(2709 S. K. m. 141) (1412 S. K. m. 32, 260, 261, 308, 326) (1567 S. K. m. 3) (4616 S. K. m. 1)
Dava: 1567 sayılı Yasaya aykırı davranmak suçundan sanık EGS Ege Giyim Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş.'nin beraatına ilişkin İzmir 3. Asliye Ceza Mahkemesince 6.10.2000 gün ve 1342-1284 sayı ile verilen kararın katılan Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 7. Ceza Dairesince 2.3.2001 gün ve 1043-3550 sayı ile;
1- Dava açılan üç ayrı ihracat bedelinden bir kısmının 30.05.2000 tarihli döviz alım belgeleri ile yasal süresinden sonra yurda getirilmesi sebebiyle eylemin 1567 sayılı Yasanın 3521 sayılı Yasa ile değişik 3/a-1. maddesinde öngörülen kararlara aykırılık suçunu oluşturduğu gözetilmeden karar verilmesi yasaya aykırı ise de;
2- 22.12.2000 gün ve 24268 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4616 sayılı 23 Nisan 1999 Tarihine Kadar İşlenen Suçlardan Dolayı Şartla Salıverilmeye, Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanun uyarınca;
Sanığa atılı suçun vasiye mahiyeti, öngörülen cezanın miktar ve niteliği, suç tarihinin 23 Nisan 1999 tarihinden önce olduğu ve eylemin anılan kanunun 1. maddesinin 5. bendindeki kapsam dışı suçlar içinde bulunmadığı gözetilerek, 6. bendinde belirtilen koşullar araştırıldıktan sonra 4. bendi gereğince sanık hakkındaki kamu davasının kesin hükme bağlanmasının ertelenmesi hususunun takdirinin gerekmesi, isabetsizliğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Yerel Mahkeme ise 16.10.2001 gün ve 548-1150 sayı ile eski gerekçesini aynen tekrar etmek suretiyle önceki hükümde direnmiştir.
Bu kararın da katılan Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya, Yargıtay C. Başsavcılığının bozma istekli 4.1.2002 günlü tebliğnamesiyle Birinci Başkanlığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Sanık EGS A.Ş.'nin 1567 sayılı Yasaya aykırılık suçundan beraatına ilişkin hüküm, katılan Hazine vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece, yüklenen suçun sübuta erdiğinden bahisle sanık aleyhine bozulmuştur.
Hükmün aleyhe bozulması halinde, CYUY.nın 326. maddesi uyarınca sanıktan bozmaya karşı diyeceğinin sorulması zorunludur. Böylece sanığa bozmada belirtilen ve aleyhinde sonuç doğuracak olan hususlarda beyanda bulunma, kendisini savunma ve bu konudaki kanıtlarını sunma olanağı tanınmalıdır. Bu hüküm, savunma hakkının sınırlanamayacağı ilkesine dayanmakta olup, uyulmasında zorunluluk bulunan buyurucu kurallardandır.
Somut olayda hüküm sanık aleyhinde bozulduğu halde bozmadan sonra yapılan yargılamada sanık tüzel kişiliğin temsilcisi çağırılıp bozma kararına karşı diyecekleri saptanmadan, CYUY.nın 326. maddesi hükmüne aykırı olarak hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan Yerel Mahkeme, ilk hükmün usul ve yasaya uygun olduğunu belirtip, önceki gerekçeli kararı, tarih ve sayışım değiştirmek suretiyle aynen yinelemiştir.
Anayasanın 141 ve CYUY.nın 32. maddeleri gereğince mahkeme kararlarının gerekçeli olması zorunludur. Yasal, yeterli ve geçerli bir gerekçeye dayanılmadan karar verilmesi, yasa koyucunun amacına uygun düşmeyeceği gibi, uygulamada da keyfiliğe yol açar. Nitekim, Ceza Genel kurulunun yerleşmiş uygulamalarına göre de, bir karar bozulmakla tamamen ortadan kalkacağından, Yerel Mahkemece CYUY.nın 260. 261, 268 ve 308. maddeleri uyarınca yeniden hüküm kurulması ve gerekçenin gösterilmesi zorunludur.
İncelenen dosyada; Yerel Mahkemece önceki hükümde direnilirken bu ilkeler doğrultusunda işlem yapılmamış, bozulmakla tamamen ortadan kalkan eski hükümde direnilmesine karar verildikten sonra, direnme nedenleri gösterilmemiş, bozma kararına niçin uyulmadığı açıklanmayarak, bozulan kararın tarihi ve sayılan değiştirilmek suretiyle yeniden yazılmasıyla yetinilmiştir.
Bu itibarla diğer yönleri incelenme yeri direnme hükmünün öncelikle saptanan bu iki usuli nedenle bozulmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle yerel mahkeme direnme hükmünün diğer yönleri incelenmeksizin, öncelikle saptanan usuli nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın yerine gönderilmek üzere Yargıtay C. Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.02.2002 tarihinde sonuçta tebliğ namedeki isteme uygun olarak oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy