(2709 S. K. m. 141) (2313 S. K. m. 3, 23) (765 S. K. m. 29, 36, 40) (1412 S. K. m. 32)
Dava: İzinsiz hint keneviri ekmek suçundan sanıklar Hasan Ayhan, Selim Özbaş ve İbrahim Polat'ın, 2313 sayılı Yasanın 3. maddesi yollamasıyla 23/son maddesi uyarınca 5'er yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına, haklarında TCY.nın 40. maddesinin uygulanmasına, zapt olunan hint kenevirlerinin TCY.nın 36. maddesi uyarınca zoralım ve imhasına, tutukluluk hallerinin devamına ilişkin, Niğde 2. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 31.10.2002 gün ve 361-533 sayılı hüküm, sanıklardan Hasan Ayhan vekili ve diğer iki sanık tarafından temyiz olunmakla dosyayı inceleyen Yargıtay 7. Ceza Dairesince 29.4.2003 gün ve 936-1982 sayı ile;
Ekilen hint kenevirlerinin miktar ve önemine nazaran cezaların şahsiliği ve uygulama birliğinin sağlanması bakımından suça konu 56.402 kök hint keneviri ekenlerle daha çok ekenler arasında hakça oranda aşağı ve yukarı hadler arasından ceza tayini gerekirken hint keneviri ekili arazinin alanı, tespit edilen kök sayısı ürünün parasal değeri, eylemin işleniş biçimi ve önemi gözetilmeden takdirde yanılgıya düşülmek suretiyle yazılı şekilde teşdit uygulanarak ceza tayini isabetsizliğinden bozulmuştur.
Yerel Mahkemece 12.6.2003 gün ve 255-322 sayı ile;
Ekilen hint kenevirlerinin miktarı ve önemi, hint keneviri ekili arazinin alanı ve tesbit edilen kök sayısı ve ürünün parasal değeri, eylemin işleniş biçimi, doğuracağı sonuçlar, adli tıp uygulamalarına göre bu hint kenevirinden 300 kilo civarında esrar elde edilebileceği gözönüne alındığında ve meydana gelen tehlikenin ağırlığı da değerlendirildiğinde, mahkememizin kararı usul ve yasaya uygundur, gerekçesi ile ilk hükümde direnilmiştir.
Bu hükmün de, sanıklar İbrahim Polat ve Selim Özbaş ile sanık Hasan Ayhan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya, Yargıtay C. Başsavcılığının onama istekli 16.9.2003 gün ve 122820 sayılı tebliğnamesi ile Birinci Başkanlığa gönderilmekle, Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup, düşünüldü;
Ceza Genel Kurulu Kararı:
Sanıkların izinsiz hint keneviri ekmek suçundan cezalandırılmalarına karar verilen somut olayda; Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasındaki uyuşmazlık, cezanın en üst sınırdan belirlenmesinde takdir yanılgısı bulunup bulunmadığının belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.
T.C.Y.nın 29/son maddesinde, Hakim, iki sınır arasında temel cezayı, suçun işleniş biçimi suçun işlenilmesinde kullanılan araç, suç konusunun önem ve değeri, suçun işlendiği zaman ve yer, fiilin diğer özellikleri, zararın veya tehlikenin ağırlığı, kastın veya taksirin yoğunluğu, suç sebepleri veya saikleri, failin amacı, geçmişi, şahsi veya sosyal durumu, fiilden sonraki davranışı gibi hususları gözönünde bulundurmak suretiyle takdirini kullanarak belirler. Cezanın asgari hadden tayini halinde dahi takdirin sebepleri kararda mutlaka gösterilir. hükmü yer almaktadır.
Mahkemece ceza tayin edilirken, cezanın maddede yazılı alt sınır veya üzerinde belirlenmesi halinde Anayasanın 141 ve CYUY. nın 32. maddesi gereğince gösterilen gerekçenin; T.C.Y.nın 29. maddesinde belirtilen hususlarla ilgili bilgi ve belgelerin isabetle değerlendirildiğini gösterir biçimde yasal ve yeterli olması gerekir. Gerekçenin bu niteliği, yasakoyucunun amacına uygun olduğu gibi, kararı aydınlatmak, keyfiliği önlemek ve tarafları tatmin etmek özelliklerini taşımakta, ayrıca görevi yasaların ülke genelinde hukuka uygun olarak uygulanıp uygulanmadığını denetleyerek hukuk kurallarının uygulamasında birliği sağlamak olan Yargıtay'a da, yargıcın takdir yetkisini kullanırken 29. maddede düzenlenen kuralların dışına çıkıp çıkmadığını denetleme olanağı sağlamaktadır.
Somut olayda kolluk görevlilerince, sanıklar tarafından kiralanan ve tepeler arasında bulunması nedeniyle uzaktan fark edilemeyen ve etrafında da başka bir bahçe bulunmayan 8-10 dönümlük elma bahçesinde yapılan kontrolde, 54.816 adedi dişi, 1586 adedi de erkek olmak üzere toplam 56.402 adet, ayıklanmış, 70-80 cm boylarında hint keneviri ele geçirilmiş, toplanan kanıtlara göre sanıkların esrar elde etmek amacıyla izinsiz hint keneviri yetiştirdikleri kabul edilerek, 2313 sayılı Yasanın 3. maddesi yollamasıyla 23/son maddesi uyarınca, ekilen hint kenevirinin miktar ve önemi, ekili arazinin alanı, tespit edilen kök sayısı, ürünün parasal değeri, elde edilen köklerden elde edilebilecek esrar miktarı, meydana gelen tehlikenin ağırlığı gerekçeleriyle, sanıkların en üst hadden cezalandırılmalarına karar verilmiştir.
Yasalarda hakime verilen takdir ve değerlendirme yetkisi; adalet ve nasafet kurallarına bağlı kalınarak, suçun işleniş tarzı, sanığın suç işleme hususundaki eğilimi, yasalara aykırılığın derecesi gibi objektif ölçüler gözönünde tutulup, dosya içeriğine uygun olarak kullanılmalı ve ceza bu adil ölçüler içinde tayin edilmelidir.
Yerel Mahkemece, esrarın ekili olduğu alanın yüzölçümü, elde edilebilecek esrar miktarı gerekçe gösterilerek, sanıklar hakkındaki cezanın en üst sınırdan tayinine karar verilmiş ve bu gerekçeler cezanın asgari haddin üzerinde makul bir düzeyde arttırılması için yeterli ise de, en üst sınırdan belirlenmesi açısından dosya içeriğine uygun ve adil değildir, şöyle ki; bu kök sayısının cezanın en üst sınırdan tayini için yeterli olduğunun kabulü halinde, daha fazla miktarda ve daha büyük alanlarda ekim yaparak, daha ağır ve büyük tehlikenin doğmasına neden olan sanıklara da aynı ceza verilecek, bu şekilde eylem ve ceza arasındaki dengenin yok olmasına neden olunacaktır, bu nedenle Yerel Mahkemece en üst sınırdan ceza tayini isabetsiz olup, direnme kararının bozulmasına karar verilmelidir.
Kurul Başkanı Mater Kaban, hangi miktar için en üst sınırdan ceza tayini gerektiği hususunda somut ve kesin bir ölçüt koyma olanağı bulunmadığı, bu konuda kabul edilecek miktar ne olursa olsun her zaman daha fazla miktarda ekim yapanların bulunabileceği, Sayın çoğunluğun görüşünün, cezanın en üst sınırdan tayinini büsbütün olanaksız hale getirdiği, objektif bir ölçüt de ortaya koyamadığı, Yerel Mahkemece, TCY.nın 29. maddesi hükmü nazara alınmak suretiyle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler isabetle değerlendirilerek, sanıklar hakkında en üst sınırdan ceza tayin edildiği takdirde çelişkiye, yanılgıya ve zafiyete düşülmediği gerekçesiyle,
Diğer iki kurul üyesi ise, Yerel Mahkeme direnme hükmündeki gerekçelerin isabetli olduğu görüşü ile direnme hükmünün onanması yönünde karşı oy kullanmışlardır.
Sonuç: Yerel Mahkeme direnme hükmünün, yukarıda açıklanan nedenle BOZULASINA, dosyanın yerine gönderilmek üzere Yargıtay C. Başsavcılığına tevdiine, 30.12.2003 günü tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy