Ceza Genel Kurulu 2004/9-105 E., 2004/129 K.
DERNEKLER YASASINA MUHALEFET İDARİ PARA CEZASI 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 119 ] 2908 S. DERNEKLER KANUNU (MÜLGA) [ Madde 86 ]"İçtihat Metni"
Dernekler Yasasına aykırılık suçundan sanıkların beraetine ilişkin Adalar Sulh Ceza Mahkemesince verilen 28.1.2002 gün ve 155-3 sayılı hüküm, O Yer C.Savcısı tarafından temyiz olunmakla, dosyayı inceleyen Yargıtay 9.Ceza Dairesince 20.5.2002 gün ve 938/1093 sayı ile;
"Sanıklar hakkında uygulanması istenilen 2908 sayılı Yasanın 86. maddesinde öngörülen ceza yalnız para cezası olup, TCK.nun 119. maddesi kapsamında kaldığı ve önödemeye tâbi bu-lunduğu halde, C.Başsavcılığınca usulüne uygun önödeme ihtarı yapılmadan kamu davası açıl-mış olması karşısında, TCK.nun 119. maddesi ve Yargıtay İçtihatı Birleştirme Ceza Bölümü Ge-nel Kurulunun 11.4.1983 gün ve 2-2 sayılı kararı uyarınca mahkemece sanıklara usulüne uygun şekilde önödeme ihtarı yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şe-kilde hüküm tesisi" isabetsizliğinden sair yönleri incelenmeksizin bozulmuştur.
Yerel Mahkemece 9.12.2002 gün ve 111/119 sayı ile; önceki beraet kararında direnilmiş, Yargıtay Ceza Genel Kurulunca 8.4.2003 gün ve 84-85 sayı ile; "durma ve düşme nedenleri, mahkûmiyeti engellemek amacıyla kabul edilmiş olup, beraet kararı durma ve düşme karar-larından daha güvenceli ve önceliklidir.
O halde öncelikle Yerel Mahkemece verilen beraet kararının yerinde olup olmadığı Özel Dairece denetlenerek, yerinde görüldüğü taktirde onanmasına, aksi halde TCY.nın 119. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere bozulmasına karar verilmelidir." gerekçeleriyle, direnme hükmü isabetli bulunarak hükmün esasının incelenmesi için dosyanın Özel Dairesine gönderilmesine,
Özel Dairece de, 27.5.2003 gün ve 1152-941 sayı ile; "2908 sayılı Dernekler Yasasının 86. maddesinde 24.4.2003 tarihinde kabul edilip, 6.5.2003 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 4854 sayılı "Bazı Kanunlardaki Cezaların İdari Para Cezasına Dönüştürülmesine Dair Kanun" ile yapılan değişiklik karşısında, bu Kanunun geçici 1/2. maddesi gereğince gerekli işlem yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine" karar ve-rilmiştir.
Yerel Mahkemece, bu kez 29.9.2003 gün ve 110-80 sayı ile; yeni Yasal değişikliğin, daha önceden haklarında beraat kararı verilen sanıkların aleyhine sonuç doğuracağı gerekçesiyle önceki hükümde direnilmiştir.
Bu hükmün de O Yer C.Savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya, Yargıtay C.Başsavcılığının "bozma" istekli 15.3.2004 gün ve 184810 sayılı tebliğnamesi ile Özel Daire-sine, Özel Dairece de 19.4.2004 gün ve 1602-1427 sayı ile Birinci Başkanlığa gönderilmekle, Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü;
CEZA GENEL KURULU KARARI
Heybeliada Su Sporları Derneği yönetim kurulu üyeleri olan sanıkların; yönetim kuruluna teslim edilen listeye dernek mührünü basmayarak kusurlu davrandıkları iddiasıyla, Dernekler Yasasının 86. maddesi uyarınca cezalandırılmaları istemiyle açılan kamu davasında, Yerel Mah-kemece sanıkların Dernekler Yasasına aykırı eylemlerinin saptanamadığı ve cezalandırılmalarını gerektirir kanıt bulunmadığı gerekçesiyle beraetlerine karar verilmiş, Özel Dairece bu hüküm, "TCK.nun 119. maddesi ve Yargıtay İçtihatı Birleştirme Ceza Bölümü Genel Kurulunun 11.4.1983 gün ve 2-2 sayılı kararı uyarınca mahkemece sanıklara usulüne uygun şekilde önöde-me ihtarı yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm te-sisi" isabetsizliğinden sair yönleri incelenmeksizin bozulmuş, bu hükme yönelik direnme kara-rının Yargıtay Ceza Genel Kurulunca 8.4.2003 gün ve 84-85 sayı ile; isabetli bulunarak, hükmün esasının incelenmesi için dosyanın Özel Dairesine gönderilmesine karar verilmesi üzerine, Özel Dairece bu kez 27.5.2003 gün ve 1152-941 sayı ile; "2908 sayılı Dernekler Yasasının 86. mad-desinde 24.4.2003 tarihinde kabul edilip, 6.5.2003 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 4854 sayılı "Bazı Kanunlardaki Cezaların İdari Para Cezasına Dönüştürülmesine Dair Kanun" ile yapılan değişiklik karşısında, bu Kanunun geçici 1/2. maddesi gereğince gerekli işlem yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine" karar verilmiştir.
2908 sayılı Dernekler Yasasının 86. maddesinde düzenlenen ve TCY.nın 119. maddesi uyarınca önödeme kapsamında bulunan eylemlerin yaptırımı, 6.5.2003 gün ve 25100 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 24.4.2003 gün ve 4854 sayılı Yasanın 1. maddesi ile idari para cezasına dönüştürülmüş, aynı Yasanın 5. maddesi ile 2908 sayılı Yasanın 87. maddesine eklenen fıkrada ise, bu Yasada yazılı idari para cezalarının o yerin en büyük mülki amiri tarafından verileceği be-lirtilmiş, Yasanın geçici 1. maddesinde ise;
"Yürürlüğe girdiği tarihten önce bu Kanun kapsamına giren suçlar nedeniyle;
a) Yürütülen soruşturmalarda Cumhuriyet savcılıklarınca takipsizlik kararı verilerek ilgili ve yetkili idarî mercie evrak gönderilir.
b) Kovuşturmaları sürdürülen dava ve işlerde ilgili mahkemece görevsizlik kararı veri-lerek, bu Kanuna göre işlem yapılmak üzere yetkili ve görevli idarî makamlara evrakın gön-derilmesine karar verilir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan işlerde Yargıtay Cumhuriyet Başsav-cılığınca, Yargıtayın ilgili dairesinde bulunan işlerde ise ilgili dairece, bu Kanuna göre işlem ya-pılmak üzere gelişlerindeki usule uygun olarak dava dosyası hükmü veren mahkemeye gönde-rilir." hükmüne yer verilmiştir.
Görüldüğü gibi Özel Dairece inceleme yapıldığı sırada 4854 sayılı Yasa ile 2908 sayılı Dernekler Yasasının 86. maddesi değiştirilerek eylemin yaptırımı idari para cezasına çevrilmiş, aynı Yasanın geçici 1. maddesinde ise, Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce "bu Kanun kap-samına giren suçlar nedeniyle; Yargıtayın ilgili dairesinde bulunan işlerde ilgili dairece, bu Ka-nuna göre işlem yapılmak üzere gelişlerindeki usule uygun olarak dava dosyasının hükmü veren mahkemeye gönderileceği" hükmüne yer verilmiş, Özel Dairece de bu hüküm uyarınca, "onama" veya "bozma" şeklinde bir karar verilmeksizin, dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yar-gıtay C.Başsavcılığına tevdiine karar verilmiştir. CYUY.nın 326. maddesinin 3. fıkrasında; Yar-gıtaydan verilen bozma kararlarına karşı mahkemelerin ısrar hakkının bulunduğu belirtilmiş olup, somut olayda Özel Dairece verilmiş bir bozma kararı bulunmamaktadır. Bu itibarla mah-kemece verilen direnme kararı hukuken yok hükmünde olduğundan, dosyanın 4854 sayılı Ya-sanın geçici 1. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere hükmü veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmelidir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle; Yerel Mahkeme direnme kararı hukuken yok hükmünde bulunduğundan, 4854 sayılı Yasanın geçici 1. maddesi uyarınca işlem yapılmak üze-re dosyanın mahkemesine gönderilmesine, tebliğnamedeki isteme aykırı olarak 8.6.2004 günü oybirliğiyle karar verildi.