(2709 S. K. m. 152) (560 S. KHK m. 18/A-j) (556 S. KHK m. 61) (765 S. K. m. 102, 104, 107) (1412 S. K. m. 322)
Dava: Markalar Yasasına aykırılık suçundan sanıklar Ömer Faruk Yavaş ve Rafet Uslu'nun, sabit olan eylemlerinin 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine İlişkin Yasa Gücünde Kararnameye 4128 sayılı Yasa ile eklenen 18/A-j maddesindeki idari nitelikteki para cezasını gerektiren suçu oluşturduğundan bahisle mahkemenin görevsizliğine ilişkin Bergama Asliye Ceza Mahkemesince 08.06.2001 gün ve 270-354 sayı ile verilen kararın katılan vekili ve sanık Ömer Faruk Yavaş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 7. Ceza Dairesince 25.11.2002 gün ve 16202-17180 sayı ile;
"...1- Aralarında fiili ve şahsi irtibat olmadığı halde sanıkların yargılamalarının birlikte yapılarak sonuçlandırılması,
2- Sanıkların hakkında Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğünün şikayeti üzerine işyerlerinden zaptedilen çaylardan ötürü 556 sayılı KHK.ye 4128 sayılı Kanunla eklenen 61/A-c maddesinin tatbiki istemiyle dava açıldığı cihetle, suça konu çay poşetleri ile Çaykur'a ait orijinal poşetler ve tescil belgeleri Rize Çay Enstitüsünden seçilecek uzman bilirkişiye tevdii ile Markalar Kanununa göre taklit ve sahte olup olmadığı, yanıltıcı nitelikte bulunup bulunmadığına dair inceleme yaptırılarak sonucuna göre suç vasfı ve sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken oluşa ve dosya içeriğine uymayan gerekçelerle eylemlerinin 560 sayılı KHK.nin 18/A-c maddesi kapsamında idari ceza gerektirdiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmesi..." isabetsizliğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Yerel Mahkeme ise 14.05.2003 gün ve 82-203 sayı ile; "...sanıkların, Çaykur'un ürünü olmayan ve taklit Çaykur ambalajına konulmuş çayları başkasından alarak bu çayları satışa sunmalarından ibaret eylemlerinin 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine İlişkin Yasa Gücünde Kararnamenin 14. maddesi göndermesiyle anılan Kararnameye 4128 sayılı Yasa ile eklenen 18/A-j maddesindeki idari nitelikteki para cezasını gerektiren suçu oluşturduğunun anlaşıldığı, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 29.06.2000 gün ve 3209-5795 sayılı ilamında da kabul edildiği üzere bu durumdaki eylemin idari nitelikte para cezasını gerektirmesi sebebiyle görevsizlik kararı verilmesi gerektiği..." gerekçesiyle önceki hükümde direnilmiştir.
Bu hükmün de, katılan vekili ile sanık Rafet Uslu vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istekli 11.10.2004 gün ve 55904 sayılı tebliğnamesi ile Birinci Başkanlığa gönderilmekle, Ceza Genel Kurulunca müzakere edilip, aşağıdaki karar verilmiştir.
Karar: Bakkaliye toptancılığı yapan sanıkların, işyerlerinin kontrolleri sırasında satışa hazır vaziyette sahte Çaykur paketleri içerisinde çay ele geçirildiği iddiasıyla, 551 sayılı Markalar Yasanın 61/C maddesi yollamasıyla 556 sayılı KHK.nin 61/A-c maddesi uyarınca cezalandırılmaları istemiyle kamu davası açılmış, Yerel Mahkemece sanıkların eylemlerinin 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine İlişkin Yasa Gücünde Kararnameye 4128 sayılı Yasa ile eklenen 18/A-j maddesindeki idari nitelikteki para cezasını gerektiren suçu oluşturduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş, bu karar Özel Dairece, fiili ve kişisel irtibat olmadığı halde sanıklar hakkındaki yargılamanın birlikte yapılmasının yasaya aykırı olduğu ve eksik soruşturma ile hüküm tesis edildiği gerekçeleriyle bozulmuştur.
Sanıklara isnat edilen eylem; sahte paketlenmiş çay satmak suretiyle Markalar Yasasına aykırı davranmak olup, 556 sayılı KHK.ye 4128 sayılı Yasa ile eklenen 61/A-c maddesinde öngörülen cezaya göre bu suç, TCY.nın 102/4. maddesi uyarınca 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi bulunmaktadır.
TCY.nın 104. maddesinin 1. fıkrasında, zamanaşımını kesen nedenler sınırlamalı bir şekilde sayılmış, 2. fıkrasında da kesici işlemin varlığı halinde zamanaşımının, kesilme gününden itibaren, birden çok nedenin bulunması halinde de en son kesilme gününden itibaren yeniden işlemeye başlayacağı, ancak zamanaşımını kesici nedenlerin TCY.nın 102. maddesinde belirtilen zamanaşımı sürelerini yarıdan fazla uzatamayacağı hükme bağlanmıştır.
Öte yandan zamanaşımını durduran nedenler ise TCY.nın 107. maddesinde, "Hukuku amme davasının ikamesi mezuniyet veya karar alınmasına yahut diğer bir mercide halli lazım gelen bir meselenin neticesine bağlı bulunduğu takdirde mezuniyet ve kararın alınmasına yahut meselenin halline kadar müruruzaman durur." şeklinde hükme bağlanmıştır. Bu hükme göre zamanaşımını durduran haller ortadan kalktığında, dava zamanaşımı kaldığı yerden tekrar işlemeye başlayacaktır.
Somut olayda suç tarihi; 24.05.1999 günü olup, dava zamanaşımını kesen işlemler ise, 25.05.1999 tarihinde sanıklardan Ömer Faruk Yavaş'ın tutuklanması, 03.06.1999 günlü iddianame ve son işlem sanıkların sorgusunun yapıldığı 01.07.1999 günüdür. Ayrıca, Yerel Mahkemece 23.05.2000 günlü oturumda, sanıklar hakkında uygulanması istenen 556 sayılı KHK.nin 61/A maddesinin Anayasaya aykırı olduğundan bahisle bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmiştir. Anayasanın 152. maddesinde, 5 aylık bir sürede Anayasa Mahkemesince bir karar verilmemesi halinde davaya devamla mevcut yasa hükmüne göre karar verileceği öngörülmüş olup, bu süre dava zamanaşımını durduran bir nedendir. Belirtilen sürede Anayasa Mahkemesince bir karar verilmemesi nedeniyle davaya devam olunduğu nazara alındığında, zamanaşımı hesabında 5 aylık durma süresinin de gözetilmesi gerektiği açıktır. Bu durumda zamanaşımını kesen son işlemden sonra, 5 aylık durma süresinin de gözetilmesine karşılık, 5 yıllık asli dava zamanaşımı süresinin 01.12.2004 tarihinde, direnme kararı verilmesinden sonra inceleme tarihine kadar geçen sürede dolduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Yerel Mahkeme direnme hükmünün bozulmasına ve CYUY.nın 322. maddesiyle tanınan yetki uyarınca TCY.nın 102/4 ve 104/2. maddeleri gereğince kamu davasının ortadan kaldırılmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle,
1- Sair yönleri incelenmeyen Yerel Mahkeme direnme hükmünün gerçekleşen dava zamanaşımı nedeniyle BOZULMASINA,
2- CYUY.nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanıklar haklarındaki kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle TCY.nın 102/4 ve 104/2. maddeleri uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA, 01.02.2005 günü tebliğnamedeki istemden değişik gerekçe ile oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy