(647 S. K. m. 4/1) (5083 S. K. m. 2) (5237 S. K. m. 19, 24, 36, 50, 51, 52, 59, 61) (5252 S. K. m. 4) (6136 S. K. m. 13)
Dava: Ruhsatsız silah taşımak suçundan Sanık Mehmet Kaya'nın, 6136 s.Y.nın 13/1. TCK.nun 59, 647 s.Y.nın 4, 5 ve 6. maddeleri uyarınca 3.756.085 TL ağır para cezası ile cezalandırılmasına, cezasının 10 eşit taksitte ödenmek üzere taksitlendirilmesine ve ertelenmesine, tabanca ve eklentilerinin TCK.nun 36. maddesi uyarınca müsaderesine ilişkin Bodrum Asliye Ceza Mahkemesince verilen 15.05.2003 gün ve 253-655 sayılı hüküm, Sanığın temyizi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 29.09.2005 gün ve 156-8761 sayı ile onanmış,
Yargıtay C.Başsavcılığınca 10.11.2005 gün ve 134454 sayı ile; "...Yerel Mahkeme kararından sonra 27.04.2005 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak 01.05.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5335 sayılı Yasanın 22. maddesi ile 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Yasanın 2. maddesine eklenen fıkranın "adli ve idari para cezalarının hesaplanmasında ve ödenmesinde, bir Yeni Türk Lirasının ( 1 YTL ) altında kalan tutarların dikkate alınmayacağına..." dair düzenlemesi karşısında, sanığa para cezası tayin edilirken her aşamada bir Yeni Türk Lirası küsurunun atılması zorunludur.
Yargıtay Yüksek 8. Ceza Dairesi itiraza konu ilamdan sonra verdiği; suç tarihi ve uygulama maddeleri benzer olan 03.10.2005 gün ve 11990-8915 sayılı ilamında ise yukarıda belirtilen düzenlemeyi göz önüne alarak hükmün "düzeltilerek onanmasına" karar vermiştir, " gerekçesiyle itiraz yasayoluna başvurularak, Özel Dairenin 29.09.2005 gün ve 156-8761 sayılı onama kararının kaldırılarak, Bodrum Asliye Ceza mahkemesinin 15.05.2003 gün 253-655 sayılı hükmünün bozulması, 5335 sayılı Yasanın 22. maddesi ile 5083 sayılı Yasanın 2. maddesine eklenen 3. fıkrası uyarınca sonuç ağır para cezasının 2.985.000.000 liraya ( 2.985 YTL. ) indirilmesi suretiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmesi isteminde bulunulmuştur.
Dosya Birinci Başkanlığa gönderilmekle, Yargıtay Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Sanık Mehmet Kaya'nın ruhsatsız silah taşımak suçundan cezalandırılmasına karar verilen olayda, suçun sübutu ve nitelendirmesinde herhangi bir uyuşmazlık bulunmayıp, çözümlenecek sorun 5335 sayılı Yasa ile 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun'un 2. maddesine eklenen 3. fıkradaki; "İlgili kanunları gereğince uygulanacak adli ve idari para cezalarının hesaplanmasında ve ödenmesinde, bir Yeni Türk Lirası'nın ( 1 YTL ) altında kalan tutarlar dikkate alınmaz." hükmü uyarınca, 1 YTL küsurunun atılması işleminin sonuç para cezasında mı yoksa, temel cezanın tayini aşamasından başlayan tüm hesaplama işlemlerinde mi, dikkate alınacağı noktasında toplanmaktadır.
Sanık hakkında ruhsatsız silah taşımak suçundan hükmolunan cezanın, 647 sayılı Yasanın 4, 5 ve 6. maddeleri uyarınca, paraya çevrilip, taksitlendirilmek suretiyle ertelendiği, bu maddelerin karşılığını oluşturan 5237 sayılı Yasanın 50, 51 ve 52. maddelerinin sanığın lehine olmadığı, yine aynı şekilde 765 sayılı TCK.nun 59. maddesinin karşılığını oluşturan 5237 sayılı 62. maddesi ile de indirim oranları açısından lehe bir düzenleme içermediği saptanmakla, uyuşmazlık konusunun değerlendirilmesine geçilmiştir.
765 sayılı TCK.nun 29. maddesinde; Yasanın belirli bir oranda cezayı arttırıp eksiltmeyi emrettiği hallerde, mevcut olan ağırlatıcı ve hafifletici nedenler nazara alınmaksızın, o fiil için ne ceza tayin edilecekse artırma ve indirme keyfiyetinin o ceza üzerinden uygulanacağı bir çok nedenin birleşmesi halinde arttırma ve eksiltme hususunun "ondan evvelki artırma ve eksilme neticesi olan ceza miktarı" üzerinden yapılacağı belirtilmiş, aynı ilkeler 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı TCK.nun 61. maddesinde de vurgulanmıştır.
765 sayılı TCK.nun 4806 sayılı Yasa ile değişik 30. maddesinin 2. fıkrasında ise; "Muvakkat cezalar için bir günün ve para cezalarında bin liranın küsuru hesaba katılmaz" hükmüne yer verilmiş, aynı hüküm somut olayda uygulanma olanağı bulunmayan 5237 sayılı TCK.nun 61. maddesinde de "adli para cezası için bir Türk Lirasının arta kalanı hesaba katılmaz ve bu cezalar infaz edilmez." şeklinde tekrarlanmış, 5083 sayılı "Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun"un 2. maddesine 21.4.2005 gün ve 5335 sayılı Yasanın 22. maddesi ile eklenen 3. fıkrasında ise "İlgili kanunları gereğince uygulanacak adli ve idari para cezalarının hesaplanmasında ve ödenmesinde, bir Yeni Türk Lirası'nın ( 1 YTL ) altında kalan tutarlar dikkate alınmaz." hükmüne yer verilmiştir.
28.7.1999 tarihinde kabul edilerek 1 Ağustos 1999 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 4421 Sayılı Yasa ile TCK.nun 19 ve 24. maddeleri, 647 Sayılı Cezaların İnfazı Hakkındaki Yasanın 4 ve 5. maddeleri değiştirilmiş, TCK'na 3506 sayılı Yasa ile eklenen Ek 1, 2, 4 ve Ek 5. maddelerinde değişiklik yapılarak, Yasaya Ek 6. madde eklenmiş, para cezalarının belirlenmesinde uygulanan katsayı sisteminden vazgeçilerek "Yeniden Değerleme Oranı" kabul edilmiştir.
Yasanın 1. maddesi ile TCK.nun 19. maddesindeki ağır para cezasının alt sınırı "altmış milyon, üst sınırı onbeş milyar liraya, 2. maddesi ile de TCK.nun 24. maddesinde belirtilen hafif para cezasının alt sınırı onbeşmilyon, üst sınırı birmilyar beşyüz milyon liraya yükseltilmiş, 4. madde ile TCK.nun Ek 1. maddesinin ( a ) ve ( b ) fıkraları değiştirilerek TBMM.nin kuruluşundan önce yürürlüğe giren ve daha sonra değiştirilmeyen kanun ve tüzüklerdeki para cezaları ile 31.12.1998 tarihine kadar yürürlüğe giren yasalardaki para cezaları 39300 ila 8 misli artırılmış, 5 nci maddesinde ise; 1.8.1999 tarihine kadar yürürlüğe giren ve bu tarihten sonra kabul edilen yasalardaki para cezalarının her takvim yılı başından geçerli olmak üzere 213 Sayılı Yasanın Mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında arttırılarak uygulanacağı belirtilmiş, 6. madde ile Ek 4 ve Ek 5 nci maddelerde yer alan "Ek 2 nci maddeye göre bulunacak birim sayısıyla" ibaresi "Ek 2 nci maddeye göre uygulanan yeniden değerleme oranıyla" şeklinde değiştirilmiştir.
Bu hükümler uyarınca, müteakip yıllarda TCK.nun 19. maddesinde düzenlenen ağır, 24. maddesinde belirtilen hafif, 647 sayılı Yasanın 4. maddesinin 1. fıkrasındaki özgürlüğü bağlayıcı cezanın para cezasına çevrilme ve aynı Yasanın 5. maddesindeki mahsup miktarları yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmaksızın, her yıl yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle belirlenmiştir.
1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5252 sayılı "Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun"un 4. maddesi ile, nisbi ve tazminat kabilinden para cezaları hariç, Özel Yasalar ile tüzüklerdeki para cezaları yüzkırkikibinsekizyüzaltmış kat ile iki kat arasında değişen miktarlarda arttırılmış, 5. maddesinin 2. fıkrasında ise, nisbi nitelikteki adli para cezaları hariç olmak üzere, adli para cezalarında cezanın alt sınırının dörtyüzellimilyon, üst sınırının ise yüzmilyar Türk lirası olarak uygulanacağı belirtilmiş, bu şekilde 1 Haziran 2005 tarihinden itibaren işlenen Özel Yasalarda düzenlenmiş bulunan ve adli para cezasını gerektiren suçlarda para cezasının alt sınırı dörtyüzellimilyon liraya üst sınırı ise yüzmilyar liraya çıkartılmıştır.
Para cezalarının hesaplanmasında ve ödenmesinde 1 Yeni Türk lirasının altında kalan tutarların dikkate alınamayacağı yönündeki 5083 sayılı Yasanın 2 ve 765 sayılı TCK.nun 2/2. maddesi hükmü karşısında, mevcut yasa değişikliğinin fail lehine olması nedeniyle, 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen suçlarda, Özel Yasalardaki para cezaları ile 647 sayılı Yasanın 4. maddesinde cürümler için öngörülen miktarların yeniden hesaplanıp belirlenmesi zorunlu hale gelmiştir. Bu yeni ilke doğrultusunda yapılan hesaplama sonucu adli para cezalarının alt ve üst sınırları;
Yıl Alt sınır Üst Sınır
01.08.1999 60.- 15.000. YTL.
01.01.2000 91.- 22.815. YTL.
01.01.2001 141.- 35.591. YTL.
01.01.2002 216.- 54.525. YTL.
01.01.2003 343.- 86.694. YTL.
01.01.2004 440.- 111.401. YTL.
01.01.2005-31.05.2005 489.- 123.877. YTL.
01.06.2005 tarihinden itibaren 450.- 100.000. YTL.
Yukarıdaki şekilde oluşmuş olup, ancak 1.1.2005-31.5.2005 tarihinde işlenen suçlar açısından, sonradan yürürlüğe giren 5252 sayılı Yasa hükümlerinin lehe olması nedeniyle 1.1.2005-31.5.2005 tarihleri arasında işlenen suçlar açısından da para cezasının 450-100.000 YTL. olarak uygulanması zorunlu hale gelmiştir.
Aynı ilkeler doğrultusunda 647 sayılı Yasanın 4. maddesin uyarınca cürümler için, hürriyeti bağlayıcı cezaların, beher günü için esas alınması gereken miktarların ise;
Asgari oran Azami oran
Yıl ( YTL ) ( YTL )
1.8.1999 2. 3.
1.1.2000 3. 4.
1.1.2001 4. 6.
1.1.2002 6. 9.
1.1.2003 9. 14.
1.1.2004 11. 17.
1.1.2005-31.5.2005 12. 18.
Şeklinde olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere; para cezalarında bir Yeni Türk lirasının altında kalan tutarların hesaba katılmayacağı yolundaki kural, gerek temel cezanın belirlenmesi ve takip eden arttırma ve eksiltme işlemleri ile sonuç ceza tutarına hükmedilmesi aşamalarında, gerekse 647 sayılı Yasanın 4. maddesinin 1. fıkrasının 1 numaralı bendinde öngörülen hürriyeti bağlayıcı cezanın paraya dönüştürülmesi aşamasında bir güne karşılık tutulan para cezası miktarlarının belirlenmesinde gözönünde tutulması zorunludur.
Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;
Sanık hakkında, 6136 sayılı Yasanın 13/1. maddesi uyarınca temel cezanın 1 yıl hapis ve 343 YTL. adli para cezası olarak tayini, müteakip arttırma ve eksiltmelerde de 1 YTL.nin altında kalan değerlerin hesaba katılmamak suretiyle ve hürriyeti bağlayıcı cezanın günlüğünün 647 sayılı Yasanın 4. maddesi uyarınca 9 YTL.'den paraya çevrilmek suretiyle sonuç cezanın tayini gerektiği anlaşıldığından, Yargıtay C.Başsavcılığı itirazının kabulü ile Özel Daire onama kararının kaldırılmasına, Yerel Mahkeme hükmünün bu nedenlerle bozulmasına, ancak bu hususta 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi uyarınca Ceza Genel Kurulunca da karar verilmesi olanaklı bulunduğundan, sair yönleri isabetli bulunan hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan iki kurul üyesi, 1 YTL'nin altında kalan değerlerin her aşamada değil, sonuç ceza aşamasında hesaba katılmaması gerektiği gerekçesiyle itirazın kabulü yönünde oy kullanmışlardır.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle,
1- Yargıtay C.Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,
2- Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 29.9.2005 gün ve 156-8761 sayılı onama kararının KALDIRILMASINA,
3- Yerel Mahkeme hükmünün TCK.nun 2/2 ve hükümden sonra yürürlüğe giren 5083 sayılı Yasa hükümleri karşısında sanığa fazla para cezası tayin edilmiş olması nedeniyle BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, CMUK.nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, Yerel Mahkeme hükmünün "sanık Mehmet Kaya'nın ruhsatsız silah taşımak suçundan 6136 sayılı Yasanın 13/1. maddesi uyarınca 1 yıl hapis ve 343 YTL adli para cezası ile cezalandırılmasına, TCK.nun 59. madde uyarınca cezasından 1/6 oranında indirim yapılarak 10 ay hapis ve 285 YTL. adli para cezasıyla cezalandırılmasına, kısa süreli özgürlüğü bağlayıcı cezanın 647 sayılı Yasanın 4. maddesi uyarınca günlüğü 9 YTL.den paraya çevrilmek suretiyle 2700 YTL. adli para cezası ile cezalandırılmasına, aynı cins para cezalarının toplanarak 2.985 YTL. adli para cezası ile cezalandırılmasına ve cezasının 647 sayılı Yasanın 5 ve 6. maddeleri uyarınca 10 eşit taksitte ödenmek üzere taksitlendirilmesine ve ertelenmesine" karar verilmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın yerine gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 13.12.2005 gününde gerekçede oyçokluğuyla, sonuçta oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy