Ceza Genel Kurulu 2007/4-158 E., 2007/225 K. DURUŞMANIN SONA ERMESİ VE HÜKÜM GÖREVSİZLİK KARARI YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ
5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 223 ]
"İçtihat Metni"
Sanıklar hakkında Çiftlik Cumhuriyet Başsavcılığınca 21.09.1999 gün ve 506-56 sayılı iddianame ile "Çiftlik J.K.lığı emrinde posta eri (kurye) olarak görev yapan sanık S..... ile iaşe eri olarak görev yapmakta olan sanık Ş.....'in, görevli olarak gittikleri Niğde il merkezinden tanık D.... A....yönetimindeki köy minibüsü ile ilçeye dönerlerken müştekinin ön kapıdan minibüse binememesinin müsebbibi olarak kendilerini görmesi ve her iki sanığa "benimle uğraşmayın benim dayım var sizi bir gecede yok eder sürdürürüm" diye konuşması üzerine karşılıklı ağız münakaşası yaptıkları ve ilçe merkezine gelince karakol nizamiyesi önünde inerek durumu diğer sanık H.... K...'a ilettikleri, onun da müştekiyi şikayetçi ise müracaatını, şikayet edilen ise savunmasını almak için sanık Ş.....'in de aralarında bulunduğu birkaç asker ile ilçe meydanında yolcu indiren minibüsten aldırıp karakola getirttiği, karakolda sanık H.... 'in yumrukla müştekinin göğüs nahiyesine sayısız kez vurduğu ve "bana vurma kalbim var" diyen müştekiye "senin kalbini sinkaf ederim, şerefsiz, askerle ne uğraşıyorsun" diye hakaret ettiği, az sonra müştekinin karakol komutanı olan sanık S.......'ın makam odasına alındığı ve burada da sanık S....... tarafından jop ile bacaklarına vurulduğu, bilahare karakoldan uzaklaştırılırken sanıklar Ş..... ve S..... tarafından da tekme ve tokat ile darp edildiği, sanıkların olay sırasında müştekinin beyanını almak için adli göreve başlamış zabıta görevlisi oldukları, müştekinin olaydan dolayı hayati tehlike geçirmeksizin 10 gün iş ve güçten kalır şekilde yaralanmış olduğu ve sanıkların bu şekilde atılı suçu işledikleri " iddiasıyla 765 sayılı TCY.nın 245. maddesi uyarınca cezalandırılmaları için kamu davası açılmış olup, yargılama sonunda Çiftlik Asliye Ceza Mahkemesince 27.04.2000 gün ve 71-31 sayı ile "353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanununun 9. maddesi, CMUK.nun 1-7 ve 263. maddeler gereğince mahkemenin görevsizliğine, sanıklar hakkında ayrı ayrı TCK.nun 245. maddesinin uygulanması istemi ile dosyanın görevli ve yetkili Ankara Jandarma Genel Komutanlığı Askeri Mahkemesine gönderilmek üzere Çiftlik Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine.." şeklinde görevsizlik kararı verilmiş ve bu karar sanıklar S....... B...ile H.... K... tarafından temyiz edilmiştir.
Bunun üzerine Yargıtay 4. Ceza Dairesince 15.10.2001 gün ve 11904-12178 sayı ile
"Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.Niteliğine göre görevsizlik kararına karşı yalnızca itiraz yolu açık ve dolayısıyla yapılan başvurunun bu doğrultuda değerlendirilmesinin gerekli bulunduğu anlaşıldığından, sanıklar S....... B...ve H.... K...'un tebliğnameye uygun olarak, temyiz davası isteği hakkında bir karar vermeye yer olmadığına ve dosyanın incelenmeksizin karar mahkemesine geri gönderilmesine" karar verilerek dosyanın Ankara Jandarma Genel Komutanlığı Askeri Mahkemesine gönderilmesi nedeniyle bu mahkemece 04.06.2003 gün ve 230-230 sayı ile "353. sayılı Kanunun 17, 19, 176. maddeleri uyarınca mahkemenin görevsizliğine, evvelce de Çiftlik Asliye Ceza Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verildiğinden, görevli ve yetkili yargı yerinin belirlenmesi için kararın kesinleşmesini müteakip dava dosyasının uyuşmazlık mahkemesine gönderilmesine" biçiminde görev uyuşmazlığı çıkartılmış ve dosya Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.
T.C. Uyuşmazlık Mahkemesi Ceza Bölümünce 10.07.2006 ve 16-17 sayı ile "…
…Çiftlik Asliye Ceza mahkemesince verilen görevsizlik kararının kesinleşmemiş olması nedeniyle 2247 sayılı Yasanın 1 ve 14. maddesinde belirtilen koşullar oluşmadığından, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca yöntemine uygun bulunmayan başvurunun reddine karar verilmesi gerektiğine, bu nedenle de 2247 sayılı Yasanın 1 ve 14. maddesinde belirtilen koşullar oluşmadığından aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca yöntemine uygun bulunmayan başvurunun reddine" karar verilmiştir.
Daha sonra dosya, Ankara Jandarma Genel Komutanlığı Askeri Mahkemesince 31.10.2006 gün ve 344630 sayı ile "…
…İlgi (a) görevsizlik kararının Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığının ilgi (c) başvurunun reddine dair kararı dikkate alınmak suretiyle usule uygun bir şekilde kesinleştirildikten sonra dava dosyasının mahkememize gönderilmesi" şeklindeki yazıyla Çiftlik Asliye Ceza Mahkemesine, Çiftlik Asliye Ceza Mahkemesince 06.11.2006 gün ve 71-31 sayı ile "Jandarma Genel Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 31.10.2006 gün ve 2006/1670 AD 344630 sayılı müzekkereleri gereğince, Uyuşmazlık Mahkemesi kararı doğrultusunda dava dosyasını usule uygun bir biçimde kesinleştikten sonra Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini belirterek dosyayı Mahkememize iade etmiştir. Mahkememize ait dava dosyası Uyuşmazlık Mahkemesi kararı doğrultusunda temyiz incelemesi yapılmak üzere kül halinde yazımız ekinde gönderilmiştir." biçiminde açıklama yapılarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca da 23.12.2006 gün ve 313607 sayı ile "Yüklenen suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine, incelenen dosya içeriğine Çiftlik Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kesinleşmemiş bulunması ve J.Genel K.lığı Askeri Mahkemesinin görevsizlik kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Çiftlik Asliye Ceza Mahkemesinin 1999/71-20031 sayılı görevsizlik kararının öncelikle kesinleştirilmesi gerektiğinden dosyanın ilgili mahkemeye tevdiine karar verilmesi" istemiyle Yargıtay 5. Ceza Dairesine gönderilmişse de, Yargıtay 5. Ceza Dairesince 30.01.2007 gün ve 13697-432 sayı ile "…
….Uyuşmazlık Mahkemesinin kararı gereğince işlem yapılması gerektiğinden Dairemizce yapılması gereken bir işlem olmadığından dosyanın gereği yapılmak üzere Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine" karar verilmiş ve neticeten Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 15.06.2007 gün ve 119751 sayı ile "…
…Suç tarihi itibariyle zamanaşımı gerçekleşeceği de düşünülerek, karar verilmesinin gecikmesi durumunda sanığın aleyhine olacağı, bu nedenle incelenmesinin sanığın lehine bir durum söz konusu olacağı cihetle, Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri yanında ayrıca, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 09.12.1931 gün ve E.1931/112, K. 1931/48 sayılı kararında da belirtildiği gibi yargı yolunu değiştirmeye yönelik görevsizlik kararlarının temyize tabi olduğunun kuşkusuz olduğu, böylece adli yargı yerince verilen ve temyiz edilen görevsizlik kararının temyiz incelemesi yapılmadan karar mahkemesine geri gönderilmesi nedeniyle, kesinleşmesinden söz edilmesine olanak yoktur. Bu nedenle adli yargı yerince verilen görevsizlik kararının usule uygun biçimde temyiz incelemesi yapılması gerektiği düşünülmektedir" şeklinde açıklama yapılarak, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin hükmün geri gönderilmesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi itiraz yoluyla talep edilmiştir.
Dosya Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle Yargıtay Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü.
TÜRK MİLLETİ ADINA
CEZA GENEL KURULU KARARI
Ceza Genel Kurulu'ndaki inceleme, sanıklar S..... Öz ve Ş..... A.... hakkındaki görevsizlik kararları dışarıda bırakılmak suretiyle sanıklar S....... B...ve H.... K... hakkındaki kararlara hasren yapılmıştır.
F....... D......isimli kişinin 16.08.1999 tarihinde köy minübüsünde Jandarma Karakolunda görev yapmakta olan S..... Öz ve Ş..... A.... isimli askerlerle tartışması ve daha sonra da bu tartışma nedeniyle Jandarma Karakoluna götürülerek dört sanık tarafından kendisine kötü muamelede bulunulması iddiasıyla açılan kamu davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda işin esasına ilişkin bir karar verilmiş değildir.
Yargıtay 4. Ceza Dairesi ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasındaki uyuşmazlık adli yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararlarının hangi yasa yoluna tabi olması gerektiği konusunda ortaya çıkmaktadır.
Bu nedenle inceleme bu konu üzerinde yapılmış ve esasa girilmemiştir.
1412 sayılı Ceza Yargılama Usulü Yasasında açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte, 09.12.1931 gün ve 112-48 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nda da bahsedildiği gibi mahkemelerin adli yargı dışındaki yargı mercilerine yönelik görevsizlik kararlarının temyiz yasa yoluna tabi olacağı Yargıtay'ın duraksamasız içtihatları arasındadır.
Nitekim bu husus 5271 sayılı Ceza Yargılama Yasasının 223. maddesinin 10. fıkrasında "Adli yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararı kanun yolu bakımından hüküm sayılır" şeklinde açıkça düzenlenmiştir.
Bu itibarla, somut olayda Yerel Mahkeme tarafından, Askeri Mahkemeye yönelik olarak verilen görevsizlik kararının temyiz yasa yoluna tabi olacağı hususunda kuşku bulunmadığından itirazın kabulüne, Özel Daire kararının kaldırılmasına, zamanaşımının da değerlendirileceği temyiz incelemesinin yapılması için dosyanın Yargıtay 4. Ceza Dairesine gönderilmesine karar verilmelidir.
SONUÇ:
Açıklanan nedenlerle;
1-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,
2-Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 15.10.2001 gün ve 11904-12178 sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Zamanaşımı hususunun da değerlendirileceği temyiz incelemesinin yapılması amacıyla dosyanın Yargıtay 4. Ceza Dairesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine 06.11.2007 günü yapılan müzakerede oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy