(765 S. K. m. 59, 80, 416/3,430/2) (5271 S. K. m. 218/2, 225/1) (647 S. K. m. 4, 6) (1412 S. K. m. 255) (Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m. 33)
Dava: Mağdure Sevim Ertural'ın 12.06.1984 olan doğum tarihinin, ay ve günü baki kalmak kaydı ile 12.06.1983 olarak düzeltilmesine; mağdurenin düzeltilen yaşı dikkate alınarak suç niteliğinin değiştiği kabul edilerek sanık Mesut Acar'ın, 765 sayılı TCY.nın 416/3, 80, 59, 647 sayılı Yasanın 4, 765 sayılı TCY.nın 430/2, 59, 647 sayılı Yasanın 4 ve TCY.nın 72. maddeleri uyarınca 3.250.000 lira ağır para cezasıyla cezalandırılmasına, cezanın 647 sayılı Yasanın 6. maddesi uyarınca ertelenmesine ilişkin Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesince 14.11.2003 gün ve 268-264 sayı ile verilen kararın, katılan nüfus idaresi temsilcisi tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 5. Ceza Dairesince 14.03.2007 gün ve 6790-1952 sayı ile;
... Nüfus Müdürlüğü Temsilcisinin yaş tashihine ilişkin temyizi karşısında, sanık Mesut Acar'ın hakkında kurulan hükümle sınırlı olarak inceleme yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:
Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesince düzenlenen 30.06.2003 tarihli raporda mağdure Sevim'in suç tarihinde 16 yaşı içinde olduğu belirtilmiş ise de bu rapora dayanılarak mağdurenin düzeltilen doğum tarihi ile ana baba bir kardeşi Kader'in nüfusta kayıtlı olan doğum tarihi arasında 180 günlük kanuni süreden daha az bir zaman kaldığı, bu durumda mağdurenin yaşının düzeltilmesine kayden engel bulunduğu, Kader'in getirtilen doğum tutanağından resmi bir sağlık kuruluşunda doğmadığı, beyan üzerine ve bildirilen doğum tarihinden yaklaşık ondört ay sonra nüfusa tescil edildiğinin anlaşılmasına göre kamu adına hukuk mahkemesinden Kader'in yaşını düzeltme imkanlarının araştırılarak düzeltilmesi halinde, mağdurenin yaşının düzeltilmesinin mümkün olacağı gözetilmeden eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması... isabetsizliğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Yerel Mahkeme ise 25.05.2007 gün ve 125-175 sayı ve özetle;
Ceza mahkemelerinin yaş düzeltme yetkilerinin yargılamanın sujeleri olan suçtan zarar görenler ve sanıklarla sınırlı olduğu, maddi gerçeği aramakla yükümlü olan ceza mahkemelerinde sanığın ya da suçtan zarar görenin yaşının düzeltilmesinden sonra adı geçenlerin nüfus kayıtlarında başkaca düzeltmeler yapılmasının gerekmesi halinde nüfus hizmetleri kanununun uygulanmasına ilişkin yönetmeliğin 33. maddesi gereğince yerel C. Savcısı ve ilgili nüfus memurunun gerekli başvuru ve ihbarları yapabileceği Ceza Mahkemelerinin dava dışı şahısların medeni haklarını ve hallerini yaşamları boyunca etkileyecek şekilde nüfus kayıtlarında düzeltme yapmak üzere görevli adli ve idari birimleri icbar edecek şekilde harekete geçirmesinin CMK. nun 218/2 ve 225/1 maddelerinin açık hükümlerine aykırı olacağı, dolayısıyla kemik grafilerine dayalı olarak gerçek yaşı tespit edilen mağdure Sevim Ertural'ın resmi kurumda doğmadığı anlaşılan ve beyan üzere nüfusa tescil edilen kardeşi Kader in gerçek yaşının her zaman tespitinin ve buna göre nüfus sicilinde düzeltme yapılmasının mümkün bulunduğu, mağdurenin kardeşi Kader'in yaşının tespitinin bekletici mesele yapılmasının suçtan zarar gören ya da sanık dışındaki birinin dolaylı olarak CMK. 218. maddesindeki yetki çerçevesinde ancak anılan yasanın açık hükmüne aykırı olarak yaşının düzeltilmesini sağlamak mahiyetinde olacağı gerekçesine dayalı olarak önceki hükümde direnmiş, bu kez, sanık lehine olduğu kabul edilen 765 sayılı TCY.nın 102/4 ve 104/2. maddeleri uyarınca dava zamanaşımının gerçekleştiğinden bahisle sanık hakkındaki kamu davasının ortadan kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bu hükmün de katılan nüfus idaresi temsilcisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay C. Başsavcılığının 28.09.2007 gün ve 199094 sayılı bozma istekli tebliğnamesiyle, Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle, Yargıtay Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır:
Karar: Mağdurenin yaşının düzeltilmesi nedeniyle değişen suç niteliği nazara alınarak, sanık hakkında ırza geçme ve alıkoyma suçlarından açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar verilen olayda, Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasındaki çözümlenmesi gereken hukuki uyuşmazlık, Adli Tıp Kurumu raporu ile doğum tarihinin doğru olmadığı saptanan mağdurenin, yaşının düzeltilmesi halinde kardeşi ile arasında doğum tarihi itibariyle 180 günden az süre kalması halinde, yaş düzeltmesi yapılıp yapılamayacağının belirlenmesine ilişkindir.
Sanık hakkında ceza yargılamasına ilişkin olarak kurulan hükme yönelik bir yasa yolu başvurusu bulunmaması karşısında, hükmün ceza uygulamasına ilişkin bölümünün incelenmesine olanak bulunmamaktadır. Temyiz incelemesinin yalnızca, bir hukuk davası niteliğinde olan yaş düzeltme davası ile sınırlı yapılmasına karar verilmiştir.
Yerleşmiş yargısal kararlarda da vurgulandığı üzere, ceza yargılamasının amacı, maddi gerçeğin saptanması esasına dayanır. Bu amaç doğrultusunda, ceza mahkemesi yargıcı, hükme dayanak olabilecek nitelikte gerçekçi, akılcı, olayı temsil edici ve hukuka uygun bulunan her türlü kanıtı dikkate almakla yükümlüdür. Bir başka anlatımla, ceza yargılamasında şekli duruma değil, somut gerçeğe itibar edilecektir.
Gerek Özel Dairece bozulan önceki hükmün verildiği 14.11.2003 tarihinde yürürlükte bulunan 1412 sayılı CYUY.nın 255/son maddesi, gerekse direnme kararının verildiği 25.05.2007 tarihinde yürürlükte bulunan ve uygulanan 5271 sayılı CYY.nın 218. maddesi hükümleri gereğince, ceza mahkemesi Nüfus Yasasında öngörülen yöntemi izleyerek yaşı düzeltilecek kişinin vücut yapısını gözlemleyip, hakkında bilimsel verilere dayalı olarak bilirkişi raporu aldıktan ve geçerli diğer delilleri topladıktan sonra gerçek yaşını saptayarak bir sonuca varacaktır.
Somut olayda mağdurenin gerçek yaşı Adli Tıp Kurumu raporu ile saptanmış bulunmaktadır. Ancak, Nüfus Hizmetleri Yasasının Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 33/1-a maddesi uyarınca, kardeşlerin doğum tarihleri arasında en az 180 gün süre bulunması gerekmektedir. Bu durumda mağdurenin yaşının düzeltilebilmesi için, öncelikle kayden engel teşkil eden mağdurenin kardeşi Kader'in yaşının düzeltilmesi de gerekmektedir. Fakat, yargılamanın ulaştığı aşama ve davanın ceza yargılamasına ilişkin bölümüyle ilgili kurulan hükme yönelik bir yasa yolu başvurusunun bulunmadığı da nazara alındığında, mağdurenin kardeşi Kader'in yaşının düzeltilmeden de bir sonuca varmak olanaklıdır. Yerel Mahkemece mağdurenin gerçek yaşının, bilimsel inceleme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporuna dayalı olarak tespit edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Bu itibarla Yerel Mahkeme hükmünde yer alan mağdurenin yaşının düzeltilmesine ilişkin bölüme, Mağdurenin yaşının, bu yargılama ile sınırlı olarak tespit ve düzeltilmesine, yaş düzeltme ilişkin hükmün nüfus kaydına işlenmesine yer olmadığına ibaresi eklenmek suretiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle,
1- Yerel Mahkemenin, mağdurenin yaşının düzeltilmesine ilişkin direnme hükmünün BOZULMASINA,
Ancak, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı CYUY.nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak;
Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.05.2007 gün ve 125-175 sayılı kararının hüküm fıkrasının 1. numaralı bendine, mağdurenin yaşının düzeltilmesine ilişkin bölümden sonrasına;
Mağdurenin yaşının, bu yargılama ile sınırlı olarak tespit ve düzeltilmesine, yaş düzeltmeye ilişkin hükmün nüfus kaydına işlenmesine yer olmadığına ibaresi eklenmek suretiyle hükmün düzeltilerek ONANMASINA,
2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, tebliğnamedeki isteme aykırı olarak, 15.04.2008 günü oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy