(1412 S. K. m. 293, 317) (5271 S. K. m. 264)
Dava: Elektrik hırsızlığı ve mühür bozma suçlarından sanık Ş. K.'un beraatına ilişkin, Erdemli 2. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 8.11.2007 gün ve 63-368 Sayılı hükmün katılan vekili ve o yer Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 2. Ceza Dairesince 13.6.2011 gün ve 52173-12860 sayı ile;
... I- O yer Cumhuriyet savcısının temyiz dilekçesinde hakim havalesinin bulunmadığı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına dosya gönderme formunun da 1412 Sayılı C.M.U.K.nun 310. maddesinde öngörülen 1 haftalık yasal süreden sonra 11.1.2008 tarihinde düzenlendiği anlaşılmakla, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz isteğinin aynı Kanunun 317 nci maddesi gereğince reddine,
II- Katılan vekilinin temyiz isteminin incelenmesinde;
Sanığın kaçak hattan haberi olmadığına dair savunmasına, bilirkişinin hattın sıva içerisinden yapılmış olması sebebiyle ancak konusunda uzman kişilerin anlayabileceğine ve sanığın harici hattı bilmeden kullandığına dair raporuna göre mahkemenin kararında isabetsizlik bulunmadığından tebliğnamedeki bozma düşüncesine katılınmamıştır.
Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA..., karar verilmiştir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 6.9.2011 gün ve 55720 sayı ile;
Sanığın elektrik hırsızlığı ve mühür bozma suçlarına dair olarak yargılandığı, mahkemece suçun sübutuna dair delillerin yasaya uygun biçimde toplandığı, sanığın ilgili suçları işlemediği kanısına ulaşıldığı ve sanığın beraatına hükmedildiği, bu hükme karşı o yer Cumhuriyet savcısı tarafından verilen temyiz dilekçesinde hakim imzasının bulunmadığı, ancak yasal süre içerisinde 13.11.2007 tarihinde mahkeme defterinin 2007/185 sırasına kaydının yapıldığı da şerh düşülerek mahkeme yazı işleri müdürü tarafından imzalandığı anlaşılmaktadır.
Bu yönüyle tartışılması gereken konu, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz dilekçesinde hakim havalesi bulunmamasının, hükümle ilgili temyiz incelemesi yapılmasına engel oluşturup oluşturmayacağıdır.
Cumhuriyet savcılarının bilinen iş yoğunluğu içerisinde, mahkemeye sundukları temyiz dilekçelerinin hakim tarafından imzalanıp imzalanmadığını takip etmeleri mümkün olmamaktadır. Uygulamada Cumhuriyet savcısı temyiz dilekçesini mahkemeye göndermekle yetinmektedir. Bu uygulama tüm yargı işlemleri için geçerli olan karşılıklı güven ilkesinin de bir gereği olarak tezahür etmektedir. Aynı durum avukatlar tarafından verilen temyiz dilekçelerinde de görülmektedir. Uygulama bu yönde olmakla birlikte hakimlere imzalatılmayan dilekçeler Yargıtay'da reddolunmaktadır. Oysa taraflar ya da onların savunmanları veya vekilleri tarafından verilen ve hakim imzası bulunmayan dilekçeler, eğer temyiz defterine kayıtlı iseler incelenebilir olarak kabul edilmektedir.
Uygulamada yerleşen bu durum Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 16.12.1997 tarih ve 331/321 Sayılı kararlarına aykırı biçimde işlemektedir. Söz konusu kararda yazı işleri müdürü tarafından imzalanan bir temyiz isteminin kabulünün gerektiği açıkça belirtilmektedir. Bu karardan, 'temyiz edenin Cumhuriyet savcısı sıfatından dolayı temyiz incelemesinin yapılamayacağı' gibi bir sonuca ulaşılmasına da olanak bulunmamaktadır, O halde Cumhuriyet savcısının yasal süre içerisinde kaydedilmiş bir temyiz isteminin kabul edilip incelenmesi zorunludur.
Bu yönüyle, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz isteminin reddine dair karar verilmesi yasaya aykırıdır...,
Görüşüyle itiraz yasa yoluna başvurmuştur.
Dosya Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır:
Karar: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığıyla Özel Daire arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, hükmü temyiz eden o yer Cumhuriyet savcısının temyizinin, dilekçesinde hakim havalesi bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesinde isabet bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkindir.
İncelenen dosya içeriğinden;
8.11.2007 tarihli yerel mahkeme beraat kararının, o yer Cumhuriyet savcısı tarafından 13.11.2007 tarihli süre tutum dilekçesiyle temyiz edildiği, temyiz dilekçesinde hakim havalesinin bulunmadığı, ancak, iş bu dilekçe mahkememizin temyiz defterinin 2007/185 sırasına kaydı yapılmıştır şeklindeki kaşenin vurularak, 13.11.2007 tarihinin yazıldığı ve yazı işleri müdürü tarafından da imzalandığı, Cumhuriyet savcısınca 19.11.2007 tarihinde gerekçeli temyiz dilekçesinin verildiği, gerekçeli temyiz dilekçesi üzerinde ise hakim veya yazı işleri müdürünün havalesinin bulunmadığı, dosyanın hakim tarafından imzalanan 11.1.2008 tarihli Dosya Gönderme Formu ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği anlaşılmaktadır.
1412 Sayılı cyuy'nın Kanun Yolunun Tayininde Hata başlıklı 293 üncü maddesinde;
Kabule şayan bir müracatta kanun yolunun veya merciinin tayininde yapılan bir hata müracaat edenin hukukunu ihlal etmez hükmü yer almakta iken,
01 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5271 Sayılı C.M.K.nın Kanun yolunun belirlenmesinde yanılma başlıklı 264 üncü maddesiyle;
(1) Kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yanılma, başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz.
(2) Bu halde başvurunun yapıldığı merci, başvuruyu derhal görevli ve yetkili olan mercie gönderir hükmü getirilmiştir.
1412 Sayılı CYUY'nın yürürlükte olduğu dönemde, Cumhuriyet savcılarının yasa yolu yanılgısına düşmeleri halinde anılan Kanunun 293 üncü maddesi uyarınca bu yanılgıdan yararlanamayacakları kabul edilmiştir. Anılan Kanunun yürürlüğü evresinde, bu husus Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22.1.1962 gün ve 2-1 Sayılı kararına da konu edilmiş ve bu kararla diğer süjelerden farklı olarak, Savcıların temyiz dilekçeleri için 1412 Sayılı CYUY'nın 293 üncü maddesinin uygulanamayacağı, bu sebeple Cumhuriyet savcılarının temyiz dilekçelerinde hakim havalesinin bulunması gerektiği ilkesi benimsenmiş, 01 Haziran 2005 tarihinde yeni yasaların yürürlüğe girmesine kadar başta Ceza Genel Kurulu olmak üzere tüm Özel Dairelerce istikrarlı olarak uygulanmıştır.
Öğreti ve uygulamada kabul gördüğü üzere, İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararları yürürlükte kaldıkları sürece hüküm fıkraları itibarıyla bağlayıcı niteliktedir. Bu kararların, dayandığı yasalar geçerliliğini koruduğunda ancak yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararıyla kaldırılması veya değiştirilmesi gereklidir.
Ancak, İçtihadı Birleştirme Kararının dayanağını oluşturan yasa değiştiğinde ve yeni yasa farklı bir hüküm getirdiğinde anılan İçtihadı Birleştirme Kararının geçerliliği sona ermektedir. Bu geçerliliğin sona ermesi için sonradan yürürlüğe giren Kanunun İçtihadı Birleştirme Kararını kaldırdığını açıkça ifade etmesi dahi gerekmemektedir.
Konuya ilişkin, 5271 Sayılı C.M.K.nın 264 üncü maddesinin gerekçe bölümünde; Madde uyarınca, Cumhuriyet savcısının, şüpheli veya sanığın, avukatın, davaya katılanın, yasal temsilcinin veya eşin kabulü gerekli bir kanun yolu istemi salt merciin veya kanun yolunun belirlenmesinde yanılgı nedeniyle, başvuranın hukukunu ihlal etmeyecek, dilekçe veya tutanağın verildiği merci bunu, zaman yitirmeden, yetkili ve görevli mercie gönderecektir.
Cumhuriyet savcılarının yoğun ve ağır bir iş yükü altında bulunmaları sebebiyle yanılgıya düşmeleri olasıdır. Öte yandan, Cumhuriyet savcılarının kanun yolu başvurularının toplum yararına, toplumun hukukunu bozan bir durumun düzeltilmesini sağlama amacına yönelik olduğu ve sanık lehine de başvurabilecekleri düşüncesiyle, bu konuda sınırlama koyan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 22.1.1962 gün ve 2/1 Sayılı kararını aşmak üzere, madde açık hüküm getirmiştir açıklamasına yer verilmesi karşısında, anılan 22.1.1962 gün ve 2-1 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının geçerliliğinin sona erdiği tartışılmaz düzeyde açıklığa kavuşmuş olmaktadır.
Nitekim Ceza Genel Kurulunun 5.2.2008 gün 266-13, 11.3.2008 gün 45-48, 5.7.2011 gün 147-158 Sayılı kararlar ile de; 5271 Sayılı C.M.K.nın 264/1 inci maddesinde yapılan yeni düzenleme karşısında, 22.1.1962 gün ve 2-1 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının geçerliliğini yitirdiği ve kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yanılma, başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz hükmünden Cumhuriyet savcılarının da yararlanmaları gerektiği kabul edilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;
8.11.2007 tarihli yerel mahkeme hükmüne karşı o yer Cumhuriyet savcısının temyiz istemini içeren dilekçesinin, yazı işleri müdürünün imzasıyla havale edilip üzerine temyiz defterine kaydedildiğine dair kaşenin vurularak 13.11.2007 tarihinin yazıldığı, buna göre temyizin süresinde olmasına karşın, Özel Dairece, üzerinde hakim havalesi bulunmadığı gerekçesiyle 1412 Sayılı CYUY'nın, 5320 Sayılı Kanunun 8 inci maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan 317 nci maddesi uyarınca reddine karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır.
Bu itibarla, Yargıtay C.Başsavcılığı itirazının kabulüne, Özel Dairenin Cumhuriyet savcısının temyiz isteminin reddiyle katılan vekilinin temyiz istemi üzerine yapılan inceleme sonucu verdiği onama kararlarının kaldırılmasına, dosyanın katılan vekilinin temyiz istemiyle birlikte Cumhuriyet savcısının temyizine yönelik olarak da inceleme yapılmak üzere Yargıtay 2. Ceza Dairesine gönderilmesine karar verilmelidir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle;
1) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne,
2) Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 13.6.2011 gün ve 52173-12860 Sayılı red ve onama kararlarının kaldırılmasına,
3) Dosyanın, katılan vekilinin temyiz istemiyle birlikte o yer Cumhuriyet savcısının temyizine yönelik olarak da inceleme yapılması için Yargıtay 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine, 20.12.2011 tarihinde yapılan müzakerede oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy