(AİHS m. 6) (2709 S. K. m. 90, 141) (5237 S. K. m. 141, 142, 163, 168, 203) (6352 S. K. Geç. m. 2) (YCGK. 23.01.2007 T. 2006/9-343 E. 2006/8 K.)
Dava ve Karar: Hırsızlık suçundan sanık R. T.'in beraatına ilişkin, Antalya 9. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 09.04.2007 gün ve 671-412 sayılı hükmün, o yer Cumhuriyet savcısı ve katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 2. Ceza Dairesince 28.01.2010 gün ve 963-1854 sayı ile;
... Kaçak elektrik tespit tutanağında, sanığa ait evinde bulunan sayacın (T) fazı gerilim köprüsünün düşük olduğu ve sayacın 1/3 oranında eksik tüketim kaydettiğinin belirlenmesi, keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda, suç tarihinden önceki tüketimin kurulu güce göre düşük olduğu, suç tarihinden öncesi ile sonrası arasındaki tüketim arasında ise dikkate değer bir fark olduğunun belirtilmesi karşısında, tutanak tanıkları dinlenip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken, eksik kovuşturma ve yetersiz gerekçe ile sanığın beraatine karar verilmesi...,
İsabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.
Yerel mahkeme ise 15.06.2010 gün ve 134-652 sayı ile;
... Sanığın sayacın bulunduğu eve kiracı olarak taşındığı, evde 2002 yılından itibaren oturduğu, mesleğinin harita teknikerliği olduğu, elektrik işi ile ilgili her hangi bir faaliyetinin olmadığı, her ay düzenli olarak fatura gelmesi sebebi ile sanığın sayaçta müdahale yapıldığına dair bilgisi olmadığı hususundaki savunmasının aksine ispatı mümkün olmaması, sayacın açık alanda bulunması sebebi ile üçüncü kişilerin sayaca müdahale etmesinin mümkün olması sebebi ile şüpheden sanık faydalanır ilkesi dikkate alınarak, sanığın atılı suçtan beraatine karar verilmesi gerektiği...,
Şeklindeki gerekçe ile direnmiştir.
Bu hükmün de o yer Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının bozma ve zamanaşımı nedeniyle düşme istemli 07.02.2012 gün ve 31160 sayılı tebliğnamesi ile Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır:
Karar: Yerel mahkeme ile Özel Daire arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; suç tarihi 07.06.2003 olan olayda, yerel mahkemece verilen beraat kararının isabetli olup olmadığının belirlenmesine ilişkin ise de, öncelikle;
1- 6352 sayılı Yasanın Geçici 2. maddesinin birinci fıkrası ile yapılan düzenlemenin, anılan Yasada geçen tüm suçları mı, yoksa sadece karşılıksız yararlanma suçuna dönüştürülen suçları mı kapsadığı,
2- Dosyanın esasına girilerek inceleme yapılmasının mı, yoksa esasa girilmeden mahalline gönderilmesinin mi gerektiği,
3- Dosyanın esasına girilmeden gönderilmesine karar verilmesinin kabul edilmesi halinde ise bunun gönderme kararı ile mi yoksa bozma kararı ile mi yapılması gerektiği hususları değerlendirilmelidir.
İncelenen dosya içeriğinden; Akdeniz EDAŞ görevlileri tarafından 07.06.2003 tarihinde yapılan kontrolde, sanığın kullandığı sayacın T fazı gerilim köprüsünün düşürüldüğünün saptanması nedeniyle düzenlenen Kaçak ve Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı üzerine, sanık hakkında 5237 sayılı TCY'nın 142/1-f ve 203/1. maddeleri uyarınca hırsızlık ve mühür bozma suçlarından kamu davasının açıldığı, Akdeniz EDAŞ Antalya İl Müdürlüğünce; sanığın oluşan 60,30 lira tutarındaki zararı dava açılmadan önce giderdiğinin belirtildiği, yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporunda, sayacın 3 katlı binanın en alt katında açıkta bulunduğu, suç öncesi ve sonrası tüketim oranları arasında farkın bulunduğu, kaçak kullanımın olabileceğinin belirlendiği, sanığın, söz konusu evde 2002 yılından itibaren kiracı olarak oturduğunu, yüklenen suçu işlemediğini savunduğu anlaşılmaktadır.
1- 6352 sayılı Yasanın Geçici 2. maddesinin birinci fıkrası ile yapılan düzenlemenin, anılan Yasada geçen tüm suçları mı, yoksa sadece karşılıksız yararlanma suçuna dönüştürülen suçları mı kapsadığına ilişkin uyuşmazlığın değerlendirilmesinde:
05.07.2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı Yasanın 82. maddesi ile elektrik hırsızlığı suçunu düzenleyen 5237 sayılı TCY'nın 142. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi yürürlükten kaldırılarak, 83. maddesi ile de aynı Yasanın 163. maddesine; Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin, suyun veya doğal gazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi halinde kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur şeklinde 3. fıkra eklenmiş, aynı Yasanın 84. maddesiyle de, TCY'nın 168. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ve karşılıksız yararlanma ibaresi madde metninden çıkarılarak maddeye Karşılıksız yararlanma suçunda, fail, azmettiren veya yardım edenin pişmanlık göstererek mağdurun, kamunun veya özel hukuk tüzel kişisinin uğradığı zararı, soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin etmesi halinde kamu davası açılmaz; zararın hüküm verilinceye kadar tamamen tazmin edilmesi halinde ise, verilecek ceza üçte birine kadar indirilir. Ancak kişi, bu fıkra hükmünden iki defadan fazla yararlanamaz şeklindeki beşinci fıkra ilave edilmiş,
6352 sayılı Yasanın Geçici 2. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında Bu Kanunda yapılan değişiklikler karşısında; ilgili suçlardan dolayı açılan ve temyiz aşamasında bulunan dava dosyalarından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunanlar Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca; Yargıtay ilgili dairesinde bulunan dosyalar ise bu dairece, hükmü veren mahkemeye gönderilir.
Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin, suyun ve doğalgazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi dolayısıyla bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla hakkında hırsızlık suçundan dolayı kovuşturma yapılan veya kesinleşmiş olup olmadığına bakılmaksızın hakkında hüküm verilen kişinin, bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde, zararı tamamen tazmin etmesi hâlinde, hakkında cezaya hükmolunmaz, verilen ceza tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlığın sağlıklı bir şekilde çözümlenmesi için öncelikle Yasanın Geçici 2. maddesinin yasalaşma sürecinin, diğer bir anlatımla yasa koyucunun bu düzenlemedeki amacının ne olduğunun tespiti gerekmektedir.
Hükümetçe Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan tasarıda yer almayan, ancak verilen bir önerge üzerine tasarıya dahil edilen Yasanın Geçici 2. maddesi ile ilgili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Alt Komisyonu görüşmeleri sırasında oluşturulan raporda;
Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle, elektrik enerjisi, su ve doğal gaz hırsızlığı nedeniyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyaların Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca, Yargıtay ilgili dairesinde bulunan dosyaların ise bu dairece hükmü veren mahkemeye gönderilmesinin ve bu sayede dosyaların gereksiz şekilde dolaşarak zaman kaybının önlenmesinin sağlanması amacıyla yeni geçici madde ihdasına ilişkin önerge Komisyonumuzca kabul edilerek, Geçici 2. madde olarak metne eklenmiştir açıklamasına yer verilmiştir. Alt Komisyonca hazırlanan madde metni; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle, elektrik enerjisi, su ve doğal gaz hırsızlığı nedeniyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca, Yargıtay ilgili dairesinde bulunan dosyalar ise bu dairece, hükmü veren mahkemeye gönderilir şeklinde iken; Adalet Komisyonunca, Alt Komisyon metninin geçici ikinci maddesi, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yürütülen kovuşturmalar veya hakkında hükmolunan cezalarla ilgili olarak, ilgililerin etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmalarını teminen intikal hükümlerini içeren değişikliğin yapılması amacıyla verilen önergenin kabulüyle Komisyonumuzca kabul edilmiştir şeklindeki açıklama ile kabul edilen düzenleme ise,
(1) Bu Kanunda yapılan değişiklikler karşısında; ilgili suçlardan dolayı açılan ve temyiz aşamasında bulunan dava dosyalarından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunanlar, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca; Yargıtay ilgili dairesinde bulunan dosyalar ise bu dairece, hükmü veren mahkemeye gönderilir.
(2) Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin, suyun ve doğal gazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi dolayısıyla bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla hakkında hırsızlık suçundan dolayı kovuşturma yapılan veya kesinleşmiş olup olmadığına bakılmaksızın hakkında hüküm verilen kişinin, bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde, zararı tamamen tazmin etmesi hâlinde, hakkında cezaya hükmolunmaz, verilen ceza tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar şeklinde geçici ikinci maddenin ilk iki fıkrasının yasalaşmış hali olup, Türkiye Büyük Millet Meclisindeki görüşmeler sırasında maddeye ayrıca başka fıkralar da eklenmiştir.
6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkındaki Yasanın genel gerekçesinde Yargı hizmetlerinin hızlandırılması amacıyla bugüne kadar yapılan düzenlemelerin devamı niteliğinde olan bu tasarı, icra-iflas, ceza ve idarî yargı mevzuatının uygulanmasından kaynaklanan bazı sorunlara çözüm getirmek amacıyla hazırlanmıştır açıklamasına yer verilmek suretiyle bu yasanın yargı hizmetlerinin hızlandırılması amacıyla hazırlandığının belirtilmiş olması, anılan Yasa ile elektrik enerjisi hakkında hırsızlık suçu tamamen değiştirilerek karşılıksız yararlanma suçuna dönüştürülürken, diğer suçlarda yapılan değişikliklerde ise başka bir suça dönüştürülmelerinin söz konusu olmaması ve anılan Yasanın Geçici 2. maddesinin bir ve ikinci fıkralarının birlikte değerlendirilmesinde, yasa koyucunun asıl amacının yalnızca karşılıksız yararlanma suçuna dönüştürülen elektrik, su ve doğalgaz enerjisi hakkında hırsızlık suçlarına ilişkin dosyaların ilgili merci tarafından incelenmeksizin kararı veren mahkemeye gönderilmesi olduğu kabul edilmelidir.
Karşılıksız yararlanmaya dönüşen hırsızlık suçları dışında kalan suçların da Yasanın Geçici 2. maddesinin birinci fıkrası kapsamında kaldığının kabulü, dosyaların yeniden ele alınması ve yargılamaların uzaması sonucunu doğuracaktır ki, bu durum Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 141. maddesinin dördüncü fıkrasının; davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir şeklindeki düzenlemesi ile usul ekonomisine aykırı olacak, yargılamanın uzamasına ve yeni yargılama giderlerine yol açacak, aynı zamanda Anayasanın 90. maddesi uyarınca iç hukuk normu haline gelen ve yasaların aynı konuda farklı düzenleme getirmesi durumunda bile uygulanması zorunlu olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Adil Yargılanma Hakkı başlıklı 6. maddesinin; Herkes gerek medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili nizalar, gerek cezai alanda kendisine karşı serdedilen bir isnadın esası hakkında karar verecek olan kanuni, müstakil ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde hakkaniyete uygun ve aleni surette dinlenmesini istemek hakkını haizdir şeklindeki hükmüne de aykırılık oluşturacaktır.
Dolayısıyla, 6352 sayılı Yasa ile değiştirilen ve karşılıksız yararlanmaya dönüşen hırsızlık suçları dışında kalan suçlara ilişkin dosyaların esasının incelenmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, 6352 sayılı Yasanın geçici 2. maddesinin birinci fıkrasının sadece karşılıksız yararlanmaya dönüşen hırsızlık suçlarını kapsadığının kabulü gerekmektedir.
2- Dosyanın esasına girilerek inceleme yapılmasının mı, yoksa esasa girilmeden mahalline gönderilmesinin mi gerektiğine ilişkin uyuşmazlığın değerlendirilmesine gelince:
6352 sayılı Yasanın Geçici 2. maddesinin birinci fıkrası
temyiz aşamasında bulunan dava dosyalarından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunanlar, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca; Yargıtay ilgili dairesinde bulunan dosyalar ise bu dairece, hükmü veren mahkemeye gönderilir biçiminde olup, maddenin bu açık hükmü karşısında belirtilen suçlara ilişkin dosyaların esasına girilmeden mahalline gönderilmesi gerekmektedir.
Ceza Genel Kurulunun 5320 sayılı Yasanın 8/2. maddesiyle ilgili olarak verilen 23.01.2007 gün ve 343-8 sayılı kararı başta olmak üzere birçok kararında da vurgulandığı gibi; başlamış olan bir temyiz sürecini sonlandıran ve yeni bir süreç başlatan "gönderme kararı" yeni bir hüküm verilmesi zorunluluğu nedeniyle bozma etkisi doğurması bakımından Ceza Yargılaması Yasamızdaki sisteme aykırı ise de, yerel mahkemelere önceki hükmü değiştirme yetkisi veren söz konusu istisnai düzenleme pozitif bir hukuk normu olarak yasalardaki yerini almıştır. Kuralın yerindeliğine ve yargılama sistemimize uygunluğuna ilişkin yapılan tartışmalar, yargı mercilerinin yasalara uygun alarak karar verme hak ve ödevini ortadan kaldırmayacaktır.
Bu itibarla, 6352 sayılı Yasanın Geçici 2. maddesi ile yapılan düzenleme karşısında dosyanın incelenmeksizin gönderme kararıyla yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmelidir.
Diğer taraftan, Akdeniz EDAŞ görevlileri tarafından 07.06.2003 tarihinde yapılan kontrolde, sanığın kullandığı sayacın T fazı gerilim köprüsünün düşürüldüğünün saptanması nedeniyle düzenlenen Kaçak ve Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı üzerine, Cumhuriyet savcılığınca her ne kadar sanık hakkında 5237 sayılı TCY'nın 142/1-f ve 203/1. maddeleri uyarınca hırsızlık ve mühür bozma suçlarından kamu davası açılmış ise de; lehe yasa karşılaştırmasında sanığın eylemi, suç tarihinde yürürlükte bulunan 765 sayılı TCY'nın 492/2. maddesinde Hırsızlık; Kanunen veya Hükümetin emri ile resmen mühür altına alınan şeyler hakkında işlenirse şeklinde düzenlenmiş olan suç tipine uymakta olup, aynı Yasanın 522. maddesi ve 647 sayılı Yasa hükümleri de gözetildiğinde anılan Yasanın sanık lehine olacağında kuşku bulunmamaktadır. Dolayısıyla, elektriğin mühürlü sayaçtan kaçak olarak kullanılması halinde eylemin bir bütün olarak 765 sayılı TCY'nın 492/2. maddesinde yazılı suçu oluşturacağı ve mühür bozmanın bu suçun unsuru olacağı düşünüldüğünde mühür bozma suçuna ilişkin bir değerlendirme yapılmasına ve ulaşılan sonuçtan dolayı bu aşamada üçüncü uyuşmazlık nedeninin değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle;
1- 6352 sayılı Yasanın Geçici 2. maddesinin birinci fıkrası ile yapılan düzenleme karşısında dosyanın incelenmeksizin mahalline GÖNDERİLMESİNE,
2- Dosyanın mahalline iade edilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 02.10.2012 günü yapılan müzakerede oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy