(5237 S. K. m. 50, 52, 62, 154)
Dava: Hakkı olmayan yere tecavüz suçundan sanık S. P.'nın 5237 Sayılı T.C.K.nun 154/2-1, 62, 52 ve 50/1-b maddeleri gereğince 5 ay hapis ve 80 Lira adli para cezasıyla cezalandırılmasına, hapis cezasının kamunun uğradığı zarar olan 450 Liranın eski hale getirme bedeli olarak ödenerek tazmini suretiyle tamamen giderilmesi seçenek yaptırımına çevrilmesine ilişkin. Şefaatli Asliye Ceza Mahkemesince verilen 5.12.2007 gün ve 216-362 Sayılı hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8 Ceza Dairesince 2.12.2011 gün ve 18360-14482 sayı ile;
"... Hükümden sonra yürürlüğe giren 5728 Sayılı Kanunun 562. maddesiyle değişik 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231. maddesi ve bu maddenin 6. fıkrasına 25.7.2010 tarihinde yürürlüğe giren 6008 Sayılı Kanunun 7. maddesiyle eklenen cümle gözetilerek, koşullarının varlığı halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması yönünde mahkemesince değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması...",
Sebebiyle bozulmasına karar verilmiştir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 17.1.2012 gün ve 7811 sayı ile;
"... 5271 Sayılı C.M.K.nun 231/6. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumuna dair uygulama esasları ve koşullarının belirlendiği Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 3.2.2009 tarih, 2008/I-250 Esas, 2009/13 Sayılı kararları da gözetilerek, 5271 Sayılı C.M.K.nun 231/6. madde ve fıkrasında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için sıralanan koşulların irdelenip gerekçelendirilmesi suretiyle, hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılamayacağı hususunun hükümde belirtilmesi gerekmektedir. Sıralanan koşullar ise; sanığın kasıtlı suçtan mahkum olmaması, mahkemede sanığın yeniden suç işlemeyeceğine kanaatinin oluşması ve mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmesidir. Bu koşullar seçimlik koşullardan olup her olay açısından ayrı ayrı değerlendirilecektir. Bu bakımdan incelendiğinde;
Sanığın incelenen sabıka kaydında hakkı olmayan yere tecavüz suçundan 14.9.2004 tarihinde kesinleşmiş erteli mahkumiyeti bulunmaktadır. Sanık sabıkalı bir kişiliğe sahiptir. Bu sebeple 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 231. maddesinin uygulanma koşulları gerçekleşmemiştir...",
Görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurarak. Özel Daire bozma kararının kaldırılmasına ve yerel mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmesi talebinde bulunmuştur.
C.M.K.nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 8 Ceza Dairesince 27.12.2012 gün ve 27185-39954 sayı ile, itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır:
Karar: Sanığın hakkı olmayan yere tecavüz suçundan cezalandırılmasına karar verilen olayda Özel Daireyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, 5.12.2007 tarihli yerel mahkeme hükmünün, 5271 Sayılı C.M.K.nun 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanıp uygulanmayacağı konusunda değerlendirme yapılmasının zorunlu olduğundan bahisle bozulmasının isabetli olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.
İncelenen dosya kapsamından;
Sanığın adli sicil kaydında, Şefaatli Sulh Ceza Mahkemesince 13.6.2002 gün ve 50-105 sayıyla verilen bir mahkumiyet ilamının bulunduğu, buna göre sanığın 23.6.2000 tarihinde işlenen hakkı olmayan yere tecavüz suçundan 765 Sayılı T.C.K.nun 513/2, 19, 59, 72, 647 Sayılı Kanunun 4 ve 6. maddeleri uyarınca 228.150.000 TL ağır para cezasıyla cezalandırılmasına, cezasının ertelenmesine karar verildiği, hükmün 14.9.2004 tarihinde kesinleştiği, aynen çektirme kararı verilmediği, uyuşmazlık konusu suçun ise 8.8.2007 tarihinde işlendiği anlaşılmaktadır.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hukukumuzda ilk kez çocuklar hakkında 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanununun 23. maddesiyle kabul edilmiş, 19.12.2006 günü yürürlüğe giren 5560 Sayılı Kanunun 23. maddesiyle 5271 Sayılı Kanunun 231. maddesine eklenen 5 ila 14. fıkralarla büyükler için de uygulamaya konulmuş, aynı Kanunun 40. maddesiyle de 5395 Sayılı Kanunun 23. maddesi değiştirilmek suretiyle, denetim süresindeki farklılık hariç olmak kaydıyla, çocuk suçlularla yetişkin suçlular hükmün açıklanmasının geri bırakılması açısından aynı şartlara tabi kılınmıştır.
Başlangıçta yetişkin sanıklar yönünden şikayete bağlı suçlarla sınırlı olarak, hükmolunan bir yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası için kabul edilen bu uygulama 5728 Sayılı Kanunla 5271 Sayılı Kanunun 231. maddesinin 5 ve 14. fıkralarında yapılan değişiklikle, Anayasa'nın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılap kanunlarında yer alan suçlar istisna olmak üzere, hükmolunan iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezalarına dair tüm suçları kapsayacak şekilde düzenlenmiştir.
5560, 5728, 5739 ve 6008 Sayılı Kanunlarla 5271 Sayılı C.M.K.nun 231. maddesinde yapılan değişiklikler göz önüne alındığında, hükmün açıklanmasının geri bırakılabilmesi için;
a- Suça dair olarak;
1- Yapılan yargılama sonucunda, sanık hakkında mahkumiyet hükmü tesis edilmesi ve hükmolunan cezanın, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasından ibaret olması,
2- Suçun, Anayasanın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılap kanunlarında yer alan suçlardan olmaması,
b- Sanığa dair olarak;
1- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunması,
2- Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade. suçtan önceki hale getirme veya tamamen giderilmesi.
3- Mahkemece; sanığın, kişilik özellikleriyle duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate ulaşılması,
4- Sanığın bu kurumun uygulanmasını kabul etmediğine dair beyanının olmaması,
Şartlarının gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu şartların varlığı halinde, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek ve sanık beş yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulacaktır.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanabilmesi için öncelikle 5271 Sayılı C.M.K.nun 231. maddesinin 6. fıkrasının (a) bendi uyarınca sanığın daha önce kasıtlı suçtan hükümlülüğünün bulunmaması gerekmektedir. Bu şart açısından herhangi bir ayrım gözetilmediğinden, hükmolunan cezanın hapis veya adli para cezası olmasının da bir önemi bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda sanığın adli sicil kaydında yer alan mahkumiyet ilamında hükmolunan para cezasının 647 Sayılı Yasaya göre ertelenmiş olması karşısında, belirtilen kanunun 6. ve buna bağlı olarak 765 Sayılı T.C.K.nun 95. maddelerindeki ertelemeye dair düzenlemelerin de değerlendirilmesi gerekmektedir.
647 Sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 6. maddesi; "Adliye mahkemelerince para cezasından başka bir cezayla mahkum olmayan kimse, işlediği bir suçtan dolayı ağır veya hafif para veya bir yıla kadar (bir yıl dahil) ağır hapis veya iki yıla kadar (iki yıl dahil) hapis veya hafif hapis cezalarından biriyle mahkum olur ve geçmişteki hali ve suç işleme hususunda eğilimine göre cezanın ertelenmesi ileride suç işlemekten çekinmesine sebep olacağı hakkında mahkemece kanaat edinilirse, bu cezanın ertelenmesine hükmolunabilir. Bu halde ertelemenin sebebi hükümde yazılır.
Suç tarihinde 18 yaşını doldurmamış olanlar ile 65 yaşını ikmal etmiş bulunanların mahkum oldukları ağır hapis cezası iki yıldan, hapis veya hafif hapis cezası üç yıldan fazla olmadığı hallerde de yukarıdaki fıkra hükümleri uygulanabilir. Bazı suçlara dair cezalarla askeri suçlar ve disiplin suçlarına dair cezaların ertelenemeyeceğine dair özel kanun hükümleri saklıdır",
765 Sayılı Türk Ceza Kanununun 95. maddesi ise; "I- Kabahatla mahkum olan kimse hüküm tarihinden itibaren bir sene içinde bir cürümden veya evvelki hükmün verildiği mahaldeki Asliye mahkemesinin kazası dairesinde diğer bir kabahatten dolayı aynı cinsten veya daha ağır bir cezaya,
II- Cürümle mahkum olan kimse hüküm tarihinden itibaren beş sene içinde işlediği diğer bir cürümden dolayı evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya yahut hapis veya ağır hapis cezasına mahkum olmazsa, cezası tecil edilmiş olan mahkumiyeti esasen vaki olmamış sayılır. Aksi takdirde her iki ceza ayrı ayrı tenfiz olunur",
şeklinde düzenlenmiştir.
Buna göre, 647 Sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca takdir edilen ertelemede deneme süresi, 765 Sayılı T.C.K.nun 95. maddesine göre kabahatlerde bir yıl, cürümlerde 5 yıl olup, bu süre kesinleşmiş olmak şartıyla hüküm tarihinden itibaren işlemeye başlamaktadır. Deneme süresi içinde suç işlenmesi halinde T.C.K.nun 95. maddesi uyarınca, ertelenmiş cezanın aynen çektirilmesine karar verilecektir. Buna karşın deneme süresi içinde suç işlenmemesi halinde cezası tecil edilmiş olan mahkumiyet esasen vaki olmamış sayılacak ve hiçbir hukuki sonuç doğurmayacaktır. Bu sebeple deneme süresinin iyi hal ile geçirilmesi sebebiyle esasen vaki olmamış sayılan bir mahkumiyetin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına kanuni bir engel oluşturabileceğini kabul etmek mümkün değildir.
Nitekim Ceza Genel Kurulunun 4.12.2012 gün ve 1258-1830, Ceza Genel Kurulunun 10.4.2012 gün ve 2011/4-694-149, Ceza Genel Kurulunun 3.4.2012 gün ve 2011/7-348-140, Ceza Genel Kurulunun 3.2.2009 gün ve 2008/11-250-13 Sayılı kararlarında, 1.6.2005 tarihinden önce işlenen suçlar yönünden, önceki mahkumiyetin 765 Sayılı T.C.K.nun 95/2. maddesi uyarınca esasen vaki olmamış sayılacağı hallerin veya 3682 Sayılı Adli Sicil Kanununun 8 ve 5352 Sayılı Adli Sicil Kanununun geçici 2. maddesi hükümleri uyarınca silinme şartları oluşan önceki mahkumiyetlerin adli sicilden silinmiş olup olmadığına bakılmaksızın, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının objektif şartının değerlendirilmesinde engel bir neden olarak kabul edilemeyeceği vurgulanmıştır.
Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;
Sanığın adli sicil kaydında yer alan ve 647 Sayılı Kanunun 6. maddesine göre ertelenmiş cezayı içeren mahkumiyet hükmünün tarihinin 13.6.2002, uyuşmazlık konusu suç tarihinin ise 8.8.2007 olması nedeniyle, deneme süresi içinde suç işlenmemesi dolayısıyla sabıkasında gözüken hükmün esasen vaki olmamış sayıldığı ve bütün sonuçlarıyla birlikte ortadan kalktığı anlaşılmaktadır. Bu durumda sabıkasında kasıtlı bir suç sebebiyle verilmiş mahkumiyet hükmü mevcut olmayan sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanma imkanı bulunduğundan 5.12.2007 tarihli yerel mahkeme hükmünün C.M.K.nun 231/5. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı konusunda değerlendirme yapılması amacıyla bozulmasına karar verilmesi isabetlidir.
Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Genel Kurul Üyesi; itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle;
1-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine,
2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.11.2013 tarihinde yapılan müzakerede oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy