-YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA Ceza İstinaf No. 17/73
(Dava No. 498/73; Mağusa)
M.Necati Münir, Başkan, Ahmet İzzet ve
Şakir S. İlkay.
İstinaf eden: Aydın Hasan, Mağusa
(Sanık)
-
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Türk Emniyet Müdürlüğü
arasında.
İstinaf eden namına: Neci Talât.
Aleyhine istinaf e-dilen namına: Kıdemli Savcı Vedat Aziz.
Fasıl 164 Müfsidane Yayınlar Yasası - Yasanın 3, 4(1)(3)
ve 6. maddelerine ve Yasanın 4. maddesine dayanarak
çıkarılan Emirnamelere aykırı ithali yasaklanmış
yayın olarak ilân edilen müfs-it gayesi bulunan kitap
tasarrufu.
Fasıl 154 Ceza Yasası - Yasanın 59(a), 48(a) ve 48(e)
maddelerine aykırı müfsit gayesi bulunan bülten
tasarrufu.
Yetki Aşımı - Emirnamelerin yetki aşımı nedeniyle malûl
(ultra vires)- olduğu iddiası - Müfsit gayesi bulunan
bültenlerin tasarrufunun meşru mazarete dayanması.
Ceza - Cezanın Ağırlığı - Müfsit gayesi bulunan kitap
adedi azlığının cezaya etkisi.
OLAY: Sanık, ithali yasaklanmış 6 adet müfsit gayesi
- bulunan kitap tasarruf etmekle ve müfsit gayesi
bulunan Cumhuriyetçi Türk Partisi bülteni bulundur-
makla itham edildi.
- Bidayet Mahkemesi, Sanığı Fasıl 164, Müfsidane
Yayınlar Yasasının 3, 4(1)(3) ve 6. maddelerine ve bu
Yasanın 4. maddesine dayanarak Kıbrıs Türk Yönetimi
Yürütme Kurulu tarafından çıkarılan Emirnamelere
aykırı ithali - yasaklanmış 6 adet müfsit gayesi
bulunan kitap tasarrufundan 2 ay hapse mahkûm etti.
Sanık Fasıl 154 Ceza Yasasının 59(a), 48(a) ve 48(e)
- maddelerine aykırı yasaklanmış Cumhuriyetçi Türk
Partisi bültenlerini tasarruf etmekle ilgili olarak
2. ve 4. davalardan 2 sene müddetle K.L.200.-
kefalete bağlandı, 3. davadan ise K.L.75.- para
cezasına çarptır-ıldı.
Sanık, mahkûmiyet ve ceza aleyhine istinaf etti.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme;
a)Kitapların yasaklanması ile ilgili Emirnamelerin
- yetki aşımı dolayısıyle geçersiz (ultra vires)
- olduklarına ilişkin iddiayı, Ceza istinaf 16/73'e
atıfta bulunarak reddetti.
b)Yasaklanmış Cumhuriyetçi Türk Partisi bültenleri
tasarrufunun meşru mazarete dayandığı müdafaasını,
bültenlerin beyaz kâğıda sarılı ve- jelâtinle
kapatılmış olduğunu dikkate alarak kabul etti ve 3
ve 4. davalardan verilen mahkûmiyeti iptal etti.
c)2. davada ise ithamnamenin Yasanın gerektirdiği
tafsilâtı içermemesi nedeniyle verilen mahkûmiyeti,
ipta-l etti.
d)Ceza aleyhine yapılan istinafı ise, Ceza İstinaf
16/73'e atıfta bulunarak reddetti.
--------------------
H Ü K Ü M
- M.Necati Münir, Başkan: İstinaf eden Fasıl 164, Müfsidane Yayınlar Kanunu'nun 3, 4(1)(3) ve 6. maddelerine ve Fasıl 164'ün 4. maddesine istinaden Kıbrıs Türk Yönetimi Yürütme Kurulunun 19 Temmuz 1972 tarihli Resmi Gazetesinin Ek III'ünde yayınlanan 42- sayılı Emirnamesine ve 7 Ekim 1972 tarihli Resmi Gazetenin Ek.III'ünde yayınlanan 64 sayılı Emirnamesine aykırı olarak 8 Nisan 1973 tarihinde Mağusa'da Kıbrıs Türk Yönetimi Yürütme Kurulu tarafından ithali yasaklanmış yayın olarak ilân edilen 6 adet müfsi-t kitabı tasarrufunda bulundurmaktan suçlandırılmıştır. Keza istinaf edenin aleyhine Fasıl 154, Ceza Kanununun 59(a), 46(a) ve 48(e) maddelerine aykırı olarak tasarrufunda müfsidane Cumhuriyetçi Türk Partisi bültenini bulundurduğu için 3 dava daha getirilm-iştir. İstinaf eden her 4 davadan da kabahatlı bulunarak 1. davadan 2 ay hapse mahkûm olmuş, 2. ve 4. davalardan 2 sene süre ile K.L.200.,- kefalete raptedilmiş ve 3. davadan ise K.L.75.- para cezasına çarptırılmıştır.
-
- İstinaf eden 24 yaşlarında olup Mağusa'da ikamet etmekte ve Cumhuriyetçi Türk Partisi'nin Mağusa'daki şubesinde üye bulunmaktadır. 8 Nisan 1973 tarihinde Polis Müfettiş Muavini Fikret Sezai, PE.1079 Süha Hilmi ve PE.813 Nevzat ibrahim istinaf edenin e-vine gitmişler ve istinaf edene Cumhuriyetçi Türk Partisi'nin 5 numaralı müfsit diye ilân edilen yayınının kendisinde olup olmadığını sormuşlardır. İstinaf eden de "böyle bir yayın vardır" diyerek odada bir kanepe üzerinde bulunan 2 adet kapalı, beyaz ve y-azısız bir kâğıtla yapıştırılmış Cumhuriyetçi Türk Partisi bültenini polislere teslim etmiştir. Bültenler istinaf edenin huzurunda açıldığı zaman PE.1079 Süha Hilmi istinaf edene bu beyannamelerin müfsit olduğunu söylediği zaman istinaf eden "ben bu yayın-ların yasak olmadığını bilirim" diye cevap vermiştir. Daha sonra istinaf edene tasarrufunda müfsit kitap olup olmadığını sorduklarlı zaman "bilmiyorum birçok kitaplarım vardır, buyur görünüz, müfsit olduklarını bilmiyorum" demiştir. Bunun üzerine polisle-r odadaki 37 cilt çeşitli konularda Türkçe yazılmış kitapları tetkik için Emniyet Müdürlüğüne götürmüşler, bunların 6 tanesinin müfsit olduğunu tesbit ederek bunlara el koymuşlardır. Ayni gün istinaf edene dava okunmuş, buna istinaf eden şu cevabı vermişt-ir. "Bu kitaplar bende bulundu, fakat yasaklanmış olduklarını bilmiyorum. Bültenler bana arkadaşlar tarafından verildi. Daha açıp okumamıştım. Onları ilk defa polis açtı. Bu bültenlerin de yasaklanmış olduklarını bilmiyordum."
-
- İstinaf eden Bidayet Mahkemesindeki müdafaasında Yüksek öğrenim yaptığını, fakat halen marangozluk yaptığını, Cumhuriyetçi Türk Partisinin üyesi olduğunu, Cumhuriyetçi Türk Partisi'nin bir bülten çıkardığını bildiğini, bu bültenlerin kendisine üye ola-rak geldiğini, bazan posta ile gönderildiğini bazan kendisinin gidip aldığını, bazan de bültenlerin evine bırakıldığını, 2 adet bültenin ayrı ayrı sarılmış bir şekilde üzerleri beyaz bir kâğıt ile ve celâtin ile kapatılmış olduğunu, 5 numaralı bültenin ya-saklandığını bilmediğini, 5 numaralı bülteni kendisinin okumadığını ve daha önce çıkarılan Cumhuriyetçi Türk Partisinin bültenlerinin herhangi bir şekilde takibata uğradığını bilmediğini, kitap okumasını sevdiğini ve kütüphanesinde muhtelif konularda kitap-lar bulunduğunu, bunların arasında bazılarının yasaklanmış olduğunu bilmediğini ifade etmiştir.
-
- İstinaf eden kitapların yasaklanması ile ilgili Emirnamelerin yetki aşımı dolayısıyle geçersiz (ultra vires) olduklarını iddia etmiştir. Bu istinaf sebebi Ceza İstinafı 16/73'de ileriye sürülen istinaf sebebinin aynisidir. 0 istinafta verdiğimiz sebe-plerden dolayı bu istinaf sebebini reddederiz.
-
- Diğer bir istinaf sebebi ile mahkûm iki bültenin tasarrufunun meşru mazarete dayandığını iddia etmiştir. Fasıl 154, Ceza Kanunu'nun 59(a) maddesi şöyledir:-
-
"59. Any person who -
transmits through the post or who,
without lawful authority or excuse,
the proof of which lies upon him, has
in his possession any book,
periodi-cal, pamphlet, poster, procla-
mation, newspaper, letter or any other
document or writing whatsoever having
a seditious intention as defined in
section 46 of this Code; or
- (b) ......................................
is guilty of a felony and is liable to
imprisonment for three years, and any
book, periodical, pamphlet, poster,
pr-oclamation, newspaper, letter or any
other document or writing in respect
of which such person shall have been
convicted shall be forfeited."
-- Bu maddeden görülecektir ki tasarrufunda müfsit gayeli beyanname bulunan birisi müdafaa olarak bu beyannameyi kanuni otorit-e veya mazaret tahtında bulundurduğunu ileriye sürebilir. Bunun isbatı da kendisine düşmektedir. Bidayet Mahkemesi huzurunda istinaf edenin tasarrufunda bulunan 2 bültenin ayrı ayrı beyaz ve yazısız bir kâğıt ile sarılıp yapıştırılmış olduklarına dair şa-hadet vardır. Keza PE.813 Nevzat ibrahim de istintakta sorulan bir suale cevaben beyaz bir kâğıtla sarılmış olan bültenlerin dışarıdan bakıldığı zaman nasıl birşey olduğunun belli olmadığını ifade etmiştir. İstinaf eden ta iptidadan 5 sayılı bülteni okumad-ığını ve bunun muhteviyatının müfsit olduğunu bilmediğini ileri sürmüştür. Bunun aksini isbat edecek hiçbir şahadet yoktur. Cumhuriyetçi Türk Partisi'nin 1, 2,3 ve 4 sayılı bültenlerinin de müfsit olduğuna dair hiçbir şahadet mevcut olmadığı için Bidayet -Mahkemesi istinaf edenin meşru mazaret müdafaasını kabul etmesi gerekirdi, ve bunu yapmamakla hata işlemiştir. Bu sebeplerden dolayı bültenlerle ilgi 3. ve 4. davalardaki mahkûmiyet iptal edilir.
-
- 2. dava Kanunun gerektirdiği tafsilâtı ihtiva etmediği için kusurludur ve Bidayet Mahkemesi istinaf edeni bu davadan mahkûm etmemesi gerekirdi. Bu nokta istinafta ileri sürülmemekle beraber, fakat mahkûmiyet aleyhine istinaf mevcut olduğundan, kanaat-ımızca çok bariz olan bu usulsüzlüğü gidermek gerekmektedir. Bu sebeple 2. davadaki mahkûmiyet de iptal olunur.
-
- Son istinaf sebebi cezanın aşikâr surette fahiş olduğu hususundadir. Biraz evvel verdiğimiz hükümde (Ceza İstinaf 16/73) ithali yasaklanmış müfsit kitap tasarrufu için 3 aylık hapis cezasına, fahiş olmadığı nedeniyle, müdahele etmemiştik. Bu davada -istinaf edenin tasarrufunda bulunan müfsit kitapların sayısı daha azdır ve istinaf eden 2 ay hapse mahkûm edilmiştir. Kanaatımızca verilen 2 ay hapislik cezası fahiş addedilemez. Bu sebeple müdahale etmemiz doğru olmaz.
-
- Netice olarak 1. dava ile ilgili istinaf reddolunur. 2, 3 ve 4. davalarla ilgili mahkûmiyet kararları iptal edilir. Hapislik mahkûmiyet tarihinden başlayacaktır.
- Ahmet İzzet: Hemfikirim.
Şakir S. ilkay: 16/73 sayılı Ceza İstinafında söylediklerime tabi olmak şartı ile Sayın Başkanın vermiş olduğu hükmün esası ve varılan netice ile hemfikirim.
-
Yüksek Mahkeme
8 Eylül 1973.
Full & Egal Universal Law Academy