-YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA
İstinaf eden : K.G.T.Y. Baş Savcısı
İle
Aleyhine istiııaf edilenler :l. Ömer Mustafa Kale
(Ceza İstinaf No. 20/69)
2. İbrahim Menteş
(Ceza İstinaf No. 21/69)
3. Salih Halil Köse
(Ceza İstinaf No. 22/69)
4. Birol Has-an
(Ceza İstinaf No. 23/69)
5. Besim Halil
(Ceza İstinaf No. 24/69)
arasında.
(Dava No. 2091/69)
İstinaf eden namına : Vedat Aziz
Aleyhine istinaf edilenler namına : Cebbar Niyazi ve Gürsel Kadri
Kumar oynama - Fasıl 151 Kumarevleri -ve Kumar Yasasının 6(1), 12 ve 15. maddelerine aykırı kumar oynama - Kumar oynama gayesiyle toplanma - Fasıl 151 Kumarevleri ve Kumar Yasasının 4, 6(1) ve 14. maddelerine aykırı kumar oynama.
Kumarhane olma karinesi - Yasanın 12. maddesine göre k-ahvehanenin kumarhane olduğuna dair bir karine oluşması - Sanıkların bu karineyi çürütmekle yükümlü olmaları - Sanıkların ifadelerinde sadece o gece kumar oynamadıklarını söylemeleri - Kumar oynama gayesiyle toplanma suçunda sanıkların karineyi çürütememe-leri mahkûm olmaları.
H Ü K Ü M
Konsolide edilmiş olan 20/69, 21 /69, 22/69, 23/69 ve 24,/69 sayılı Ceza İstinaflarında aleyhlerine istinaf edilenler, yani Bidayet Mahkemesinde 3. sanık Ömer Mustafa Kale, 5. sanık İbrahim Menteş, 6. sanık Sal-ih Halil Köse, 7. sanık Birol Hasan ve 9. sanık Besim Halil, Lefkoşa Kaza Mahkemesinde 8 başka sanıkla birlikte Fasıl 151 tahtinde kumarla ilgili. muhtelif suçlarla itham olunmuşlardır. Aleyhlerine istinaf edilenler 1'inci dava olan Fasıl 151, madde 6(1),- 12 ve 15 tahtinde 10 Haziran l969 tarihinde Ulus Gazinosunda "Zar" oyunu diye bilinen oyunla kumar oynamak, ve 5'inci dava olan Fasıl 151, madde 4. 6(1) ve 14 tahtinde aynı gün ve aynı yerde kumar oynamak maksadıyle bir araya toplanmak suçlarından beraat -etmişlerdir.
Bu beraat kararlarını Savcılık istinaf etmiştir. İstinaf sebepleri aynen şöyledir :-
"(l ) Muhterem Mahkemenin beraat kararının istinad etmesi gereken vakıa veya vakıaları makul bir şekilde ortaya koyan şahadet mevcut değildir;
(2) Muh-terem Mahkeme kanunu vakıalara hatalı bir şekilde tatbik etmiştir."
3. Sanık Ömer Mustafa Kalenin methaldar olduğu 3. ve 4. davalardaki beraat kararlarından istinaf olunmadığı savcı tarafından Mahkemede beyan edilmiştir.
Kolaylık bakımından, al-eyhlerine istinaf edilenlere Bidayet Mahkemesindeki sanık numaralarına göre atıfta bulunmayı uygun gördük. İlk l. davayı ele alacak olursa, sanıkların fiien "Zar" oyunu oynadıklarına dair direk şahadet yoktur. "Zar" oyununa ait olduğu iddia olunabilecek al-et olarak yalnız bir tas (kupi) bulunmuştur. Bidayet Mahkemesi bu tasın sanıkların "zar" oyunu oynadıklarını isibat eden şahadet olarak kabul etmemiştir, ve sanıkların 5'ini de l. davadan beraat ettirmiştir. Bidayet Mahkemesinin bu husustaki bulgularını ve- verdiği beraat kararını değiştirmrek için kâfi sebep görmüyoruz. l. dava hakkında olan istinaflar reddolunur.
5. davaya gelince, ilk olarak bu davayı da ilgilendiren Bidayet Mahkemesinin Fasıl l51, madde 12 tahtinde meydana gelmiş olan karine ("pres-umption") hakkındaki bulgu ve kanaatına temas etmek istiyoruz. İddia Makamının şahitleri dinlendikten sonra, husule geldiğini belirtmiş ve sanıkları müdafaaya çalğırmıştır. Kararında da Bidayet Mahkemesi hakimi bu hususta şöyle demiştir :
"Önümdeki tüm, po-lis şahadetini tetkik ettikten sonra kanaatimce polis Kıbrıs Ceza Kanunları Fasıl 151 Madde 12 tahtinde, usulü veçhile, mevzu bahis kahvehaneye bir polis baskını yapmıştır ve zikrolunan maddenin gerektirdiği şekilde bu kahvehanenin bir kumarhane olduğun-a dair prosimption (zan) teessüs etmiştir. Sanık No. 3, 5, 6, 7, 8, 10, ll, 12 ve 13 yukarıda kumar oynanan kısmda bulunuyorlardı. Durum böyle olduğuna göre bu sanıklar aleyhlerinde mevcut zannı (presumption) bertaraf etmek ve kumar oynamadıklarına dair Ma-hkemeyi ikna etmekle mükelleftirler."
Bidayet Mahkemesi hakiminin davanın tümü için genel olarak söyledikleri bu sözlerin 5. davaya şumulü şudur : sanıklar, kumar oynadıkları hakkında husule gelen karineyi değil de, kumar oynamak maksadıyle bir aray-a toplandıkları hakkında husule gelen karineyi naksetmekle mükelleftirler.
Sanıkların durmunu sıra ile gözden geçirelim :
3. sanık : Bu sanığın beraatı için Bidayet Mahkemesi tarafından gösterilen sebep, sanığın yaptığı beyanlardır. (Bak. mavi -27.) Sanığın yaptığı beyanlar incelenecek olursa, yeminsiz, olduğu yerden yaptığı beyanda, "Ben o gece baskın olduğunda dururdum" demektedir. (Bak. Mavi 19) Bu ifadenin yukarıda bahsettiğimiz karineyi nakşedecek hiçbir niteliği yoktur. Poliste kendisine da-va okunduğu görülmektedir. (l) Zar diye bilinen kumar oyunu oynadığı için (2) Kumahhane idarecisi olarak kumarhane çalıştırdığı için. 5. davada mevzu bahis olan suç için kendisine hiçbir dava okunmamıstır ve bu sebeple sanık 5. dava için polise hiçbir beya-nda bulunmamıştır. Binaenaleyh Emare 8'de verilen beyanın 5. dava ile hiçbir ilgisi yoktur.
Netice olarak 3. sanığın 5. dava ile ilgili yaptığı yegâne beyanın Bidayet Mahkemesi tarafından husule geldiği kabul edilen karineyi nakşedecek mahiyette olma-dığı kanaatındayız. Bıa sebepe Bidayet Mahkemesinin 5. dava hakkında verdiği beraat kararını iptal eder, 3. sanığı bu davadan mahkum der ve ₤2.- para cezası ödemesini emrederiz.
5. ve 6. sanıklar : Bu iki sanık Mahkemede yaptıkları yeminsiz beyanlard-a, polis kumarkaneyi bastığı zaman ping-pong oynadıklarını söylemişlerdir. Poliste verdikleri ifadelerde de (Emare l0 ve 11) aynı mealde ping-pong oynadıklarını söylemişlerdir. Fakat 3. sanığın ifadesinde olduğu gibi bu iki sanığın ifadeleri de 5. davayı i-lgilendiren hiç bir cevabı haiz değillerdir. Bunun da sebebi bu sanıklara yalnız "zar" oyunu diye bilinen kumar oynadıkları için dava okunmuştur. Bidayet Mahkemesi tarafındar şahadetleri kabul edilen polis şahitleri 5. ve 6. sanıkların ping-pong oynadıklar-ını teyid etmişlerdir. Fakat ping-pong sesini zilin çalınmasından sonra işittiklerini söylemişlerdir. Bidayet Mahkemesi bu hususu nazarı itibara almamıştır. Kararında (Mavi 27) şöyle demektedir:-
"Bu polis şahitleri zil sesini duyduktan sonra ping-pong ses-i duyduklarını söylerler, içeri girdikteri takriben bir saniye sonra zil çaldığını ve bunlar zil çalarken yukarı çıkmağa hücum ettiklerini göz önünde tutarak polis şahidi No. 2 ve 3 zil çaldıktan sonra ping-pong sesi duyduklarına dair verdiği şahadeti naza-rı itibara almam."
Bu hususun Bidayet Mahkemesi hâkimi tarafından niçin nazarı itibara alınmadığı anlaşılmamaktadır ve nazarı itibara almaması için de hiçbir sebep görmüyoruz. Buna ilâveten 5. ve 6. sanıkların baskın yapıldığı zaman mahkemede verdikl-eri beyanda söyledikleri gibi ping-pong oynamaları, daha önce kumar oynamak maksadıyle bir araya toplandıkları hususunda husule gelen karineyi nakşetmez kanaatindeyiz. Bidayet Mahkemesinin 5. dava hakkında verdiği beraat kararını iptal eder, 5. ve 6. sanık-ları 5. davadan mahkûm eder ve herbirinin ₤2.-şer lira para cezası vermesini emrederiz.
7. sanık : Bu sanığın durumu 3. sanığn durumuna benziyor. Bunun da polise verdiği ifadede (Emare 4) 5. davayı ilgilendiren hiçbir şey yoktur. Mahkemede yaptığı b-eyanda ise, polisler gelmezden evvel yularıda kahve içtiğini, aşağıya inerken polisler tarafından yukarıya çıkarıldığını ve kumar oynamadığını söylemiştir. Bidayet Mahkemesinin inandığı polis şahitleri ise bu sanığın baskın yapıldığı zaman yukarıda olduğu-nu söylemişlerdir. (Bak mavi 13 ve 14) Bu sanığın da, tüm şahadeti de göz önünde tutarak, 5. dava ile ilgili karineyi bertaraf edemediği kanaatindeyiz. Bidayet Mahkemesinin bu sanık hakkındaki 5. dava ile ilgili beraat kararını iptal ederiz. Sanığı 5. dav-adan mahkûm ederek ₤2.- para cezası ödemesini emrederiz.
9. sanık : Öteki sanıklar gibi bu sanığa da poliste 5. dava hakkında dava okunmamıştır. Bu sebeple 5. dava hakkında sanığın polise verdiği bir beyan yoktur. Mahkemede yeminsiz verdiği beyanda- ise, baskın yapıldığı zaman 9. sanık Müdafaa tarafından çağrılan 2. şahit Ali Raşit ping-pong maçının 9.45'de bittiğini ve kendisinin aşağıya indiğini, indiği zaman Besim Halil'in yukarıda olmadığını söylemiştir. Bidayet Mahkemesi Hâkimi bu şahidin şahade-tine inandığını ve bu şahadetin 9. sanık'ın baskın yapıldığında aşağıda olduğuna dair yaptığı beyanatı teyid ettiğini söylemiştir. 2. ve 3. palis şahitleri yukarıya çıktıkları zaman 9. sanığın yukarıda olduğunu söylemişlerdir. 2. müdafaa şahidi tarafından- verilen şanadet palis şahitlerinin sahadetini tekzip etmez kanaatındayız.
2. ve 3. polis şahitlerinin şahadetleri gözönünde tııtulduğunda Bidayet Mahkemesinin 9. sanığın baskın telâşı ile kaçırmamak maksadı ile 2. polis sahidi Kemal Çakmak tarafında-n yukarıya çıkarılmadığına dair bulgusuna mesnet teşkil edecek itimada şayan hiçbir şahadet bulamıyoruz.
Binaenaleyh, 9. sanığın yukarıda bahsettiğimiz karineyi bertaraf etmediği kanaatındayız. Bidayet Mahkemesinin 9. sanık hakkında 5. davada verdiği- beraat kararını iptal eder, 9. sanığı bu davadan mahkum eder ve ₤2.- para cezası vermesini emrederiz.
Netice olarak 1. dava ile ilgili istinaflar reddolunur, 5 dava ile ilgili istinaflar ise kabul olunur ve yukarıda belirtildiği gibi beraat kararla-rı iptal edilir ve onların yerine mahkumiyet kararları verilir.
Tarih : 16 Şubat, 1970
Full & Egal Universal Law Academy