- Konsolide edilmiş
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA Ceza İstinaf No. 20/73 ve 22/73
M.Necati Münir, Başkan ve Ahmet İzzet, Hakim.
Ceza istinaf No. 20/73
(Dav-a No. 1802/73; Lefkoşa)
İstinaf eden: Naci Talât, Lefkoşa
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Türk Emniyet Müdürlüğü
a r a s ı n d a
İstinaf ed-en şahsen hazır.
Aleyhine istinaf edilen namına: Kıdemli Savcı Vedat Aziz.
Ceza İstinaf No. 22/73
(Dava No. 1802/73; Lefkoşa)
İstinaf eden: Baş Savcılık
- ile -
Aley-hine istinaf edilen: Naci Talât, Lefkoşa
a r a s ı n d a
İstinaf eden namına: Kıdemli Savcı Vedat Aziz.
Aleyhine istinaf edilen şahsen hazır.
Fasıl 154 Ceza Yasası - Ya-sa'nın 59(a), 48(a) ve 48(e)
maddelerine aykırı müfsit gayesi bulunan ve Kıbrıs
Türk Yönetimine karşı nefret uyandırma ve Kıbrıs Türk
Yönetimi Yürütme Kurulunu küçük düşürme maksadına
matuf beyanname tasarrufu.
Ceza - Cezanın- Ağırlığı - Verilen cezanın emsal davalar-
dan aşikâr surette fazla olması - Her davanın ken-
dine has hal ve şartlara haiz olması.
OLAY: Sanık, Cumhuriyetçi Türk Partisi Genel Sekreteri-
dir. Parti Genel Merkezinde partinin yayınlad-ığı bir
bültenin 112 adedi bulundu. Sanık, müfsit gayesi
bulunan bu bültenleri tasarruf etmekle itham edildi.
Sanık, bültenlerin müfsit gayeli olduğunu reddetti.
Bidayet Mahkemesi Sanığı K.L.500.- para cezasına mah-
kûm e-tti ve 2 sene müddetle sulhu korumak için
K.L.300.- kefalete bağladı.
Sanık ceza aleyhine istinaf etti. Başsavcılık da
kesilen cezanın aşikâr surette az olduğunu ileri sü-
rerek istinaf dosyaladı.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, -emsali davalarda daha hafif ceza
verildiği iddiasına karşı, her davanın kendine has
bazı ahval ve şeraite haiz olduğunu, ceza takdir
ederken Sanığın sıfatının suçun işlenmesindeki rolü-
nün, suçu kabul edip etmediğinin -ve nedamet getirip
getirmediğinin dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Müfsit gayesi bulunan yayın yapma ve müfsit gayesi
bulunan beyanname tasarrufunun bir Devlete karşı iş-
lenebilecek en vahim suçlardan biri olduğunu ve Sanı--
ğın müfsit gayesi bulunan beyannameleri yayınlayan
Partinin Genel Sekreteri olduğunu belirten Yüksek
Mahkeme ceza aleyhine yapılan istinafı reddetti.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1. Ceza İstinaf No. 4/68
2. Ceza İstinaf No.- 9/68
3. Ceza İstinaf No. 24/70
4. Ceza istinaf No. 15/72
5. Konsolide Edilmiş Ceza İstinaf No.10, 11, 12 ve 13/73
H Ü K Ü M
İstinaf eden (2. sanık) Lefkoşa Kaza Mahkemesinde
Fasıl 154, Ceza Kanununun 59(a), 48(a) ve 46-(e) maddele-
-rine aykırı olarak (1) 6 Nisan 1973 tarihinde Lefkoşa'da Osman Paşa Caddesinde Mirata Apartmanında kâin parti genel merkez binası dahilinde Cumhuriyetçi Türk Partisi Genel Sekreteri olması sıfatı ile müfsit gayesi bulunan ve Kıbrıs Türk Yönetimi Yürütme K-uruluna karşı nefret uyandırma ve Kıbrıs Türk Yönetimi Yürütme Kurulunu küçük düşürme maksadına matuf 5 sayılı ve 26 Mart 1973 tarihli 112 adet Cumhuriyetçi Türk Partisi bültenini tasarrufunda bulundurmak; ve (2) ayni tarih ve mahalde Cumhuriyetçi Türk Par-tisinin Genel Sekreteri olması sıfatı ile müfsit gayesi bulunan ve Kıbrıs Türk halkı arasında hoşnutsuz-luk yaratmak maksadına matuf 5 sayılı ve 26 Mart 1973 tarihli 112 adet Cumhuriyetçi Türk Partisi bültenini tasarrufunda bulundurmak suçlarından yargılan-mış ve kabahatlı bulunarak 3 Ağustos 1973 tarihinde 1. davadan K.L.500.- para cezasına çarptırılmış ve 2. davadan ise 2 sene müddetle sulhu korumak için K.L.300.- kefalete raptedilmiştir.
-
- İstinaf eden Cumhuriyetçi Türk Partisinin Genel Sekreteridir. Cumhuriyetçi Türk Partisi 20 Ocak 1971 tarihinde tescil edilmiştir. Tescil edildiği tarihteki adresi 4, Ankara Sokak, Lefkoşa olarak bildirilmişse de bilahâre kayıt düzeltmesi yapılarak par-ti merkezinin adresi Osman Paşa Caddesi No.l, Daire 2 olarak gösterilmiştir.
6 Nisan 1973 tarihinde sabah saat 10.30 raddelerinde Polis Müfettiş Muavini Oğuz Niyazi refakatinde PE.483 Hüseyin M. Aziz ve PE.196 Öncel Üney olduğu halde Cumhuriyetçi Tü-rk Partisinin merkez binasını Mahkemeden alınan bir arama müzekkeresine istinaden araştırmak için Parti binasına gitmişlerdir. Binayı kapalı bulmaları üzerine istinaf edeni evinden arayıp onunla birlikte tekrar Parti merkez binasına gitmişlerdir. İstinaf -eden kapıyı açmış ve polis ekibi de binayı araştırmıştır. Bu araştırma neticesi toplantı salonunda bulunan kilitli olmayan bir dolabın üst çekmecesinde 14 adet ve teksir odası olarak kullanılan bir odanın duvar dolaplarında ise 98 adet 5 sayılı ve 26 Mart- 1973 tarihli Cumhuriyetçi Türk Partisi bülteni bulunmuştur. Bültenlerin başlıkları matbaada basılmış, diğer yazılar ise teksir ile yazılmıştır. Ayni gün istinaf eden tasarrufunda müfsit gaye taşıyan bülten bulundurduğu nedeni ile tutuklanmış ve kendisin-e kanuni ihtarda bulunulmuştur. Cevap olarak istinaf eden "tamam" diyerek mesele ile ilgili yazılı bir
ifade yapmıştır. Bu ifadede istinaf eden bültenlerin müfsit gaye taşıdığını reddetmiştir.
-
- 8 Mayıs 1973 tarihinde istinaf edene yazılı bir dava tebliğ edilmiş ve buna karşılık istinaf eden "hakim huzuruna çıkarılırsam orada söyleyeceklerimi söylerim" demiştir.
-
- İddia Makamının davası hitam bulunca istinaf eden yemin tahtinde şahadet vermeyip olduğu yerden yeminsiz bir ifade vermiştir. Bu ifadede Partinin Genel Sekreteri olduğunu, Yayın Komitesinin ikinci başkanı olduğunu fakat birinci başkanın gaybubetinde o-nun vazifelerini devraldığını, bülteni Genel İdare Kurulunun zaman zaman çizdiği politik çerçeve ve Parti görüşleri sınırları içerisinde yayınladıklarını belirtmiş fakat bülteni hiçbir şekilde müfsit addetmediğini, sert ve kesin ifadeler taşıyan tenkitlerd-en başka birşey olmadığını, ne kendisinde ne de Cumhuriyetçi Türk Partisinin herhangi bir üyesinde Kıbrıs Türk Yönetimini sarsmak ve milli mücadelemizi zedelemek niyet ve kasdı olmadığını ilâve etmiştir.
-
- İstinaf eden mahkûmiyetten değil de yalnız kesilen cezadan istinaf etmiştir. Baş Savcılık da cezanın kifayetsiz olduğunu iddia ederek bir istinaf dosyalamıştır.
-
- İstinaf edenin (2. sanığın) esas iddiası kesilen cezanın emsali davalardakinden çok farklı ve aşikâr surette fahiş olduğu hususundadır. Son zamanlarda mahkemeler huzuruna müfsit beyanname yayını ve tasarrufu ile ilgili birçok davalar gelmiştir ve bu -davalarda çeşitli cezalar kesilmiştir. Tabiidir ki her dava kendine has bazı ahval ve şeraite haizdir. Sanığın suçun işlenmesindeki rolü ve sıfatı, suçu kabul edip etmediği, polise yardımcı olup olmadığı, nedamet getirip getirmediği, bütün bunlar ve daha- birçok faktörler cezanın kesilmesinde mühim rol oynamaktadır. Bu faktör-
lerin neler olduğu birçok istinaf davalarında hususi ile Ceza İstinaf No. 4/68, 9/68, 24/70, 15/72 ve 10, 11, 12 ve 13/72 (konsolide edilmiş) davalarda belirtilmiştir. Yine diğer- davalarda söylediğimiz gibi müfsidane yayın yapmak veya tasarrufunda müfsit beyanname bulundurmak bir devlete karşı işlenebilecek suçların en vahimlerindendir. Bu sebeple bu gibi suçların hakimin takdirine göre ağır
para cezası veya hapislik cezası ile- cezalandırılmaları gerekmektedir. Bidayet Mahkemesi istinaf edene ceza keserken onu hapse göndermeyi ciddi olarak düşünmüş fakat istinaf edenin leyhine olan bazı faktörleri nazarı itibara aldıktan sonra büyük bir tereddütle istinaf edeni hapse göndermemey-e karar vermiştir. Bu sebeple de kendisine K.L.500.- para cezası kesmiştir.
-
- İstinaf eden keza Partideki mevkiinin cezanın kesilmesinde aleyhine alındığından şikâyet etmiş ve bunun doğru olmadığını ileri sürmüştür. İstinaf eden Parti Genel Sekreteri olarak ve ayni zamanda Yayın Komitesinin fiili başkanı olarak 5 sayılı bülteni-n yayınlanmasında en fazla rolü geçen bir şahıstır. Bunun cezayı keserken nazarı dikkate alınması kanaatımızca doğru bir harekettir.
-
- Yukarıdaki sebeplerden dolayı gerek istinaf edenin (2. sanığın) gerekse Baş Savcılığın istinafı reddolunur.
-
Yüksek Mahkeme
1 Eylül 1973
333
Full & Egal Universal Law Academy