-YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA Ceza İstinaf No: 25/71
(Dava No: 4663 71)
M.Necati Münir, Başkan, Ülfet Emin ve
Ahmet İzzet, Üye.
İstinaf eden: Hüseyin İsmail Ahmet
(Sanık 1)
-ile -
Aleyhine istinaf edilen: Başsavcılık,
arasında.
İstinaf eden namına: Güneş H. Menteş.
Aleyhine istinaf edilen namına: Vedat Aziz.
6/69 sayılı Kıbrıs Türk Cemaatına Mensup Olmayan Şahıs-
lara Gayr-ı Menkul Mal Satışını Meneden Kural - Kuralın
3(1) maddesi ile Türk Cemaatına mensup olmayanlara taşın-
maz mal satışının men -edilmesi - Kuralın 2. maddesi
gereği satışın akit ile satış -ipotek, mübadele veya her-
hangi bir yolla mülkiyet devrini ve 5 seneyi aşkın icarı
- kapsaması.
-
OLAY: Sanık, Girne Kazası Trapeza Köyünde bazı taşınmaz
malları bir Ruma, Türk Cemaatı yetkili makamından izin
almaksızın satmakla itham edildi.
Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi, verdiği iki gönüllü ifade-
ye dayanarak, Sa-nığı itham olunduğu suçtan 1 yıl hapse
mahkûm etti:
Sanık, mahkûmiyet aleyhine istinaf etti.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, Sanığın verdiği gönüllü ifadelerde
- satıştan söz etmesine karşılık ibraz edilen koçanlar ve
borç senedi tetkik edildiğinde, Sanığın taşınmaz malları
satmadığı ve ipotek de vermediği anlaşıldığından mahkû-
miyet kararını iptal etti.
-
H Ü K Ü M
M. Necati Münir, Başkan: Bu istinafta ilk hükmü Sayın Üye Ülfet Emin okuyacaktır.
Ülfet Emin, Üye: 1. Sanık, 17/70 ve 38/70 Kuralları ile tadil olunan 6/69 sayılı Kuralın 3(1) ve 5(a) maddelerine aykı-rı olarak 1970 yılının Ağustos ayı esnasında Lefkoşa'da, Girne kazası Trapeza köyünün Çamlıtepe mevkiinde kâin namında kayıtlı 503 koçan numaralı 50 dönüm 3 evlek tarla ile 8 adet zeytin ağacı ve yine Trapeza köyünde Gibaressovuna mevkiinde kâin 505 k-oçan numaralı 111 dönüm 1 evlek tarla ile 22 zeytin ağacını Türk Cemaatına mensup olmayan bir şahsa yani Kitsoni isminde bir Ruma Türk Cemaatının yetkili makamından izin almaksızın K.L.2.500.-'ya sattığından 20/11/1971 tarihinde Lefkoşa Ağır- Ceza Mahkemesi tarafından kabahatlı bulunarak 1 yıl hapse mahkûm edildi.
- Sanık 1 Bidayet Mahkemesinin, İddia Makamı 2 numaralı şahidinin şahadetini kabul etmekle ve işbu şahidin Sanıktan almış olduğu ifadeyi gönüllü ve geçerli olarak kabul etmekle hata işlediğini, İddia Makamı 3 numaralı şahidinin almış olduğu ifadenin- gönüllü bir ifade olduğunu kabul etmekle ve Sanığın aleyhine değerlendirmekle ve yalnız bu ifadelere dayanarak Sanığı mahkûm etmekle hata işlediğini, Sanığın ilgili makamlara ibraz ettiği gayrımenkûl malın koçanları ve Mahkemede ibraz ettiği bor-ç senedini yeterli ispat olarak kabul etmemekle, ibraz olunan borç senedini ipotek senedi olarak değerlendirmekle hataya düştüğünü ve kesilen cezanın çok fahiş olduğunu ileri sürerek, mahkûmiyet ve ceza aleyhine istinaf eyledi.
-
- İddia Makamı davasını ispat etmek için Mahkemeye 3 şahit çağırmıştır. Bu şahitlerin ikisi 1. Sanığın kendilerine yapmış olduğu yazılı ifadeleri Mahkemeye Emare I ve Emare V olarak ibraz etmişlerdir. Sanık 1, bu ifadelerinde mevzuu bahis malları- İddia Makamı 1 numaralı şahidi Mustafa Mehmet Şah'tan K.L.2,500.-'ya satın aldığını, bu malların kendisine koçan edildiğini fakat haddizatında bu malları kendisi için değil de Kitsoni isminde bir Rum için satın almış olduğunu ve satın almak için paray-ı da bu Rumun kendisine verdiğini söylemiştir. Ayni ifadelerde Sanık 1, mevzuu bahis malları satın aldıktan sonra Kitsoni'ye bir senet yaptığını ve bu senede göre bu malları 12 yıl zarfında Kitsoni'ye koçan edeceğini beyan etmektedir. Dava gününde- ise İddia Makamı davasını kapadıktan sonra, 1. Sanık yeminsiz bir ifade yapmış ve bu ifadesinde mevzuu bahis malları kendi evlatları için satın aldığını söylemiştir. Sanık 1, Kitsonis ile arasında aktedilen senedin fotokopisini Emare VII olarak ibraz e-tmiştir. Bidayet Mahkemesi, Emare VII'ye göre mevzuu bahis malların Sanık 1 tarafından Kitsoni'ye K.L.2,700.-lık bir borç için teminat olarak verildiğini ve 6/69 sayılı Kanuna göre satış tabiri diğer şeyler meyanında ipoteği de k-apsadığını göz önünde tutarak Sanık 1'in bu malı Kitsoni'ye senet tahtinde dahi sattığı veya ipoteğe verdiği kanaatına vararak Sanığı itham olunduğu suçtan mahkûm etti.
-
- 6/69 sayılı Kuralın 3(1) meddesine göre Türk Cemaatına mensup olmayan şahıs veya Şahıslara gayrımenkûl mal satışı men olunur ve bu maddeye aykırı hareket edenler bir suç işlemiş olurlar. Ayni Kuralın 2. maddesinde "Satış" veya "Satma" tabiri a-kit ile satış, ipotek, mübadele veya herhangi başka bir yolla mülkiyetin devrini ve 5 seneyi mütecaviz icarı de kasteder. Bir şahsın Kuralın 3(1) maddesi tahtinde suçlu bulunabilmesi için aşağıda gösterilen dört husustan en azdan birinin yer aldığına Mahk-emenin kanaat getirmesi gerekir:-
-
1. Mevzuu bahis malın akit ile satıldığı;
2. Mevzuu bahis malın ipoteğe verildiği;
3. Mevzuu bahis malın mülkiyetinin mübadele veya herhangi
başka bir yolla devrolunduğu;
4. Mevzuu bahis malın 5 seneyi mütecaviz icar edildiği.
-
- 6/69 sayılı Kuralı tadil eden 17/70 sayılı Kuralın 3. maddesine göre Kural tahtinde aleyhine dava ikame edilen herhangi bir Sanığın ilgili emvali gayrımenkûleyi satmadığını iddia etmesi halinde, bu hususu, Mahkemeyi tatmin edecek şekilde isp-at külfeti tamamen Sanığa ait olur.
-
- Bidayet Mahkemesi huzurunda olan şahadete göre 1. Sanığın aleyhine olan yegâne şahadet kendisinin İddia Makamının 2. ve 3. şahitlerine verdiği ifadelerdir. Bu ifadelerin bazı yerlerinde Sanık 1, mevzuu bahis malı Türk Cemaatına mensup o-lmayan bir şahsa satış senedi ile sattığından bahsetmektedir. Mamafih, ayni ifadelerde bilhassa Emare V'de bu husus için şunları söylemektedir:-
-
"Ertesi gün ben Rumun yazıhanesine gittim ve Kitsoni
bana bir senet yaptı. Bu senette benim Kitsoni'ye
K.L.2,500 borcum olduğu ve oniki sene zarfında vaziyet
düzelirse Şah'tan satın aldığım tarlaların koçanını
- üzerine koçan çevirmem lâzım olduğu yazılıydı. Yanımızda
başka Türk bulunmuyordu. Ben hakikatta bu malı
Kitsoni'nin hesabına satın almıştım. Çünkü ben parayı
nerede bulacaktım ve kendisine olan K.L.200.- borcumu
-bağışladığı için ve evimi vekâleten çıkardığı için bu
malı hesabına satın aldım."
- Sanık 1 ifadelerinde bahsettiği senedin bir fotokopisini de Mahkemeye ibraz etmiş ve bu fotokopi Emare VII olarak işaretlenmiştir. Bidayet Mahkemesi hükmünde Emare VII'ye göre mevzuu bahis malların Sanık 1 tarafından Kitsoni'ye K.L.2,700.-lık bir b-orç için teminat olarak verildiğini bahsetmekte ise de hakikatta Emare VII tetkik edildiğinde alacaklının Kitsoni olmadığı, Panayotiou Iawannou Louka isminde birisi olduğu ve K.L.2,700.-lık borcun bu şahıstan alındığı ve dava mevzuu olan malların da bu şah-sa teminat ve-rildiği görülmektedir. Belki de Kitsoni'nin hakiki ismi Emare VII'da alacaklı olarak gösterilen isimdir. Bu hususta herhangi bir şahadet olmadığı için kat'i olarak bir şey söylenemez. Ancak Emare VII olarak ibraz edilen fotokopi Sanığ-ın ifadelerinde bahsettiği senet olduğuna şüphe yoktur. Esasen Sanığın verdiği ifadeler de tetkik edildiğinde Panayotiou'nun isminden de bahsetmektedir. Emare VII tetkik edildiğinde K.L.2,700.-lık bir borç senedi olduğu görülmektedir. Emar-e VII'ye göre borç %9 faiz ile beraber 12 sene zarfında ödenecektir, ve dava mevzuu olan mallar alacaklıya teminat olarak verilmiştir. Emare VII'nin (D) bendine göre borç 12 sene hitamında ödenmezse, ödenmeyen borç teminat olarak verilen - mala bir charge olacaktır. Emare VII olarak Sanığın ibraz ettiği senet incelendiğinde bunun bir satış senedi olmadığı açıkça görülmektedir. Mamafih ayni senette dava mevzuu olan malların teminat olarak verildiği de görülmektedir. Acaba Emare VII'de temin-at olarak verilen mallar kanunen ipotek verilmiş sayılabilir mi? Eğer bu senetteki teminat kanuni ipotek ise Sanık 1'in itham olduğu suçu işlediğine şüphe yoktur.
-
- Bir mal ipotek verildiğinde bu gibi ipoteğin Tapu Dairesinde kaydedilmesi gerekir. Bir ipoteğin kaydının yaptırılması Fasıl 228 Gayri Menkul Mal Satış ve İpotek Kaydı Kanununun 3, 4 ve 5. maddelerinde belirtilen hükümlere uymak gerekir. Bu hükümle-re göre malı ipoteğe alacak olan ve malı ipoteğe verecek olan, Tapu Dairesine bizzat gitmesi ve orada kanunun öngördüğü şekilde bazı beyanatları yapması gerekir. Bidayet Mahkemesinin huzurunda olan şahadete göre kanunun öngördüğü şekilde bir ipotek yapıl-mış değildir. İddia Ma-kamının 2 numaralı şahidinin Mahkemeye verdiği şahadete göre 30 Ocak 1971'den sonra Sanık 1, mevzuu bahis malın koçanlarına kendisine vermiştir. Verilen bu koçanlara göre mal Sanığın namında kayıtlı bulunmakta idi. 1. Sanık me-vzuu bahis malın Türk Cemaatına mensup olmayan bir şahsın yani Rumun nam ve hesabına alındığını söylemekle beraber, Sanık 1'in mevzuu bahis malı Türk Cemaatına mensup olmayan bir şahsa herhangi bir şekilde Kuralın öngördüğü gibi sattığına dair herhangi -bir şahadet mevcut değildir. Bilâkis Sanık 1'in verdiği ifadeler tüm olarak incelendiğinde ve ibraz ettiği senet Emare VII ve İddia Makamı şahidi No.2'ye verdiği koçanlar nazarı itibara alındığında Sanık 1'in Kuralın men ettiği bir şeki-lde herhangi bir satış yapmadığı görülmektedir. Bidayet Mahkemesinin Sanık 1'in mevzuu bahis malı Türk Cemaatına mensup olmayan bir şahsa satış yaptığına dair bulgusu hatalıdır.
-
- Yukarıda izah olunan sebeplerden dolayı İstinafın kabul edilmesi ve Bidayet Mahkemesinin mahkûmiyet ve ceza kararının iptal edilmesi taraftarıyım.
-
M. Necati Münir, Başkan: Okunan hükümle hemfikirim. Yalnız şunu da ilave etmek isterim ki Sanığın Kıbrıs Türk Cemaatına Mensup Olmayan Şahıslara Gayri Menkul Mal Satışını Men Eden Kural'ın 4. maddesi veya Fasıl 154, Ceza Kanununun 366 ve 367. -maddeleri tahtinde teşebbüs suçundan kabahatlı olup olmadığını tezekkür ettim. Davanın vakıaları ve mevcut içtihat kararları muvecehesinde Sanığın teşebbüs suçundan mahkûm olamayacağı kanaatına vardım.
- Ben de istinafın kabul olunup Bidayet Mahkemesinin mahkûmiyet ve ceza kararının iptal olunması taraftarıyım.
-
Ahmet İzzet, Üye: Verilen hükümlerle hemfikirim. İstinafın kabul edilmesi taraftarıyım.
M. Necati Münir, Başkan: Netice olarak işbu istinaf kabul edilir ve Bidayet Mahkemesinin mahkûmiyet ve ceza kararı iptal edilir.
- Yüksek Mahkeme
5 Ocak 1972.
Full & Egal Universal Law Academy