-D.4/86 Yargıtay/Hukuk 100/85
(Dava No. 306/81; Lefkoşa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
İstinaf eden: 1. Salih Hüseyin, Ese-ntepe.
2. Muzaffer Sait, Esentepe.
(Davalılar)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Resul Erdoğan, Esentepe.
(Davacı)
- A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Kıvanç N. Riza adına Mustafa B. Asena.
Aleyhine istinaf edilen namına: Zeki Bayram.
H Ü K Ü M
N. Ergin Salâhi: İşbu istinaf bir trafik kazası neticesi ya-ralanmadan mütevellit davacı tarafından çekilen sızı, ızdırap ve kalıcı arazlar nednei ile talep edilen özel ve genel zarar ziyan ile ilgili İlk Mahkemenin vermiş olduğu karara karşı yapılmıştır.
İstinaf konusu yapılmamış İlk Mahkemenin bulgularına göre -takriben 27.3.1981 tarihinde Lefkoşa-Alevkaya Anayolu Değirmenlik Başpınar civarında davalı 1'in davalı 2'ye ait TADE 562 plâkalı otobüsü dikkatsiz veya ihmalkârane ve kanuni vazifelerini yerine getirmeden kullanması neticesi kazaya sebeiyet vermiş ve otob-üste para karşılığı seyahat etmekte olan davacının yaralanmasına sebep olmuştur. İlk Mahkeme mesuliyet konusunda davacının herhangi bir katkısal kusuru olmadığı, davalı 1 ile beraber davalı 2'nin de konu otobüsün mal sahibi ve işletmecisi oalrak mesul odlu-ğu bulgusuna varmıştır.
Davacının kaza neticesi aldığı yaralar ve çektiği ızdırap ise İlk Mahkemenin istinaf konusu yapılmayan bulgusunda şu şekilde izah edilmektedir:
"genel zarar ziyan maksatları için davacı Resul Erdoğan'ın durumunu topralarsak belk-emiği kırığı, 1. lumbar kırığı şeklinde ve çok ciddi bir kırık olduğu ve kompresyon, yani iç içe geçerek bir kırıklık olması ile davacının felç veya daha ciddi durumlardan kurtulması bir şans eseri olduğu ortadadır. Enteresan şekilde nevrolojik bir arıza d-a husule gelmeiştir. 15 gün trksiyon alınmış sonra ise gövde alçısına alınmış ve 3 ay kadar öyle kaalmıştır. Alçıdan sonra da bir süre Davacının hareketleri kısıtlı ve dikkatli olmuştur. kırık kaynaşmıştır, ancak kaproyon nedeni ile de anatomi bozukluğu ve- belkemiğinde deforme ve kemik husule gelmiştir. Mahkemede bunları izleme fırsatı bulduk. Sızıları hala daha devam eden davacının bilhassa ilk tedavi zamanları tamamen yatakta yaşaması ve de yüksek derece ağrılara tabi olduğu da kaale alındığında Davacıya -pain and suffering yönünden büyük bir kontenjaan ayrımanın uygun olduğu üzere birleşiriz. Davacıda kalıcı arazlara gelince kırık ve anatomi bozukluğundan mütevellit Davacının hayat boyu sakat kalacağı kabul edilmektedir. davacının hareketleri öne ve yanlar-a iyilmesi kısıtlıdır, ağır birşey kaldıramaz, fazla yüryemez, konuşamaz, yorulamaz ve bütün hareketleri ile dikaktli olması gerekmektedir. 22 yaşında bu davacının tabii ki spor gibi hareketlerden mahrumiyet veya kıstılamaları da mevcuttur. 'Loss of amenit-ies' yönünden de genel zarar ziyanda belirli bir katagorisi yer alacaktır. hayat boyu ve devamlı veya çoğu zamanlarda davacı korse veya kuşak giymeye mecbur olacaktır. ...1
-İlk mahkeme davacının durumuna benzer bazı İngiliz içtihat kararlarını da gözönünde tuttuktan sonra netice olarak davacıya çektiği sızı ve ızdırap ve kalıcı arazları ve istikbalde uğrayacağı gelir kaybı için bir başlık altında 2,55,000TL. genel zarar ziya-n tesbit etmiştir.
-
İstinaf bu karara karşı yapılmakta olup özetle; şifa bulduğu halde davacının sadece sağa ve sola eğilme hareketlerinde çok az bir aksama olduğu, sağlık durumunun çalışabilmesine engel olmadığı dikkate alındığında İlk Mahkemece tesbit edilen miktarın alen-en fahiş olduğu hususundadır.
İstinaf Mahkemesi önünde yapılan duruşmada, müstenif avukatı, davacının kalıcı arazlarının oldukça hafif odluğu, iş yapamsına engel olmadığı, kazadan sonra tamamen iyileştiği, iddialarını ileri sürerek İlk Mahkemenin tespit -ettiği miktarın alenen fahiş olduğu üzerinde durmuştur.
İlk Mahkemenin bulgularına göz atıldığında yuakrıda iktibası yapılan paragraftan da görülebileceği gibi davacının ciddi bir kaza sonucu yatakta geçirdiği uzun ve sızılı bir dönemi müteakip yine de iy-ileşmediği, devamlı felç tehlikesi ile karşı karşıya bulunduğu ve tedbirli olmak için hayat boyu korse takması gerektiği görülmektedir. Bu durumda müstenifin, davacının yaraları veya sakatlığının tamamen iyileştiği yönündeki iddialarının varit olmadığı gi-bi davacının sadece sağ ve sol hareketlerinde çok az bir aksamanın söz konusu odluğu ve başka bir tehlikesi bulunmadığı iddialarının da varit olmadığı da açıklıkla görülmektedir.
tespit edilen genel zarar ziyanın alenen fahiş olduğu iddiasına gelince; İl-k Mahkemenin gözönünde tuttuğu ve davacının durumuna oldukça benzer bir durum arzeden Robuts v. The Heavy Transport Ltd. 1975 C.A.'e bakıldığında bu davada da davacı 18 yaşında ağır vasıta kulalnan şöfer/makinist veya montaj işi yapan bir kişi idi ve odluk-ça benzeri yaralar almıştı. Sözü edilen davada sızı için 2,500 sterling, istikbaldeki kazanç kaybı için de 4,650 stering tesbit edilmişti. Tabiatı ile bu gibi içtihat kararlarının ancak genel anlamda bir yol gösterici olarak kullanılabileceğine birçok dava-da değinilmiştir. İlk Mahkeme de haklı oalrak bu davayı gözönünde tutmakla beraber tesbit edilen sızı ve ızdırap miktarını aynen kabul etmiş, ancak istikbaledeki kazanç kaybı için tespit edilecek miktar hususunda mamleket oratmını, İngiltere'de kazancın da-ha yüksek odluğunu ve sair gözönünde tutması gereken faktörleri dikkate alarak konu davada tesbit edilen kazanç kaybından belirli bir oranda düşüş yaparak 4,650 sterling yerine davacıya istikbaldeki kazanç kaybı olarak 1750 sterling tesbit etmeyi uygun gör-müştür. Bu husustaki İlk Mahkemenin değerlendirmesi özetle şöyledir:
"Bu otoritedeki davacı bu davadaki davacı kadar ciddi bir kırık ve uzun alçı dönemi geçirmediği gibi eski işine bazı kısıtlama ve rahatsızlıklarla dönmüştü. Kısıtlamalar bu davdaki dava-cının kıstılamala- rından çok daha az odluğu halde o davda 'pain and suffering and loss of amenities' başlığı altında 2,500 sterling verilmişti. .......... Otoridetedki toplam 'loss of future employment prospects and loss of future earnings' başlığı altınd-a 4650+500=5150 sterling tesbit edilmişti. Biz bunu loss of earning capacity veya loss of future earnings olarak tanımlayacağız. Önümzüdeki dava ile mukayede edildiğinde yaşları itibarı ile aynı olan bu kişilere o davada uygulanan 15 sene multiplierin uygu-lanması uygun olmamakla berbaer İngiltere'deki kazancın yüksek olamsı, extra iş imkânları, future prospect'in çok yüksek olamsı veya para farkalrı düşünüldüğünde aynı ölçü veya rakamları kullanmak olanaksız olur. Ayrıca otoritedeki davacı 'hevay vehicle fi-lter' kalifiye ve ehliyetli bir meslek sahibi olarak görülmektedir. Diğer taraftan önümüzdeki davadaki davacının bir motor ve bisiklet tamircisi odluğu ve iyi kazanç ve iyi bir istikbali olduğu kabul edilebilir. İlâveten diğer yapmakta odluğu hayvancılık v-e çiftçiliği de kazadan sonra yapamayacağı düşünüldüğünde bu davacıya çok cüzi bir loss of earnings tesbit edilmesi de düşünülemez. Davadaki davacı ayrıca şu anda işsizdir. ne zaman iş bulacağı da belli değildir ve bulabileceği ve yapabileceği işler de haf-if ve rahat iller olacağından kazanç kaybı epeyi olacaktır. Ayrıca diğer extra işleri de yapamayacağı kaale alındığında bu şahsın kaybı İngiltere'deki yaşayış da düşünülerek otoritedeki kazanç kaybından daha yüksek olması gerektiği ortadadır. davacıya en a-z 15 yıl multiplier uygulaması uygun görür ve loss of ernings capacity oalrak da en 1750 sterling tesbit edilmesi gerektiği hususunda birleşiriz. Bunun bir mukayesesi yapıldığında davacıya yıl itibarı ile kayıp 116 sterling ciavrında gelmektedir ki bayağı -mütevazı olup otoritedeki tesbit edilen miktarın 2/5'ini bile bulmamaktadır."
-Görülebileceği gibi İlk Mahkeme kendisine yön verici olarak kabul edilebilecek en uygun bir içtihat kararını seçtiği gibi davadaki olguların mukayesesini yaptıktan veneticede memleketteki ortamı ve tüm nazarı itibar alması gereken faktörleri nazarı itibar-a aldıktan sonra dengeli ev adil sayılabilecek bir genel zarar ziyan tesbit etmiştir. Bütün bu hususları dikkate aldığımızda İlk Mahkeemnin tesbit etmiş odluğu 2,550,000TL. genel zarar ziyanın fahiş olduğuna ikna edilmedik.
-
Netice olarak istinafın reddolunması ve istinaf masraflarının istinaf eden tarafından ödenmesine karar verilir.
(N. Ergin Salâhi) (Niyazi F. Korkut) (Aziz Altay)
Yargıç - Yargıç yargıç
6 Şubat 1986
-
-4-
-
Full & Egal Universal Law Academy