-D.7/86 Yargıtay/Hukuk 105/85
(Dava No: 806/84; Lefkoşa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Aziz Altay.
İstinaf eden: Londra sakinlerinden L-eman Sadık n/d Leman Mehmet'in
vekili sıffatıyle Turgut Şahinoğlu, Lefkoşa.
(Davacı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: 1. Hüseyin Sadık, Haspolat.
2. Hasan Hüseyin -Bamburi, Lefkoşa.
(Davalılar)
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Menteş Aziz.
Aleyhine- istinaf edilen namına: A.M. Berberoğlu.
H Ü K Ü M
Salih S. Dayıoğlu: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Aziz Altay verecektir.
Aziz Altay: 26 temmuz 1982 tarihinde Lefkoşa'da vefat eden Hatice Hasan vefatından önce 4 Temmuz 1982 tarihinde a-leyhlerine istinaf edilen davalılar leyhine bir vasiyetname yaptı ve bu vasiyetname ile daha önce yapmış olduğu tüm vasiyetnameleri iptal etti. Adıgeçen müteveffiyenin vefatından sonra davalılar vasiyetnameye ekli Tereke İdare Memuru tayini için Mahkemeye -bir istida dosyaladılar. istinaf eden davacı ise 24.8.1982'de bir caveat (tereke işlemlerinin durdurulması ihbarı) dosyalayarak davalıların Tereke İdare Memuru tayinine itirazda bulundu ve 3 ay içinde de 16.1.1982 tarihinde 1308/82 sayılı davayı açtı. Söz -konusu dava dinlenmek üzere 25.5.1984 tarihinde tayinli odluğu hlad gerek davacı gerekse avukatı mahkemede hazır olmadığı için dava takipsizlikten iptal edildi. Bunun üzerine davacı iptale dilen davanın yerine 29.6.1984 tarihinde 806/84 sayılı davayı açtı.- davalılar dosyaladıkları müdafaa takririnde başka iddialar yanında, bir iptidai itirazda buludnular ve Terekelerin İdaresi Nizamatının 24(5)(b) maddesinin öngördüğü şekilde 806/84 sayılı davanın 3 aylık süre içnde açılmadığını ileri sürerek söz konusu dav-anın ileri gidemeyeceğini iddia ettiler.
Davanın duruşmasına başlanmazdan önce davalılar iptidai itirazla ilgili şahadet ibraz ettiler. davacı ise herhangi bir şahadet ibraz etmedi. İlk Mahkeme, huzurndaki şahadeti ve tarafların ileri sürdükleri iddialar-ı değerlendirdikten sonra Terekelerin İdaresi Nizamatının 24(5)(b) maddesine göre davacının Caveat dosyaladığı 24.8.1982 tarihinden itibaren 3 ay içinde dava açması gerektiği kanaatına vardı. 806/84 sayılı dava ise 3 aylık süre içinde açılmadığı için davan-ın reddine karar verdi.
Davacı İlk Mahkeenin dava aaçanın 3 aylık süre ile sınırlanmış olduğu hususundaki bulgusunun hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf etti.
Davanın tutanaklarında görülebileceği gibi, taraflar ilk mahkemede sadece davacının Caveat -dosyaladıktan sonra açacağı davanın 3 ay ile sınırlı olup olmadığı hususu üzerinde durdular. Davacıya göre süresi içinde dava açılmmaması halinde haklarının heba odluğuna dair herhangi bir yasa veya nizam mevcut değildir ve başka şekilde zamanaşımına uğram-ayan bir husus için her zaman dava açılabilir. Bu göüşe katılmaya olanak yoktur. Fasıl 189 Terekelern İdare yasasının 57. maddesinin verdiği yetkiye dayanarak yapılan ve Terekelerin idaresini düzenleyen kurallar içeren 1955 Terekelerin İdaresi Nizamatının -24/5)(b) maddesine göre, tereke idare memuru tayini için yapılan bir istidada Caveat dosyalandıktan sonra idare memuru tayini yapılmaz, meğer ki Caveat dosyalayan taraf 3 ay zarfında dava açmış olsun. Buna göre Tereke İdare Memury tayini ile ilgili işlemle-ri durdurmak amacı ile caveat dosyalayan taraf söz konusu işlemleri 3 ay için durdurabilir. Bu süre zarfında dava açıldığı takdirde tereke idare memuru tayini ile ilgili işlemler dava sonuçlanıncaya kadar durur. Ancak dava 3 ay geçtikten sonra açıldığı tak-dirde tereke işlemleri durmaz ve Terekelerin İdaresi Nizamatının 24/5)(b) maddesinde belirlenen süre içinde açılmadığı nedeniyle dava ileri gidemez ve reddolunması gerekir.
Önümzüdeki meselede süresi içnde açılan 1308/82 sayılı dava takipsiz-likten iptal- edilmiştir. Daha sonra açılan 806/84 sayılı dava ise sürsi içinde açılmıi değildir. Bu nedenle ilk mahkeme davayı reddetmekle hata etmiş değildir. 806/84 sayılı dava açıldıktan çok kısa bir süre sonra Tereke İdare Memuru tayini yapılmıştır. Buna rağmen da-vacı avukatı sonradan yasal durumun yukarıda belirtildiği şekilde olduğu kanaatına varmış olmalı ki istinafın dinlenmesi sırasında Tereke İdare memuru tayinine karşı olmadığını ve bu husustaki talebinde de ısrar etmediğini ancak konu vasiyetnamenin hile il-e elde edildiğine ilişkin iddia ve taleplerinde ısrar ettiğini bildirdi. davacıya göre tereke idare memuru tayini ile ilgili dava açma hakkı 3 aylık bir süre ile sınırlı olsa bile, vasiyetnamesinin geçerliliği ile ilgili olarak dava açma hakkı bu süre ile -sınırlı değildir ve ilk mahkeme 3 aylık süre içinde dosyalamadığı gerekçesi ile davayı reddetmekle hata etmiştir.
Davacının istinafta ileri sürdüğü bu iddiaların hiçbiri ilk mahkeme huzurunda ileri sürülmemiş ve ilk mahkemenin bu hususta bulgu yapıp kara-r vermesi istenmemiştir. Aksine ilk mahkemede üzerinde durulan ve karar vermesi istenen yegâne husus tereke idare memuru tayini için yapılan istidaya caveat dosyalayan davacının 3 ay içinde dava açmasını öngören terekelerin İdarsi Nizamatının 24(5)(b) madd-sine uymayarak 3 ay geçtikten çok sonra açmış olduğu 806/84 sayılı davanın yasal olarak ileri gidip gidemiyecei hususu idi. İlk mahkeme de haklı olarak sadece bu hususu inceleyip karara bağladı ve bunu yapmakla da hataya düşmüş değldir. Bu durumda ilk mahk-emede konu edilmeyen, Mahkemenin herhangi bir şekilde bulgu yapamsı veya karara bağlaması istenmeyen, hatta istinaf ihbarnamesinde istinaf konusu dahi edilmeyen bir hususu yargıtay olarak bizim inceleyip karara bağlamamıza yasa olanak yoktur.
Sonuç olara-k istinaf reddolunur.
İstinaf eden aleyhine istinaf edilenen istinaf masraflarını ödeyecektir.
(Salih S. Dayıoğlu) (N. Ergin Salâhi) (Aziz Altay)
Yargıç Yargıç - Yargıç
20 Şubat 1986
-
-3-
-
Full & Egal Universal Law Academy