-D.39/89 Yargıtay/Hukuk 108/87
(Dava No. 918/85 Mağusa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Taner Erginel.
İstinaf eden: Halil Hanefi, Geçitkale-.
(Davalı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Halil Cemal Öksüz, Gönendere.
(Davacı)
- A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Tevfik Pilli.
Aleyhine istinaf edilen namına: İsmail Sağlamer.
H Ü K Ü M
N. Ergin Salâhi: Davacı, Mağusa Kaza Mahkemesinde açmış olduğu bir davada, aslen Gönendereli olup Lefkoşa'da ikâm-et ettiğini, köyde ise arazisi ve davarı bulunduğunu, ancak bu küçükbaş hayvanlara bakmadığı için takriben Haziran 1983 tarihinde, davalı ile yapmış olduğu bir sözleşme uyarınca davalının bu küçükbaş hayvanların bakımını üstlendiğini ve bu sözlü anlaşma ü-zerine davacıya ait 54 adet koyun ve bir adet koçu davalıya teslim ettiğini iddia etmektedir. Davacı, keza davalı ile bu küçük baş hayvanların bakımı için sözlü olarak anlaşırken süt, yün ve sair ürünlerini bakımı karşılığı davalının alacağını, kuzuların i-se kendisine ait olacağı yönünde anlaştıklarını, davalının ise bu anlaşmaya uymadığını ve 1985 yılında bu hayvanları geri talep ettiğini, ancak davalının bunları vermekten imtina ettiğini ileri sürerek sözlü kontratın ihlâli neticesinde 1984 yılı için 1.00-0.000 TL 1985 yılı için 1,500,000 TL zarar ziyan ile konu küçükbaş hayvanların iadesini talep takririnde talep etmektedir.
Davalı ise, bu koyunların bakımı hususunda davacı ile bir anlaşma yapmadığını, bu küçükbaş hayvanları ölümünden 1-2 ay önce davacın-ın babasından satın aldığını iddia ederek söz konusu küçükbaş hayvanların davacıya ait olmadığını ve bu hususta bir anlaşmanın da davacı ile arsında mevcut olmadığını iddia etmektedir.
İlk Mahkeme önünde yapılan duruşmada, davacı davasını ispat için kend-isi şahadet vermiş, söz konusu koyunların kendine ait olduğunu gösteren teskereleri ibraz etmiş, bu teskereleri isdar eden muhtarı şahit olarak çağırdığı gibi bu küçükbaş hayvanların nerede ve nasıl temin edildiğini ispat için ek şahitler çağırmıştır.Yine -davacının çağırmış olduğu şahitler arasında, davacının babasının ölümünden sonra söz konusu koyunları davalıdan talep ettiğine ve taraflar arasında geçen konuşmaya tanıklık eden şahit vardır.
Davalı ise kendisi şahadet vermiş ve bu koyunların davacının b-abasından satın alındığını ek şahadetle isbata çalışmıştır.
Neticede davayı dinleyen İlk Mahkeme, davacı ve tanıklarının şahadetini kabul ederek davacı leyhine ve davalı aleyhine talep takriri mucibince hüküm vermiştir.
İstinaf bu karara karşı davalı t-arafından yapılmakta olup (8) istinaf sebebi içermektedir.
İstinafın duruşmasında müstenif avulatı 1.'inci istinaf sebebini geri çekmiş geriye kalan istinaf sebeplerinden (2) ile (8)'i birlikte (3), (4), (5), (6) ve (7)'nci istinaf sebeplerini ise birlik-te ele alarak (2) başlık altında toplamıştır. Bu istinaf sebepleri özetle; İlk Mahkemenin, davacı ve şahitlerine inanmakla hata ettiği, davalı ve şahitlerinin şahadetini yeterince eleştirmediği, davacı ve tanıklarının şahadetini davalı ve şahitlerinin şaha-detine tercih etmekle hata ettiğini ve tüm şahadet dikkate alındığında davacının talep takririndeki taleplerini ispat ettiği bulgusuna varmakla ve bu talepler doğrultusunda davacı leyhine karar vermekle, hata ettiği yönündedir.
Bu argümaları dikkate alar-ak şahadete göz attığımızda davacının söz konusu koyunları nasıl elde ettiğine dair davacının şahadeti vardır ve bu şahadeti destekleyen tanıkların sarsılmamış şahadetleri mevcuttur. Buna ilâveten davalının elinde bulunan 54 koyun ve bir koçun davacıya ait- olduğunu gösteren bu küçükbaş hayvanlarla ilgili davacı adına isdr edilmiş tezkere mevcuttur. İlk Mahkeme bu küçükbaş hayvanların davacı tarafından nasıl elde edildiği ile ilgili şahadeti şu şekilde derlemektedir.
-"Dava konusu 54 koyun ve 1 koçun mülkiyeti ile ilgili bulgularımıza gelince, bu konuda davacı şahadetinde 6.7.1978 tarihinde Ahmet Gümülü'den 6 adet koyun, 11.11.1979 tarihinde Kerim Taş'tan 6 tane koyun, 16.8.1978 tarihinde Ertoğrul Küçük'ten 4 koyun, 26.-9.1979 tarihinde İsa Bal'dan 15 tane koyun olmak üzere toplam 31 adet koyun satın aldığını, annesinn ölümünden kalanlar ile birlikte 83 yılında toplam 54 koyun ve 1 koçu olduğunu söylemiş ve bu hayvanlar üzerindeki sahipliğini kanıtlamak için Emare (1) tez-kereyi mahkemeye sunmuştur. Emare (1) tezkerenin muhteviyatı, 54 koyun ve 1 koçtur. Keza, Emare (1) tezkere üzerinde "Bakım için Halil Hanifi'nin yönetimine verilmiştir" ibaresi yer almaktadır. Emare (1) tezkereyi tanzim eden davacı tanığı no:1 Teoman Çorb-a, şahadedetinde, tezkerede görülen hayvanların davacının olduğunu bildiği için tezkereyi verdiğini söylemiştir. Davacı tanığı No.2 Adem İsmail Savalaş, davacının koyunları olduğunu ve bu koyunları takriben 83 Haziran'da otlatması için davalıya verdiğini b-ildiğini söylemektedir. Davalı tanığı no:7 Ahmet Akbulut, şahadetinde, davacının Tirmen'de Ahmet Gümülü ve Kerim Taş'tan koyun aldığını ve tezkeresini kendisinin verdiğini söylemiş ve bu şahıs bu davacının Tirmen'den koyun aldığını teyit etmiştir."
İlk M-ahkeme yukarıdaki alıntıdan sonra Fasıl 29 Hayvan Tezkereleri Yasasının 4. maddesine göre tezkere alınmadan bir hayvan satışı yapılamayacağı hususundaki yasa kuralını iktibas ederek, davacının, yasanın öngördüğü anlamda bir tezkereye sahip olduğunu davalın-ın ise bu koyunları davacının babasından aldığını iddia etmesine rağmen ne sebeple kedisine tezkere verilmediğini tatminkâr bir şekilde izah etmediğine değinmekte ve davalının söz konusu küçükbaş hayvanların mülkiyeti hususundaki iddiasını reddetmektedir.
-
Görülebileceği gibi İlk Mahkeme detaylı olarak söz konusu küçükbaş hayvanların mülkiyetinin kime ait olduğunu incelemiş ve mevcut şahadeti gayet iyi değerlendirmiştir. Bu meselede iki zıt iddia mevcuttur: İlki, davacı ve şahitlerinin, konu koyunların dav-acıya ait olduğu yönündeki iddia. İkincisi ise, davalının, bu koyunları davacının babasından satın aldığı yönündeki iddia. davacının babası ölü olduğu cihetle ikinci iddiayı destekleyici elle tutulur bir şahadet yoktur.
İlk Mahkeme yukarıda değinildiği g-ibi, mevcut şahadeti incelendikten ve özellikle davacının konu hayvanların kayıtlı mal sahibi olduğuna dair yasanın öngördüğü şekilde davacı leyhine isdar edilen tezkerelerin varlığını da dikkate alarak davacı ve tanıklarının şahadetlerine inanmayı tercih -etmiştir. İki iddiadan bir tanesi doğru olabileceğine göre birinciyi kabul eden ve inanılır bulan İlk Mahkemenin hali ile ikinci iddiayı aynı nedenlerle reddetmiş olduğu açıktır ve müstenif avukatının, İlk Mahkemenin, davalının sunduğu şahadeti araştırmadı-ğı ve tanıklarının şahadetlerinde tekzipler mevcut olduğu yönündeki iddialarına itibar etmek olası değildir. Bu nedenlerle bu iddiaları içeren istinaf sebepleri reddedilir.
İlk Mahkeme, söz konusu küçükbaş hayvanların mülkiyetini tesbit ettikten sonra, ş-ahadeti değerlendirmeye devam ederek davacı ile davalı arasında bu koyunların bakımı için iddia edildiği gibi bir anlaşma olup olmadığını ve anlaşma olmuşsa nasıl ihlâl edildiğini de inceleme yönüne gitmiştir. İlk Mahkeme mevcut şahadeti uzun boylu eleştir-dikten sonra kararının bir bölümünde davacının talebi hususunda şu bulgu ve görüşe yer vermektedir.
"Davacı şahadetinde babasının vefat ettiği gün davalıya gidip davalıdan hayvanları istediğini, babasının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilân edildiği g-ün kalb krizinden vefat ettiğini söylemiştir. Biz, davcının bu konuda söylemiştir. Biz, davacının bu konuda söylediklerini doğru kabul ederiz. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin 15.11.1983 tarihinde ilân edildiği bilinen bir gerçektir. Biz huzurumuzdaki şah-adet muvacehesinde, davacının 15.11.1983 tarihinde davalıdan koyunların iadesini istediği ve davalının da bu talebi reddettiği hususunda bulgu yaparız.
Ayrıca, davacı şahadetinde davalının 84 ve 85 ürünü olan kuzuları kendisine vermediğini söylemiştir. Bu- konuda davacının söylediklerini doğru kabul eder ve davalının 84-85 senesi kuzuları davacıya vermediği hususunda bulgu yaparız.
Yukarıdaki bulgularımız ışığında, davalının davacı ile aralarında mevcut şifahi sözleşmeyi ihlâl ettiği ve 15.11.1983 tarihin-den itibaren dava konusu koyunları ve kuzuları kanunsuz olarak tasarrufunda bulundurduğu hususunda bulgu yaparız."
İlk Mahkeme bu bulgularıdan sonra davacının düçar olduğu zarar ziyanı tespit etmek yönüne gitmiş ve neticede davalının davacıya iade etmedi-ği 54 koyun ve bir koçun ihtilâf tarihindeki bedelinin 1.660.000TL olduğunu saptamış ve bu miktar için davacı lehine ve davalı aleyhine hüküm vermiştir.
İlk Mahkemenin, böyle bir karar verebilmesi için önünde kâfi derecede yeterli şahadet vardı ve bu kar-ara varırken herhangi bir hata yaptığına da ikna edilmedik.
Netice olarak istinafın reddedilmesine, istinaf masraflarının davalı müstenif tarafından aleyhine istinaf edilene ödenmesine oybirliği ile karar verilir.
(N. Ergin Salâhi) (Niy-azi F. Korkut) (Taner Erginel)
Yargıç Yargıç Yargıç
16 Haziran 1989
-
-
-5-
-
Full & Egal Universal Law Academy