Yargıtay Hukuk Dairesi Numara 110 Dava No 51 Karar Tarihi 21.11.2017

-D.51/2017 Yargıtay/Hukuk : 110/2014

(Lefkoşa Dava No:2646/2013)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti : Ahmet KalkanGülden ÇiftçioğluBeril Çağdal

İstinaf eden : Tasfiye halindeki Allianz Sigorta Anonim

Şirketi Tasfiye Memuru Miraç Çek vasıtasıyla

Lefkoşa.

(Davalı)

ile

Aleyhine istinaf edilen : Mehmet Erişik Lefkoşa.

(Davacı)

Arasında.

İstinaf eden namına : Avukat Kemal Şentürkler adına Avukat Alsevin Hacışakiroğlu hazır.

Aleyhine istinaf edilen namına : Avukat Yusuf Tekinay hazır.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı Bertan Özerdağ’ın 2646/2013 sayılı davada 30.05.2014 tarihinde verdiği karara karşı Davalı tarafından yapılan istinaftır.

-----------------

KARAR

Ahmet Kalkan :İstinaf Eden/Davalı Lefkoşa Kaza Mahkemesinin 30.05.2014 tarihinde aleyhine verdiği karara karşı istinaf Aleyhine İstinaf Edilen/Davacı ise mukabil istinaf dosyaladı.

İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGULAR:

Alt Mahkemenin bulguları emareler ve dava ile ilgili zabıtlar ışığında istinaf ile ilgili olguları aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:

Bundan böyle İstinaf Eden sadece Davalı Aleyhine İstinaf Edilen ise Davacı olarak anılacaktır.

30.12.2016 tarihinde saat 15.30 -16.00 saatleri raddelerinde Davalının sigortalısı Karalım & Co.Ltd.in emri ile GP 239 plakalı Scania marka kamyonu kullanan müstahdemi Müteveffa Hüseyin Burat Lefkoşa’da Dr.Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastahanesi arkasında Kalp ve Göğüs Hastalıkları Ayakta Tanı ve Tedavi Merkezi binası yolunda mezkûr kamyonu sevk ve idare ederken; Merkezin bodrum inşaatına girmek için bodruma giden rampaya doğru geri geri hareket ettiği sırada kamyonun bodrum yolundaki betona takılmasından dolayı aracın el frenini çekmeden ve aracı sabitlemeden aşağıya inmesiyle o esnada kamyonun arkasında Karalım & Co.Ltd.in müstahdemlerinden Davacı çalışır vaziyetteki kamyonun geri hareket etmesi sonucu forklift ile kamyon arasına sıkışarak bedensel sakatlığa düçar oldu. Aynı kazada kamyon sürücüsü Hüseyin Burat ise vefat etti.

Davacı almış olduğu bedensel yaralar nedeniyle Lefkoşa Kaza Mahkemesinde Karalım & Co.Ltd. ve kamyon sürücüsü Hüseyin Burat Terekesi ve aleyhine 6729/2008 sayılı bir dava açarak genel ve özel tazminat talep etti.

Bu dava Davalı No.1 Karalım & Co.Ltd.in hüküm teklif etmesi üzerine 12.12.2012 tarihinde neticelenerek mezkur davada Davacı lehine Davalı No.1 aleyhine 300000TL meblağ ve bu meblağ üzerinden tamamen tediye tarihine kadar yasal faiz 10000TL dava masrafı için hüküm verildi. Davalı No.2 ve 3 olan Müteveffa Hüseyin Burat Terekesi İdare Memurları aleyhindeki davalar geri çekildi.

Kazanın olduğu esnada GP 239 plakalı Scania marka ağır vasıta kamyonu 3.2.2006 tarihinden 3.2.2007 tarihine değin üçüncü şahısların uğrayacakları zarar-ziyana ve risklere karşı bu davadaki Davalı tarafından 4811-0210-00023759 No.lu poliçe ile sigortalanmış idi.

Kaza anında aracı kullanan Müteveffa Hüseyin Burat Karalım & Co.Ltd.in müstahdemi olup aracı işverenin emri ile kullanmaktaydı.

6729/2008 sayılı hukuk davası ikame edildiğinde Davacı Fasıl 333 Motorlu Araçlar (Üçüncü Şahıs Sigortası) Yasası’nda belirlenen süreler içerisinde 12.12.2008 tarihinde davanın açıldığını Davalı Sigorta Şirketine yazılı olarak bildirdi.

6729/2008 sayılı davadaki hükmün ödenmemesi üzerine Davacı 9.4.2013 tarihinde Davalı Sigorta Şirketi aleyhine huzurumuzdaki istinafa konu davayı açarak Fasıl 333 Motorlu Araçlar (Üçüncü Şahıs Sigortası) Yasası’nın 10. maddesi altında hükümlü borç miktarının Davalı Sigorta Şirketi tarafından ödenmesini talep etti.

Davalı Avukatı vasıtasıyla 24.9.2013 tarihinde dosyaladığı Müdafaa Takririnde ön itiraz olarak kazanın “yol” olarak tanımlanan yerde meydana gelmediğini kazanın iş kazası olduğunu iş kazalarının sigorta kapsamında olmadığını bu nedenle Davalının talep edilen zarar-ziyanı ödeme yükümlülüğü olmadığını iddia ettikten ve genel olarak olgulara değindikten sonra Müdafaa Takririndeki iddialarına istinaden davanın reddini talep etti.

Davacının Müdafaaya Cevap Takriri dosyalaması ile layihalar teatisi tamamlanmıştır.

Davalıya yasal ihbarın zamanında verildiği Davalı Sigorta Şirketinin 01/2/2011 tarihinde tasfiyesine emir verildiği Tasfiye Memurunun Miraç Çek olduğu ve Şirket/İstida 4/2013 sayılı başvuru altında Davalı aleyhine dava açmak için gerekli iznin alındığı kazanın sigorta poliçesinin geçerlilik süresinde açıldığı konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır.

Mevcut olgu ve ibraz edilen emareleri değerlendiren Alt Mahkeme:

Kaza alanının ve rampanın park yeri olarak kullanılmadığına kamuya açık bir yer olmadığına kamu tarafından alışkanlıkla park olarak kullanılmadığına Hastahane yetkilileri tarafından park yeri olarak belirlenmediğine yasal yol olmadığına kazanın yasanın tanımladığı bir yolda meydana gelmediğine(Mavi 207);

Fasıl 333 sayılı Yasanın 4(1)(i) maddesine göre sigortalının işinde çalıştırılan bir kişinin çalıştırıldığı sırada ortaya çıkan bir olay sonucu ölüm veya bedensel zarara uğraması halinde bu zararın poliçe kapsamına giremeyeceğine Davacının yasa kuralları anlamında bu istisnaya tabi bir kişi olduğuna Davacının işvereni tarafından düzenlenen ve işverenin adına kayıtlı olan aracın sigorta poliçesinin Davacının uğramış olduğu zarar-ziyanı kapsamasını talep etmeye hakkı olmadığına(Mavi 213);

Dava konusu kaza bu istisnaya tabi olduğu cihetle poliçe kapsamında olmadığına dava konusu zarar-ziyanın ödenmesinin talep edilemeyeceğine ve Davalının poliçeden kaçınma hakkının mevcut olduğuna(Mavi 215);

Bununla birlikte sigortalının haksız fiil ile ilgili dava ikame edilmeden veya ikame edilmesinden itibaren 7 gün içerisinde Davacının Yasanın 10. maddesi altında sigortacıya göndermesi gereken ihbarı gönderdiğine; Sigortacının (Davalının) sigortalısı aleyhine verilen hükümden kaçınabilmesi için sair şartların yanında Davacının davasının ikamesinden itibaren 3 ay içerisinde sigortanın sigortalısı aleyhine dava ikame etmesi gerektiğine; böyle bir davanın ikame edilmediğine; Davalının bu dava altında kazanın oluş yerinin bir yol olmadığı ve Davacının üçüncü şahıs olmadığı hususundaki iddialarını belirtilen şekilde ileri götürüp talepte bulunmadığından hüküm sonrasında Yasada belirtilen menfaatten yararlanma zararı ödememe ve poliçeden kaçınma hakkına sahip olma için yasal şartların bulunmadığına; bunu yapmayan Davalının poliçeden kaçınma hakkını kaybettiğine; Davalının itirazlarında haklı olmasına rağmen bu itirazları Yasada belirtilen şekil ve sürede ileri sürmediği cihetle itirazların bu safhada dikkate alınmasına ve hükümden kaçınma hakkı elde etmesine imkan olmadığına; bu sonuca göre Davacının davasını ispat ettiğine; mevcut olgular ışığında Davalının 6729/2008 sayılı davaya konu hükümlü miktarı ödemesi gerektiğine bulgu yaparak Davalı aleyhine hüküm vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalının dosyaladığı istinaf ihbarnamesinde (2) istinaf sebebi mevcuttur.

Davalının gerekçeleri ile ortaya koyduğu (2) istinaf sebebi özetle şöyledir:

1.Muhterem Bidayet Mahkemesi huzurundaki şahadet ve sair olgular ışığında Davacının trafik kazasına bağlı olarak talepte bulunabileceğini kabul etmekle hata etti.

2.Muhterem Bidayet Mahkemesi Davalının 6729/2008 sayılı davadaki hüküm meblağlarını Davacıya ödemekle mükellef olduğuna bulgu yapmak ve Davacı lehine hüküm vermekle hata etti.

Davacı dosyaladığı mukabil istinaf ihbarnamesinde (3) istinaf sebebi ileri sürmüş olmakla beraber mukabil istinaf sebeplerini (2) başlık altında toplamak mümkündür. Buna göre:

1.Muhterem Bidayet Mahkemesi huzurundaki şahadet olgular ve yasal mevzuata rağmen davaya konu kaza mahallinin yasal anlamda “yol” tanımına girmediğine bulgu yapmakla hata yaptı.

2.Muhterem Bidayet Mahkemesi huzurundaki şahadet olgular ve yasal mevzuat ışığında Davacının “3.kişi” statüsünde olmadığından ve/veya Fasıl 333 altında istisnaya tabi olduğu cihetle poliçenin zarar-ziyanı veya rizikoyu kapsamadığına Davacının uğradığı zarar-ziyanın Davacının işvereni tarafından düzenlenen ve işvereni adına kayıtlı bulunan araç sigortasının Davacının zararını kapsamasını talep etmeye hakkı olmadığına bulgu yapmakla hata etti.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI:

Davalı Avukatı istinaftaki hitabında konuyu üç başlık altında incelemiştir. Birincisi Fasıl 333 kapsamında “yol” tanımı nedir?; ikincisi Davacının üçüncü şahıs olup olmadığı; üçüncüsü ise Fasıl 333 madde 10’da yer ödemeden kaçınma hakkının burada uygulanıp uygulanamayacağı. Davalı Avukatının bu başlıklarla ilgili hitabı özetle şöyledir:

Birinci başlığa bağlı olarak kazanın veya olayın meydana geldiği mahallin yol kapsamına girmediğini Alt Mahkemenin gösterdiği yasal dayanaklara bağlı olarak kazanın yolda meydana gelmediği bulgusunda hata olmadığını ancak “yol” tanımına girmeyen bir yerde meydana gelen kazanın sigorta kapsamında olamayacağını dolayısıyla Alt Mahkemenin kararının sonunda meydana gelen hasarı ve yararlanmayı sigorta kapsamında kabul etmekle hata ettiğini;

İkinci başlık ile ilgili olarak Davacının durumu Fasıl 333 madde 4(1)(b)(1)’deki istisnaya girmesine ve poliçe kapsamında olmasına rağmen sonuçta poliçe kapsamında kabul edilmesinin hatalı olduğunu olayın çok açık bir şekilde işverenin işinin ifası sırasında meydana geldiğini iş vaktinde iş kazasında olan bir hasarın poliçe kapsamına giremeyeceğini Davacının üçüncü şahıs olamayacağını Alt Mahkemenin bu istisnayı saptamasına rağmen hasarı poliçe kapsamında kabul etmesinin hata olduğunu;

Üçüncü başlık ile ilgili ise yukarıdaki gerçeklere rağmen Alt Mahkemenin Fasıl 333 madde 10’a atfen Davalının tespit kararı için başvurmadığı gerekçesiyle bu hakkını ileri süremeyeceği bulgusunun hatalı olduğunu sigorta kapsamı dışında olan bir hasarla ilgili olarak sigortacının tespit kararı için Mahkemeye müracaatının gerekmediğini Yasanın 4(1)(b)(1)’deki istisnalara giren durumda Davalının sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek istinafın kabulünü ve mukabil istinafın reddini talep etti.

Davacı Avukatı ise hitabında özetle: Kaza mahallinin poliklinik hastalarının mutat olarak park yeri olarak kullandıkları bir yer olduğunu ve park yerinden geçen kamyonun geri geri gelerek rampada durduğunu Alt Mahkemenin Fasıl 333 altındaki yol tefsirine bakması gerekirken 21/1974 sayılı Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Yasalarındaki “yol” tefsirine baktığını ancak ikisinin de aynı olduğunu 64/1988 sayılı Yasada park yerinin tefsirinin yapıldığını mevcut olguların kaza mahallinin yol kapsamında olduğunu gösterdiğini Alt Mahkemenin aksi yönde bulgusunun hatalı olduğunu Alt Mahkemenin kazanın Fasıl 333 (4)(1)(1(b) maddesi altında istisna teşkil ettiğine bulgu yapamayacağını Müdafaa Takririnde böyle bir iddia yapılmadığını esaslı olgu nitelikli bu iddiasının layihalarda olmadan kabul görmesinin hata olduğunu son olarak Alt Mahkemenin Fasıl 333 madde 10’u doğru yorumladığını ve doğru sonuca ulaştığını ileri sürerek istinafın reddini mukabil istinafın kabulünü talep etti.

İNCELEME:

Dava zabıtlarını emareleri tarafların iddia ve argümanlarını inceleyip değerlendirdik.

İstinaf ve mukabil istinaf sebepleri birbiri ile alakalı olduğundan tüm istinaf sebeplerini birlikte incelemeyi uygun bulduk.

Buna göre;

İstinaf sebepleri:

1.Muhterem Bidayet Mahkemesi huzurundaki şahadet ve sair olgular ışığında Davacının trafik kazasına bağlı olarak talepte bulunabileceğini kabul etmekle hata etti.

2.Muhterem Bidayet Mahkemesi Davalının 6729/2008 sayılı davadaki hüküm meblağlarını Davacıya ödemekle mükellef olduğuna bulgu yapmak ve Davacı lehine hüküm vermekle hata etti.

Mukabil istinaf:

1.Muhterem Bidayet Mahkemesi huzurundaki şahadet olgular ve yasal mevzuata rağmen davaya konu kaza mahallinin yasal anlamda “yol” tanımına girmediğine bulgu yapmakla hata yaptı.

2.Muhterem Bidayet Mahkemesi huzurundaki şahadet olgular ve yasal mevzuat ışığında Davacının “üçüncü kişi” statüsünde olmadığından ve/veya Fasıl 333 altında istisnaya tabi olduğu cihetle poliçenin zarar-ziyanı veya rizikoyu kapsamadığına Davacının uğradığı zarar-ziyanın Davacının işvereni tarafından düzenlenen ve işvereni adına kayıtlı bulunan araç sigortasının Davacının zararını kapsamasını talep etmeye hakkı olmadığına bulgu yapmakla hata etti.

Bu istinafın sonucuna etki edebilecek önemli konulardan biri kazanın ve/veya olayın “yol” olarak tanımlanan bir yerde meydana gelip gelmediğidir.

Kararımızın “OLGULAR” bölümünde ver