-D.7/96 Yargıtay/Hukuk 11/95
(Dava No: 2617/93; Lefkoşa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Celâl Karabacak, Mustafa H. Özkök, Gönül Erönen
İstinaf eden: Ben Holdings Plc.- 542 Kingsland Road,
Dalston London, England
(Davacı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Limasol Türk Kooperatif Bankası
Ltd., Lefkoşa
- (Davalı)
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Avukat Ali Dana adına Avukat Şefika Durduran
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Gözel H-alim
H Ü K Ü M
Celâl Karabacak: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Mustafa H. Özkök okuyacaktır.
Mustafa H. Özkök: Huzurumuzdaki istinaf, Lefkoşa Kaza Mahkemesinin 2617/93 sayılı davada 10.3.1994 tarihinde Müstedi Limasol Türk Kooperatif Ban-kası Ltd. tarafından dosyalanan ihbarlı istidada verilen ve 1.4.1994 tarihinde kesinleştirilen ara emrinin tadili ile ilgili kararından yapılmış bulunmaktadır.
İstinaf edenin istinaf ihbarnamesi 6 sebep içermekte ise de istinaf özetle; Bidayet Mahkemesin-in istida konusu 8 adet aracın mülkiyetinin Müstediye ait olduğuna karar verip bu araçları ara emri kapsamından çıkarmakla hata ettiği doğrultusundadır.
2617/93 sayılı davada Davacı Ben Holdings P.L.C. 542 Kingsland Road, Dalston London, England, Davalıl-ar 1. Gültekin Ben, Lefkoşa, 2. Ahmet Çatal, Lefkoşa, 3. Ben Holding (Cyprus) Ltd., Lefkoşa, 4. President Travel (Cyprus) Ltd., Lefkoşa, 5. President Aviation Ltd., Lefkoşa, 6. Ben Properties Ltd., Lefkoşa aleyhine dosyalamış olduğu davasında özetle; Daval-ı No. (3), (4), (5) ve (6) Şirkette Davalı No.(1) ve (2) adına kayıtlı bulunan hisselerin kendine ait olduğunu ve Davalı No.(1) ve (2) adına yediemin sıfatıyle kendi adına kayıtlı bulunduğuna dair Mahkeme hükmü talep etmiş ve davasına bağlı dosyaladığı ara- emri istidası ile de Davalı No.(3), (4), (5) ve (6) Şirketteki tüm menkul ve gayrimenkullerin kontrol altına alınmasını sağlamıştır. 12.11.1993 tarihinde dosyaladığı tek taraflı bir ara emri istdiası ile önce geçici ara emri almış, daha sonra 4.1.1994 tar-ihinde ise Davalıların muvafakatları ile bazı şartlara bağlı olarak geçici ara emri kesinleştirilmiştir. Kesinleştirilen ara emri ile sair şeyler yanında, bu istinafa konu olan 8 adet aracı da kaspamakta olup aşağıda tafsilâtı verilen işbu araçların devri,- satışı, hibesi veya ahar surette elden çıkarılması veya ipotek ve/veya herhangi bir şekilde yükümlülük altına konmaları ancak Davacı Avukatı Ali Dana Beyin yazılı onayı ile mümkün olacağı karara bağlanmıştır. Araçlarla ilgili tafsilât şöyledir:
" 1. ZCD -806 Plâka R 153951 motor ve 0090744 şasi no'lu
2. ZCD 802 " R 157172 " ve 0092262 " "
3. ZCD 803 " R 157359 " ve 0092270 " "
4. ZCD 804 " R 157382 " ve 0092269 " "
5. ZCD 9-70 " R 041930 " ve 00429722 " "
6. ZCD 914 " 151024 " ve 303070 " "
7. ZCE 915 " 594106 " ve 150603 " "
8. ZCE 957 " 150286 " ve 150286 " - " "
Yukarıda tafsilatı verilen araçların Emare 1 kayıt belgeleri incelendiği zaman 1. Limasol Türk Koopartaif Bankası Ltd., -Lefkoşa MS, 2. Ben Travel Turizm Ltd., Lefkoşa KS olarak kayıtlı olduğu görülmektedir.
Bu karadan sonra 2617/93 sayılı davada taraf olmayan Müstedi Limasol Türk Kooperatif Bankası Ltd., (Aleyhine istinaf edilen) 10.3.1994 tarhinde dosyalamış olduğu çift -taraflı bir istida ile yukarıda tafsilatı verilen 8 adet aracın kayıtlı mal sahibinin kendisi olduğunu ileri sürerek bahse konu araçların daha önce verilen ve 4.1.1994 tarihinde kesinleştirilmiş olan ara emri kapsamı dışına çıkarılmasını talep etmiştir. Mü-stedaaleyh Davacı (İstinaf eden) ise yapmış olduğu itirazında Müstedinin bu talebine karşı çıkmıştır.
Bidayet Mahkemesinde işbu istidanın duruşması yapılmıştır. Yapılan duruşmada taraflar birer şahit dinletmişler ve 8 adet araçla ilgili kayıt belgeleri E-mare 1, Limasol Türk Kooperatif Bankası Ltd. ile President Travel (Cyprus) Ltd. arasında imzalanan 2 adet mukavele Emare 2 ve 3, President Travel (Cyprus) tarafından Limasol Türk Kooperatif Bankasına hitaben gönderilen 16.3.1993 tarihli yazı Emare 4 ve Prs-ident Travel (Cyprus) Ltd.'in Limasol Türk Kooperatif Bankası Ltd.'den 50 milyon TL borçlandığını gösteren belge ise Emare 5 olarak ibraz edilmiştir.
Bidayet Mahkemesinde ibraz edilen şahadet ve emareler incelendiği zaman gerek Müstedi tanığı gerekse Müs-tedaaleyh tanığı verdikleri şahadetlerinde özetle, istida konusu yukarıda tafsilatı verilen 8 adet aracın kayıtlı mal sahibinin Müstedi olduğunu belirtmişledir. Müstedaaleyh tanığı, 2. sahip olarak görülen Ben Travel Turzim Ltd.'in aracı kiracı mal sahibi,- 1. sahibi olarak görülen Limasol Türk Kooperatif Bankası Ltd.'in ise tam sahip olduğunu belirtmiştir. Emare 1 olarak ibraz edilen araçlarla ilgili kayıt belgeleri incelendiği zaman da yine Limasol Türk Kooperatif Bankası Ltd. 1. sahip ve MS, 2. sahip olar-ak Ben Travel Turizm Ltd. KS olarka yazılı olduğu görülmektedir.
21/74 sayılı Motorlu Araçlar ve Yol trafik Kanunlarını tadil eden ve birleştirilen kanunun 2. maddesinde mals ahibi şöyle tarif edilmektedir.
"Mal Sahibi: Motorlu aracın adına kayıtlı bulu-nan şahsı ve kira veya kira ile satış anlaşmasına konu teşkil eden motorlu araç ile ilgili olarak da anlaşma gereğince aracı tasarrufunda bulunduran şahsı ifade eder."
Bu maddeden de anlaşılacağı gibi aracın "mal sahibi", adına kayıtlı olan kişidir. Ayrı-ca kira veya kira satışlarında tasarrufunda bulunduran kişi de mal sahibi sayılmaktadır. Emare 4 ve 5 olarak ibraz edilen emarelerde Müstedi Banka adına kayıtlı bulunan ve istidada tafsilâtı verilen 8 adet aracın kira satış şeklinde President Travel (Cypru-s) Ltd. Şirketine kiralandığı görülmektedir. Bu durumda araçların sahibi, adına kayıtlı bulunan Müstedi Limasol Türk Kooperatif Bankası Ltd., kiralanan kişi olarak da tasarrufunda bulunduran President Travel Turizm Ltd. olması gerekirken Emare 1'deki kayıt- belgesinde Müstedi Banka kayıtlı mal sahibi, kiracı ise Ben Travel Turizm Ltd. olarak görülmektedir. Bu durumda araçların kayıtlı mal sahibinin Müstedi Limasol Türk Kooperatif Bankası Ltd. olduğuna dair Bidayet Mahkemesinin vardığı bulgunun doğru olduğu v-e bu bulguya varabilmesi için huzurumuzda gerekli şahadet ve belgesel şahadetin mevcut olduğu kanaatindeyiz ve bu hususta bulgu yaparız.
Ancak şunu da belirtmek isteriz ki Emare 1'de kiracı mal sahibi görülen Ben Travel Turizm Ltd. ile bu istidada Müsted-i olarak görülen Limasol Türk Kooperatif Bankası Ltd. 2617/93 sayılı davada taraf olarak görülmemektedirler. Bidayet Mahkemesi zabıtları incelendiğinde Mavi 139'da Müstedaaleyh avukatı Mahkemeye yaptığı beyanda Davalı (5) President Aviation Ltd. Şirketi il-e Ben Travel Turizm Ltd. olarak kaydolunan Şirketin bilâhare ismini Prez. A. Ltd. olarak değiştirdiğini belirtmiştir. President Aviation Ltd. olarak görülen Şirket, bahsi geçen davada Davalı (5) olarak görülmektedir. Ancak Emare 1 kayıt belgesinde Ben Trav-el Turizm Ltd. olarak görülen Şirketin yapılan beyana uygun olarak Şirketler Mukayyitliğinde gerekli değişikliğin yapıldığı ve kayıt belgesine de bu değişikliğin yansıdığı görülmemektedir. Bu durumda kayıt belgesinde görülen Ben Travel Turizm Ltd. ile kayı-tlı mal sahibi durumunda görülen Müstedi Limasol Türk Kooperatif Bankası Ltd. davada taraf olmadıkları cihetle aleyhlerine ara emri verilemeyeceği kanaatindeyiz ve bu şekli ile de verilen ara emrinin iptal edilmesi gerekirdi.
Yukarıda söylenenler ve varı-lan bulgular ışığında Müstedaaleyhlerin işbu istinafında başarılı olmadığı cihetle istinafın ret ve iptal edilmesi gerekir.
Netice itibarıyle istinaf ret ve iptal olunur.
Masrafların Müstedaaleyh tarafından Müstediye ödenmesine emir verilir.
İstinaf -masraflarının listesi Başmukayyit tarafından takdir olunackatır.
(Celâl Karabacak) (Mustafa H. Özkök) (Gönül Erönen)
Yargıç Yargıç -Yargıç
21 Haziran 1996
Full & Egal Universal Law Academy