-D.37/89 Yargıtay/Hukuk 120/87
(Dava No. 321/86; Girne)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Taner Erginel.
İstinaf eden: Mustafa İrtem, Girne.
- (Davacı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Mustafa Altınadalı, Aslı Apt. Girne.
(Davalı)
- A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Selçuk Gürkan.
Aleyhine istinaf edilen namına: Güneş Menteş.
H Ü K Ü M
N. Ergin Salâhi: İstinafta Mahkemenin Hükmünü Yargıç Taner Erginel okuyacaktır.
Taner Erginel: -Davacı, kendisine 3000 Sterlin ödendiği hususunda İlk Mahkemenin yapmış olduğu bulguya karşı bu istinafı dosyalamış bulunmaktadır ve 3000 Sterlini almadığını, dolayısıyle İlk Mahkemenin bulgusunun hatalı olduğunu iddia etmektir.
Davanın olguları özetle ş-öyledir:
Davalı 30.12.1984 tarihli bir satış sözleşmesi ile Ozanköyde bulunan ve 4 dönümden biraz daha büyük olan bir araziyi 12000 Sterline Davacıya sattı. Satış sözleşmesine göre Davacı satış bedelini taksitlerle Davalıya ödeyecek ve tüm satış bedeli ö-dendikten sonra arazi Davacının ismine kaydolacaktı. Davacı bu anlaşmaya uygun olarak satış bedelini taksitlerle Davalıya ödemeye başladı ve toplam olarak 10500 Sterlin ödedi. Ancak Davalı malı Davacıya devretmekten vazgeçti veya taraflar karşılıklı anlaşa-rak satış sözleşmesini iptal ettiler ve Davalının, aldığı parayı iade etmek ve Davacıyı tazmin için Davacıya 12500 Sterlin ödemesi hususunda anlaştılar. Davalı bu anlaşmaya uygun olarak Davacıya ödemeler yapmaya başladı. Yapılan ödemeleri yeterli bulmayan -Davacı önümüzdeki davayı açtı. Müdafaa takririnde ödemelerle ilgili aşağıdaki ayrıntılar verilmiştir.
-"Tarafların yukarıdaki mutabakatları ve/veya anlaşmaları çerçevesinde Davalı harkete geçmiş Eylül 1985 ve/veya takriben o tarihlerde mezkûr malı üçüncü bir şahsa satmış ve Davalının taahhüdü çerçeevsinde Davacıya aşağıdaki ödemeleri yapmıştır. Şöyle ki:-
--
25/9/1985 tarihinde 6000 St. (İngiliz Sterlini) nakit
10/10/1985 " 2000 St. ( " " ) "
17/10/1985 " 3000 St. ( " " ) "
17/10/1985 " 1100 St. ( " " ) "
Davalın-ın karısının çeki vasıtasıyle
5- 5/12/1985 tarihinde 200 St. (İngiliz Sterlini) nakit
6- 9/12/1985 " 200 St. ( " " ) "
Toplam: 12500 St. (İngiliz Sterlini)
Davacı bu ödemelerden 17.10.19-85 tarihli 3000 St.'lik ödemenin yapıldığını kabul etmemektedir.
Davacının duruşmasında taraflar anlaşarak aralarındaki tartışma konularını daralttılar ve Mahkemeden sadece 3000 St.'nin nakden ödenip ödenmediği hususunda bulgu yapmasını istediler. Bu nok-tanın karara bağlanması için taraflar arasında duruşma yapıldı. Duruşmada davalı şahadet vererek diğer ödemelerin yanısıra 3000 St.'i de nakden Davacıya ödediğini söyledi. Davacı ise şahadet vererek diğer ödemeleri aldığını fakat 3000 St.'ni almadığını idd-ia etti. Taraflar kendi şahadetleriyle yetinerek başka tanık dinletmediler. Duruşmadan sonra İlk Mahkeme 3000 St'nin ödendiği kanısına vararak davayı reddetti. İlk Mahkeme kararlarının bir bölümü şöyledir:
-"Davacı şahadetinde özetle müdafaa takririnde belirtilen diğer ödemeleri aldığını, 17.10.1985 de ise 3000 Sterlinin kendisine ödenme-diğini iddia etmiştir.
Davalı ise şahadetinde diğer ödemeler gibi 3000 Sterlini de ödediğini, bu parayı ayni gün bankada-ki hesabından çekerek davacıya ödediğini belirterek banka hesap kayıtlarını mahkemeye emare olarak ibraz etmiştir, ayrıca o gün 3000 St. az geldiği için davacıya 1100 Sterlin de hanımının çeki ile ödediğini ifade etmiştir. Sunulan şahadet incelendiği zaman- yapılan ödemelerle ilgili sadece 25.9.85 tarihinde yapılan 6000 St. için kayıt mevcuttur diğer ödemelerin yapıldığına dair taraflarca kayıt tutulmamıştır. Bu durumda tarafların sunduğu şahadet ve ibraz olunan emarelerin incelenmesi gerekir.
Davalı taraf-ından ibraz edilen banka hesap kayıtlarını gösteren belge incelendiği zaman davacıya ödenen 6000 Sterlinin 25.9.85 de 2000 Sterlinin 10.10.85 de 200 Sterlinin 5.12.85 de 300 Sterlinin de 9.12.85'de bankadan çekildiği görülür bu duruma göre 17.10.85 tarihin-den önce ve sonra davacıya yapılan ve davacı tarafından kabul edilen ödemeler bu hesaplar çekilerek yapılmıştır.
Davalının sunduğu şahadet ve ibraz ettiği banka hesap kayıtlarına göre 17.10.85 de bankadan çektiği 3000 Sterlin de davacıya ödendiğini kanıt-lar niteliktedir kanaatindeyiz ve bu hususta bulgu yaparız. İhtimaller dengesini de dikkate alarak varılan bu bulgu ışığında davalının sunduğu şahadeti davacının şahadetine tercih etmeyi uygun ve adil bulduk."
İstinafın duruşmasında davacı avukatı bu dav-ada isbat yükünün Davalıda olduğunu ve İlk Mahkemenin bu hususu dikkate almadan hatalı karar verdiğini öne sürdü. Davacı avukatına göre bu dava ihtimaller denegesine göre kararlaştırılabilecek bir dava değildir. Mahkemenin ya Davacıya ya da davalıya inanma-sı gerekirdi. İlk Mahkeme bu yönde bulgu yapmadığına göre iki şahadet eşit ağırlıktadır ve bu durumda isbat yükünü yerine getrmeyen Davalının davayı kaybetmesi gerekir.
Bu davada isbat yükünün 3000 St.'ni ödediğini iddia eden davalıda olduğuna kuşku yokt-ur. Fakat önümüzdeki dava bir hukuk davası olduğuna göre davalının isbat yükünü ihtimaller dengesine göre yerine getirmesi yeterlidir. Davalının kendi bankasından 3000 St. çekmesi tek başına fazla bir anlam ifade etmese bile tarafların benimsedikleri bir ö-deme yöntemi vardı. Davalının şahadeti ile bu ödeme yöntemi ve Davalının banka hesabından 3000 Sterlinin çekilmiş olması bir bütünlük arzetmektedir. Davalının lehinde olan bu hususlara karşılık Davacının lehinde "ben 3000 sterlini almadım" şeklinde sözlü ş-ahadetinden başka bir delil yoktur. Bu nedenle ibraz edilen iki şahadeti tartan İlk mahkeme daha fazla inandırıcı bulduğu davalının şahadetini tercih etmiştir.
İlk Mahkeme önünde iki zıt şahadet bulunan böyle bir davada şahadetlerden birini diğerine terc-ih etmek zorunda idi ve böyle yapmıştır. Zabıtlarda İlk Mahkemenin tercihinin hatalı olduğunu gösterecek herhangi bir hususa rastlamak mümkün değildir. Aksine Davalının şahadetinin bir ölçüde desteklenmiş olmasına karşılık Davacının şahadetinin desteklenme-diği görülmektedir.
İstinaf Mahkemeleri İlk Mahkemelerin olgulara ilişkin bulgularına genellikle müdahale etmezler. Bu konudaki prensipleri birçok davada ve son olarak Yargıtay/Hukuk 14-15/88 de gözden geçirdiğimiz için burada tekrarlamayı gereksiz buluy-oruz. Benimsenen prensipler ışığında İlk Mahkemenin bulgusuna müdahale etmemiz için herhangi bir neden bulunmadığı görüşündeyiz. Bu nedenlerle istinaf reddolunur.
İstinaf masraflarını istinaf eden ödeyecektir.
(N. Ergin Salâhi) (Niya-zi F. Korkut) (Taner Erginel)
Yargıç Yargıç Yargıç
16 Haziran 1989
-
-
-4-
-
Full & Egal Universal Law Academy