-D.26/98 Yargıtay/Hukuk 12/95
(Dava No: 1848/91; Mağusa)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Taner Erginel, Mustafa H. Özkök, Gönül Erönen.
İstinaf eden: Trade-Lease and Maintenance Compan-y N.V.Holland
(Davacı)
ile -
Aleyhine istinaf edilen: 1. Lâtifoğlu Ltd, Mağusa
2. Truva Shipping Cyprus Ltd, Lefkoşa
3. Fama Shipping Ltd, İngiltere-
(Davalılar)
A r a s ı n d a.
Mağusa Kaza Mahkemesinin 1848/91 sayılı davada 27.1.1995 tari-hinde verdiği karara (Şafak Öneri Kaza Mahkemesi Başkanı,
Emine Dizd-arlı Kaza Mahkemesi Yargıcı) karşı Davacı tarafından yapılan istinaftır.
İstinaf eden namına: Avukat Serhan Çınar
Aleyhine istinaf edilenler namına: Avukat Ali Dana.
---------------
H Ü- K Ü M
Taner Erginel: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Mustafa H. Özkök okuyacaktır.
Mustafa H. Özkök: Davacı, Mağusa Kaza Mahkemesinde dosyaladığı 1848/91 sayılı davasında 13.12.1991 tarihli Tafsilâtlı Talep Takririnde özetle; Hollanda'd-a kayıtlı tüzel kişiliğe haiz bir şirket olduğunu ve sair işler yanında container icar işleri ile iştigal ettiğini, Davalı No.(1) ve (2)'nin de KKTC'de kurulmuş tüzel kişiliğe haiz Ltd. şirketler olduğunu, Davalı No.(3)'ün ise İngiltere'de kayıtlı bir şirk-et olduğunu, Davacının listesini verdiği containerlerin sahibi ve/veya kayıtlı sahibi olduğunu ve containerlerin Rottherdam Morcon isimli bir Firma'dan tanesi 2650 Amerikan Dolarına satın alındığını ve tüm containerler üzerinde T.L.M.C.LEASE yazıldığını ve- ayrıca üzerlerinde T.C.M.U veya T.L.R.U kodları ve numaraları yazıl-dığını ve tüm containerlerin Davacıya ait olduğunu gösteren bilgi ve ayırt edici özellikler olduğunu, Davacının 104 adet containerin 18.5.1990, 12.7.1990 ve 15.11.1990 tarihli anlaşmalarl-a Davalı No.(3)'e kiralanıp teslim edildiğini, 16.5.1990 ve 12.7.1990 tarihli kira mukavelesinin yazılı, 15.11.1990 tarihli kira mukavelesinin ise sözlü olduğunu, 12.7.1990 tarihli bu kira mukavelesi ile de 50 adet containeri
3 yıllığına günlüğü 200 Dolard-an Davalı No.(3)'e kiraladığını, kira mukavelesinin aslının Davalıda, faxla gönderilen suretinin ise kendinde olduğunu, tüm containerlerin birtamam Davalı No.(3)'e teslim edildiğini, Davalı No.(3)'ün bu containerleri uluslararası nakliye işlerinde kullanma-kta oldu-ğunu ve Davalı No.(3)'ün bir kısmını KKTC'ye götürdüğü bir zamanda Davalı No.(1)'in Davalı No.(3) aleyhine 5.7.1991 tarihinde Mağusa Kaza Mahkemesinde dosyalamış olduğu 1507/91 sayılı bir davada Davalıya yapılacak tebliğlerin Lefkoşa'da 22, Mahkem-eler Önü, Onar İş Hanı adresine yapılması hususunda Mahkemeden emir aldığını, mezkûr adreste Fama Shipping (Cyprus) Ltd. isimli bir Şirketin kayıtlı olduğunu ve Şirketin %50 hissesinin Mustafa Lâtifoğlu'na ait olduğunu, bilâhare davanın adli tatilde görülm-esi için izin alınıp 18.7.1991 tarihinde hüküm alındığını ve 5.7.1991 tarihinde ara emri dosyalandığı, ancak icraya koymadığı containerlerin bir kısmını 22.7.1991 ve bir kısmını
da 7.8.1991 tarihinde sattırdığını ve satış ile ilgili gazete ilânlarında cont-ainerlerin numaraları ve ayırt edici özellik-lerinin belirtilmediğini, bu nedenle 1507/91 sayılı davada yapılan satış işlemlerinin hükümsüz olduğunu ve/veya o davada alınan hükmün ve/veya hüküm altında yapılan işlemlerin geçersiz olduğunu ileri sürerek Dav-alı No.(1)'in hileli davranışlarını izah ettikten sonra aşağıdaki taleplerde bulunmuştur:
"A) Dava mevzuu olup yukarıda paragraf 3'de
kayıt no'ları verilen containerlerin yegâne
sahibinin davacı olduğuna dair açıklayıcı
(De-claratory judgment) bir mahkeme emri;
B) Davalı 1 tarafından davalı 3 aleyhine
Magosa Kaza Mahkemesinde başlatılan
1507/91 sayılı davada davalı 1'in davalı 3
aleyhine almış olduğu hükmün ve/veya
mezkûr hüküm gere-ği isdar edilen haciz
müzekkeresi gereğince davalı 2'ye ve/veya
başka herhangi birine yapılan satışın
ve/veya davacıya ait containerlerin
satışının geçersiz ve/veya mutlak butlanla
malûl olduğuna dair bir emir -ve/veya
hüküm ve/veya karar;
C) Dava mevzuu olup icra yolu ile satılan ve
yukarıda 6'ıncı paragrafta belirtilen
containerlerin davacıya iade edilmesine
dair bir emir ve/veya hüküm ve/veya karar;
D) Davacını-n yukarıda 14'üncü paragrafta
belirtildiği şekilde uğramış olduğu özel
ve genel zarar ziyanının tazmini;
E) Yasal en yüksek nispette faiz;
F) İşbu dava masraflarıdır."
Davalı No.(1) ise dosyalamış olduğu müdafaa takrir-inde iptidai itiraz olarak kendi aleyhinde de herhangi bir dava sebebi olmadığını belirttikten sonra genel olarak Davacının iddialarını reddedip davanın masrafla reddini talep etmiştir.
Davalı No.(2) ve (3) ise herhangi bir müdafaa dosya-lamamıştır.-
Davanın duruşması yapılmıştır. Davacı davasını ispat için 5 tanık dinletmiş, Davalı No.(1) ise 1 tanık dinleterek keza Mahkemeye 8 adet de emare ibraz edilmiştir.
Duruşma sırasında Davacı Davalı No.(2) aleyhindeki davayı geri çekmiş keza -davadaki (A), (B) ve (C) numaralı taleplerinden de vazgeçtiğini ve bu talepleri ile ilgili şahadet ibraz etmeyeceğini belirtmiştir.
Davalı No.(3) aleyhinde ise Default istidası dosyalayıp bu davada aleyhindeki haklarını da o şekilde ispat etme yönü-ne gitmiştir. Davacı, (A), (B) ve (C)'deki taleplerinden vaz-geçtikten sonra aşağıdaki talepler üzerinde ısrar etmiştir:
"D) Davacının yukarıda 14'üncü paragrafta belir-
tildiği şekilde uğramış olduğu özel ve genel
zarar ziyanının -tazmini;
E) Yasal en yüksek nispette faiz."
Bu taleplerden de anlaşılacağı gibi Davalı No.(1)'in hileli davranışından dolayı zarar ziyana uğradığı iddia edilmektedir ve bu yönde Davalı No.(1)'in hileli davranışından dolayı zarar ziyan ve faiz -talebi olduğu görülmektedir.
Bidayet Mahkemesi Davacının taleplerinde haklı olması için hangi hususların ispat edilmesi gerektiğini hükmünün Mavi 126'da izah ettikten sonra bu hususların ispat edilip edilmediğini tek tek inceleyip sonuçta Davacının- davasında muvaffak olamadığı neticesine varıp Davacının davasını reddetmiştir.
Bu ret kararından dolayı Davacı dosyalamış olduğu ve 5 istinaf sebebi ileri sürülen istinafın duruşmasında sadece Mahkemeye hitap etmekle yetinmiş ve genel olarak tüm ist-inaf sebeplerini birlikte ele almıştır.
Davalı da buna karşı mukabil istinaf dosyalamıştır. Davalı da hükmün yerinde olduğu ve mukabil istinafının da kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
İstinaf Eden avukatı yapmış olduğu hitabesinde,- Bidayet Mahkemesinin karar verirken tüm hususları gerektiği şekilde incelediğini ve vardığı bulguların %99'u ile hemfikir olduk-larını belirttikten sonra sadece varılan sonuçla hemfikir olmadıklarını belirtmiş ve Mahkemenin sunulan şahadeti ve ibraz edile-n belgeleri yanlış değerlendirdiği üzerinde durmuştur.
Aleyhine İstinaf Edilen ise Mahkemenin hükmünün doğru olduğunu, şahadet ile sunulan emareleri doğru bir şekilde değerlendirip doğru bir sonuca vardığını belirtmiştir.
Şahadeti değerlendir-mede Bidayet Mahkemesi Yargıtay'a göre daha avantajlıdır. Çünkü şahadet veren şahitleri yakından izleme fırsatı bulmaktadır ve bu nedenle şahadeti daha iyi değerlendirip sonuca varmakta ve genellikle varılan bulgulara Yüksek Mahkeme olarak müdahale edilme-diği birçok istinaf kararında belirtilmektedir. Meğer ki Bidayet Mahkemesinin şahadeti yanlış değerlendirdiği ve yanlış bulgulara vardığı, diğer bir deyişle önündeki şahadeti varılan bulgulara varması için yeterli olmadığı hususunda İstinaf Eden tarafında-n Mahkemenin tatmin olması halinde Bidayet Mahkemesinin bulgu-larına müdahale edilmektedir. Bu prensip ışığında Bidayet Mahkemesinin kararı incelendiği zaman huzurundaki şahadeti
titiz bir şekilde değerlendirdiği ve varmış olduğu bulgulara varabilmesi iç-in huzurunda yeterli şahadetin mevcut olduğu
keza şahadetin büyük bir kısmının emare olarak sunulan belgesel şahadet ile de desteklenip uyum içinde olduğu görülmektedir.
Bu durumda Bidayet Mahkemesinin yapmış olduğu bulguların doğru olmadığı hususunda İs-tinaf Eden tarafından ikna olunmadık. Bu nedenle İstinaf Edenin istinafında başarılı olmadığı nedeniyle istinafın ret ve iptal edilmesi gerekir kanaatindeyiz.
İstinafın reddedilmesi sonucuna vardıktan sonra mukabil istinafın incelenmesine gerek olm-adığı ve mukabil istinafın da reddedilmesi gerekir kanaatindeyiz.
Netice itibarıyle istinaf ve mukabil istinaf reddedilir.
Meselenin özelliği itibarıyle masraflarla ilgili herhangi bir emir verilmez.
Taner Erginel Mustafa H. Özkök - Gönül Erönen
Yargıç Yargıç Yargıç
23 Kasım 1998
-
6
-
Full & Egal Universal Law Academy