-D. 4/2011 Yargıtay/Hukuk 12/2010
(Lefkoşa Dava No: 6307/2009)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Mustafa H.Özkök, Narin F. Şefik, Ahmet Kalkan.
İstinaf eden: Mehmetali Güroz, Lefkoşa
(Da-valı/Müstedi)
- ile
Aleyhine istinaf edilen: Zirai Levazım Makine ve Gıda Pazarlama
Kooperatifi Ltd., Lefkoşa
(Davacı/Müstedaaleyh)

A r a -s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Hasan Esendağlı
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Alirıza Görgün.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Başkanı Hüseyin Besimoğlu'nun 6307/2009 sayılı davada 21.1.2010 tarihinde verdiği karara karşı Davalı tarafından yapıla-n istinaftır.

------------------

K A R A R

Mustafa H. Özkök: Bu istinafta Mahkemenin kararını Sayın Yargıç Narin F. Şefik okuyacaktır.

Narin F. Şefik: Davalı, Davacı tarafından aleyhine ikame edilen davaya, KKTC Bakanlar Kurulunu temsilen KKTC Baş-savcısının üçüncü şahıs olarak dahil edilmesi için bir üçüncü şahıs ihbarının tasdik edilip tebliğ edilmesini talep eden istidasını reddeden Bidayet Mahkemesi kararından istinaf etmektedir.

Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü Emir 10 nizam 1 ve 2 ile Emir 48 -nizam 2'ye istinad ettirilen istidaya ekli yemin varakasında Davalı, Davacı şirketin sekreterliğini yürüttüğü dönemde, BİOKİM Tarım ve Kimya Sanayi Ltd. ile yapılan sözleşme ve protokoller nedeniyle Davacı şirketin zarar ziyana uğradığını ve bundan Davalın-ın şahsi sorumluluğu bulunduğunu Davacının iddia etmekte olduğunu, Davacının özellikle, Bakanlar Kurulu kararı ile BİOKİM şirketine 500,000TL avans verilmesinden dolayı Davacı şirketin zarar ziyana uğradığını iddia ettiğini, Davacının Talep Takririnin 6. p-aragrafında Davalının Bakanlar Kurulunun 18.2.2009 tarihli kararı uyarınca işlem yapmasının hatalı olduğunu, Davalının Davacıyı KKTC Bakanlar Kurulunun talimat ve önerisi ile hareket eden bir tüzel kişilik haline getirerek yetkilerini aşmakla itham ettiğin-i ve bu nedenlerle Davalının Davacının zararından şahsen sorumlu olduğunu ileri sürdüğünü, Davacının Talep Takririnde belirttiği gibi BİOKİM şirketine ödenen avansın Bakanlar Kurulu kararına istinaden ödendiğini, bu durumda Bakanlar Kurulunun bu tasarrufun-dan ve/veya kararından sorumluluğunun gündeme gelmesi gerektiğini, Davacının taleplerini Bakanlar Kurulu ve/veya temsilen Başsavcıya yönlendirmesi gerektiğini, dolayısı ile 3. şahıs olarak eklenmesini istediği kurum aleyhine ciddi talep ve iddiaları olduğu-nu, Davalının ödemesi emrolunabilecek herhangi bir miktar ve/veya dava masrafları için 3. şahsın katkıda bulunması ve/veya tazminat ödemesini talep etme hakkı olduğunu, mevcut sorun ve uyuşmazlığın Davacı ve 3. şahıs arasında karara bağlanması gerektiğini,- ileri sürerek, istida gereğince emir verilmesini talep etmiştir.

Bidayet Mahkemesi istida maksatları için Davalının şahadetini dinlendikten sonra 14.1.2010 tarihli kararını vermiştir. Karar aynen şöyledir,

"İstida, yemin varakası ve dinlediğim şahadet-
çerçevesinde ve keza bu konuda ilgili yasal mevzuatı
incelediğim zaman Müstedinin istida da talep ettiği
şekilde bir 3. şahıs isdar edilmesinin bu aşamada
uygun ve adil olmayacağı kanaatine vardım.

Verilen şahadet çe-rçevesinde KKTC Başsavcılığı
aleyhine bir 3. şahıs muamelesi başlatılmasını
gerektirecek haklı ve itibar edilebilir şahadet
olmadığı cihetle Müstedinin istidasının reddedilmesi
gerektiği kanaatine varırım.

Bu nedenle, Müst-edinin istidasını iptal ederim.
Masraflar için herhangi bir emir vermem."

Bidayet Mahkemesinin kararından istinaf eden Davalı istinaf sebeplerini iki başlık altında toplamıştır:

Muhterem Bidayet Mahkemesi, yukarıda sayı ve ünvanı verilen davada -Davalı olan bu istinafa konu istidadaki Müstedinin 14.01.2010 tarihli istidasını ret ve iptal etmekle hatalı hareket etmiş ve/veya hataya düşmüştür. Şöyle ki,

a- Bidayet Mahkemesi, işbu kararı üretirken davaya 3. şahıs eklenmesi prosedürü ile ilgili yasal- mevzuatı yanlış yorumlamış ve/veya yanlış uygulamıştır. Bidayet Mahkemesi yasal mevzuatı ve/veya olgusal gerçekleri ve/veya Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü'nü ve sair mevzuatı doğru ve/veya yerinde değerlendirseydi Müstedinin talebini kabul etmesi gerekird-i. Oysa Bidayet Mahkemesi istidayı reddetmiş ve hataya düşmüştür. Bidayet Mahkemesi, yasal mevzuatı dikkate almamış ve/veya yanlış yorumlamış ve/veya yanlış uygulamıştır.

Bidayet Mahkemesinin, Müstedinin istidasında "A" paragrafında yer alan KKTC Bakanl-ar Kurulu'nu temsilen KKTC Başsavcısı aleyhine bir üçüncü şahıs ihbarının tasdik edilip tebliğ edilmesi hususundaki talebini reddetmesi hatalı ve/veya yanlıştır.
a- Bidayet Mahkemesi, Müstedinin istidasında "A" paragrafında yer alan talebini gerekçesiz ola-rak ve/veya yeterli gerekçeye dayanmaksızın ve/veya yeterince incelemeden ve/veya sadece "istidada talep edildiğ şekilde bir 3. Şahıs isdar edilmesinin uygun ve adil olmayacağı" ve/veya "KKTC Başsavcılığı aleyhine bir 3. Şahıs muamelesi başlatılmasını gere-ktirecek haklı ve itibar edilir şahadet olmadığı" gerekçesiyle reddetmekle hataya düşmüştür.

İstinaf Eden, Davacının Talep Takririnde iddia ettiği şekilde, Davalının Bakanlar Kurulu kararına istinaden bir ödeme yapmakla yetkilerini aştığı veya hata işl-ediği veya bu konuda sorumlu olabileceği yönündeki iddiasını haklı bulması ihtimaline karşı, Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü ve mevzuat altında bu davaya 3. şahıs olarak eklenmesi gerektiğini, 3. Şahıs olarak eklenmesinin devam edip edemeyeceğine ancak Emi-r 10 nizam 7'de yer alan talimat safhasında karar verilmesi gerektiğini, bu nedenle Bidayet Mahkemesinin Davalının talebini istida safhasında reddetmekle hata ettiğini, ayrıca Bidayet Mahkemesinin Davalının talebini gerekçesiz ve/veya yeterli gerekçeye day-andırmadan ve/veya yeterince incelemeden reddetmekle hataya düştüğünü ileri sürmektedir.

Aleyhine İstinaf Edilen, Bidayet Mahkemesinin kararının doğru olduğunu ileri sürmekte, Bakanlar Kurulunun Davacıya emir verme yetkisi olmadığı gibi, Bakanlar K-urulu ile Davacı arasında yasal bir bağlantı olmadığını, 3.şahıs isteminin içerisinde esasa müteallik haklı bir talebin olması gerektiğini, Davalının müdafaasını ispat etmek için veya davada konu yapılan işlemi yapmasına neden olan sebebi ileri sürerek dav-ada 3. şahıs prosedürünü kullanamayacağını iddia etmektedir.

Bidayet Mahkemesi kararına bakıldığı zaman istinaf edenin 2. istinaf sebebi altında ileri sürdüğü şekilde Bidayet Mahkemesinin kararında gerektiği şekilde gerekçe olmadığı görülmektedir.

- Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü Emir 35 nizam 3 ve 8 altında istinafların tekrar dinleme yöntemi ile (by way of rehearing) yapıldığı, İstinaf Mahkemesinin Alt Mahkeme tarafından verilebilecek veya verilmesi gereken herhangi bir emri vermeye yetkili oldu-ğu açıkça yer almaktadır.

Attorney-General v Great Western Railway Co. 1876 1 QBD 640 davasında sayfa 801'de Alt Mahkemenin verebileceği veya vermesi gerekli her hükmü veya emri İstinaf Mahkemesinin verebileceğini ifade edilmektedir.

"Un-der the Judicature Acts and Rules the hearing of an appeal from the judgement of a Judge is by way of rehearing, and the Court has the power to give any judgement and to make any order which ought to have been made and to make such further or other order a-s the Court may think fit."

Yine Yargıtay/Hukuk 52/84 (D.4/85)'de sayfa 4'de Mahkeme "Emir 35 n.8 okunduğunda Alt Mahkeme-lerce verilebilecek veya verilmesi gereken bir emri Yargıtayın da vermeye yetkili olduğu açıklıkla görülmektedir" denmiştir.

Bu durumda 3. şahıs eklenmesi talebini reddeden kararı iptal edip dosyayı Bidayet Mahkemesine iade etmek yerine huzurumuzdaki D-avalının müracaatını detaylı bir şekilde incelemeyi tercih ederiz.

3. şahıs prosedürü ile ilgili mevzuat Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü emir 10'da yer alır. Emir 10 nizam 1 aynen şöyledir:

"l