-D.17/85 Yargıtay/Hukuk 14/85
(Dava No. 51/85; Lefkoşa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
İstinaf eden: 1. Sena Ltd.- Lefkoşa.
2. Mehmet Emin Yıldırım, Lefkoşa.
(Davalı)
-ile-
Aleyhine istinaf edilen: Yağcıoğlu Properties, Ltd.
- (Davacı)
A r a s ı n d a.
İstinaf edenler namına: Ali Dana ve Osman Ertekün.
Aleyhine istinaf edilen namına: Kıvanç M. Riza.
H Ü K Ü M
Şakir Sıdkı İlkay, Başkan: Bu ist-inafta Mahkemenin hükmünü Sayın yargıç Aziz Altay verecektir.
Aziz Altay: İstinaf eden müstedaaleyhler 20.10.1982 tarihli yazılı bir kira sözleşmesi ile aleyhine istinaf edilen müstediden Lefkoşa'da Osman Paşa Caddesi ile Server Somuncuoğlu sokağı kavşağı-nda bulunan bir dükkânı bodrumu ile birlikte büro veya ticarethane olarak kullanmak koşulu ile 3 seneliğine kiraladılar. Müstedi/davacı Lefkoşa Kaza Mahkemesinde açtığı bu dava ile müstedaaleyhlerin söz konusu dükkân ve bodrumu sözleşme şartları hilâfına i-malâthane veya dikimevi olarak kullanma hazırlığı içine girdiğini iddia etti ve başka çareler yanında müstedaaleyhlerin söz konusu dükkân ve bodrumu büro veya ticarethane dışında başka herhnagi bir maksat için kullanmaya hakları olmadığına dair bir mahkeme- ilâmı ve imalâthane veya dikimevi oalrak kullanmaktan men eden bir mahkeme emri talep etti.
Müstedi aynı gün bir de istida dosyaladı ve dava sonuçlanıncaya kadar müstedaaleyhlerin konu dükkan ile bodrumu tamamen veya kısmen imalâthane veya dikimevi olara-k kullanmaktan men eden geçici bir ara emri aldı. Müsteda- aleyhler dosyaladıkları itiraznameye ekli yemin varakasında sözleşmede dükkân ve bodrumun büro ve imalâthane dışında başka maksatlar için kullanılamaya- cağına dair bir madde bulunduğunu kabul etti-ler ancak davacı Şirketin hissedar ve direktörlerinden biri olan Mehöet Ahmet Yağcıoğlu'nun izni ve muvafakatı ile imalâthane ve dikimevi olarak kullandıklarını iddia ettiler.
İstidanın duruşması sırasında şahadet vren 2. müstedaaleyh konu dükkân ve bodr-mu ilk defa 1.10.1980 tarihinde kiraladıklarını ve o tarihte yapılan yazılı sözleşmede de konu yerin kulanılışı hakkında benzer bir madde bulunduğunu ancak bir süre sonra orasını dikimevi olarak kullanmaya başladıklarını ve davacı şirketin direktörlerinden- biri olan Mehmet Ahmet yağcıoğlu buna, Belediyeden izin almak koşulu ile, muvafakat ettiğini söyledi. 2. müstedaaleyh 20.10.1982 tarihinde yeni sözleşme yapılırken konu yerin kullanılışına ilişkin maddenin tamamen kaldırılmasını istediğini ancak Mehmey Ya-ğcıoğlu'nun ailevi nedenler ileri sürerek buna karşı çıktığını ve bu yüzden maddenin aynen yeni sözleşmeye de konduğunu kabul etti.
İlk Mahkeme davacının konu yerin dikimevi olarak kullanılmasına müstedaaleyhlerin Belediyeden izin almak için müracaat etm-ediklerini dikkate alarak mahkemenin izinsiz iş yapılmasına göz yummasının düşünülemeyeceğini ileri sürerek geçici ara emrini kesinleştirdi ancak ilgili makamalardan gerekli izni almaları halinde emrin tadili için müracaat edebileceklerini elirtti. Müsteda-aleyh- ler konu makamlardan izin alınmaması hususu şikâyet konusu olmadığı halde böyle bir iznin alınmayışı nedeni ile ve yasalarca tespit edilen koşulların mevcut olmamasına rağmen ara emrini kesinleştirmekle ilk mahkemenin hataya düştüğünü ileri sürerek -istinaf ettiler.
Gerek Kaza Mahkemesi huzurunda gerekse istinafın duruşmasında esas itibarı ile üzerinde durulan hususlardan biri müstedinin konu malın bir atölye olarak kullanılmasına sözlü muvafakat etmesi neticesi ortaya bir estopel ve feragat (waiver-) durumunun çıktığı yönünde olmuştur. Bir an için müstedinin konu taşınmaz malın bir imalâthane veya atölye olarak kullanılmasına muvafakat ettiği iddiasının doğru olduğu kabul edilse dahi; bu muvafakatın ikinci icar mukavelesi yapılamdan önce verilmiş old-uğu anlaşılmaktadır. Bilâhare yapılan ve halen yürülükte bulunan ijkinci sözleşmede birçok değişiklikler yapıldığı halde yukarıda belirtilen dükkân ile bodrumun kullanımına ilişkin koşul aynen korunmakla geçerli bir estopel veya feragattan söz edilemez.
M-üstedaaleyhler ilk mahkemenin ara emrinin verilmesi için gerekli koşulların mevcut olduğuna dair bulgu yapamdığını ileri sürmüşlerdir. Gerçekten ilk mahkeme ara emrinin kesinleşmesini emrederken gerekli koşulların mevcut olduğu hususunda açık bir bulgu yap-mış değildir. Ancak hüküm bir tüm olarak incelendiğinde ilk mahkemenin bu hususta tatmin olmuş olduğu görülür. Esasen ilk mahkeme huzurunda bu koşulların mevcut olduğunu gösteren şahadet, kanımızca, mevcuttu.
Yukarıda belirtilenler ışığında konu ara emri-nin kesinleştirilmesi hatalı değildir.
Yukarıda varmış olduğumuz karar ışığında ilk mahkemenin iddia edilmediği halde "illegality" üzerinde yapmış olduğu bulgu ve bu hususla ilgili belirttiği görüşlerin doğru olup olmadığını incelememiz gerekmemekedir.
-
Sonuç olarak istinaf reddolunur.
İstinaf eden istinaf masraflarını ödeyecektir.
(Şakir Sıdkı İlkay) (Niyazi F. Korkut) (Aziz Altay)
Başkan Yargıç - Yargıç
30 Nisan 1985
-
-3-
-
Full & Egal Universal Law Academy