- Yargıtay/Hukuk 15/79
(Dava No. 49/78; Lefke)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Salih S. Dayıoğlu, N.Ergin Salâhi.
İstinaf eden: A-şkan Enver, Girne.
(Davacı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: 1. Mustafa Ali, Lefke.
2. Üstün Köroğlu, KTF Meclisinde
memur, Lefkoşa.
- (Davalılar)
a r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Hüseyin İ. Malyalı.
Aleyhine istinaf edilen namına: Tevfik Mut (Hasan Murat tarafından).
Trafik kazası - Davacının Davalı 2'ye çarpmamak için a-ni fren yapması
nedeniyle Davalı 1'in arabası ile Davacının arabası arasında
kaza meydana gelmesi - İlk Mahkemenin Davalı 2'de kusur
bulmaması - Yüksek Mahkemenin Davalı 2'nin tehlikeli bir şekilde
3 aracı birden geçmeye teşebbüs etmesi-nin kazaya katkıda
bulunduğu görüşü.
Kusur oranı - İlk Mahkemenin kazanın oluşumunda Davalı 2'nin kusuru
olmadığı kanısına varması - Yüksek Mahkemenin Davalı 1 ile Davalı
2'nin %50'şer oranında kusurlu oldukları görüşü.
Hukuk Usulü - Daval-ı 1'in hüküm kabul etmesi üzerine Davalı 2'nin
kusur oranını tespit için duruşmaya devam edilmesi.
OLAY: Davacı arabasıyla Güzelyurttan Gemikonağına giderken bir askeri
aracın arkasında yoluna devam ediyordu. Davacının arkasında
Davalı 1'i-n arabası onun arkasında ise Davalı 2'nin sürdüğü
araba geliyordu. Askeri aracın durmaya teşebbüs etmesi üzerine
Davacı işaret vererek askeri aracı geçmeye kalktı. Bu esnada
Davalı 2'nin sürdüğü araba önündeki Davalı 1'in sürdüğü arabayı,
- Davacının sürdüğü arabayı ve askeri aracı birlikte geçmeye te-
şebbüs etti. Davacının Davalı 2'nin sürdüğü arabaya çarpmamak
için fren yapması üzerine arka gelen Davalı 1'in sürdüğü araba
ile Davacının sürdüğü araba arasında çarpışma oldu-. Davacı
arabasına olan hasarın tazmini için Davalı 1 ve Davalı 2 aleyhine
dava açtı. Duruşmadan önce Davalı 1 kazada %25 oranında kusuru
olduğunu kabul etti ve bu oran üzerinden Davalı 1 aleyhine hüküm
verildi. Duruşma sonunda İlk Mahk-eme Davalı 2'nin kazanın meydana
gelmesine katkıda bulunmadığı kanısına vardı ve Davalı 2 aleyhine
olan davayı reddetti. Davacı bu hükme karşı istinaf dosyaladı.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, Davalı 2'nin arabasını tehlikeli bir şekilde
sürdüğünü,- geçmemesi için Davalı 1 tarafından ikaz edilmesine
rağmen önündeki üç aracı birden geçmesinin kazaya neden olduğunu
belirtti ve Davalı 1 ve 2'nin kazanın meydana gelmesinde %50'şer
oranında kusurlu olduğu sonucuna vararak, bu oran üzerinden-
Davalı 2 aleyhine hüküm verdi.
H Ü K Ü M
Ülfet Emin Başkan: Davacı (istinaf eden) davalı 1 ve davalı 2 (aleyhine istinaf edilen aleyhine açtığı bir dava ile 12.10.1977 tarihinde Güzelyurt-Gemikonağı anayolu üzerinde davalı 1 -ve davalı 2'nin kusurları nedeni ile meydana gelen trafik kazasında davacının arabasına yapılan zarar ziyanı talep etti. 2. davalı isbatı vücut varakası dosyalamakla beraber müdafaa dosyalamadığı nedeni ile davacı, 2. davalının aleyhine hüküm almak için Ma-hkemeye müracaat etti. Müracaat sırasında davalı 1 de kusurlu olduğunu ve kazaya %25 katkısı olduğunu kabul etti ve meydana gelen zararın %25'i için hüküm kabul etti. Davacı da buna rıza gösterdi ve bunun üzerine Mahkeme davalı 1 aleyhine talep olunan mikt-arın %25'i için ve K.L. 30.- masraf için hüküm verdi.
Davacı, davalı 2 aleyhine davasını isbat etmek için tanıklar çağırdı. Tanıklar dinlendikten sonra Mahkeme hükmünü verdi. Mahkeme hükmünde davalı 2'nin kazanın vuku bulmasına herhangi bir katkısı o-lmadığı kanaatına vardı ve davalı 2 aleyhine getirilen davayı reddetti. Mahkeme, verilen şahadet ışığında davacının kaza dolayısı ile zararının K.L.312.- olduğu hususunda bulgu yaptı. Davacı davalı 2 aleyhine olan Mahkeme kararının hatalı olduğunu ileri sü-rerek istinaf eyledi. İstinaf sebebleri olarak ileri sürülen sebebler ve istinafın duruşması esnasında istinaf edenin avukatı ve aleyhine istinaf edilenin avukatı tarafından söylenenler incelenip gereği düşünüldü.
Mahkeme hükmünde davalı 2'nin kazaya- katkısı olup olmadığını incelerken şunları söyledi.
"Davalı No.II'nin bu tehlikeli sürüşünün kazaya katkısı olup
olmadığını inceleyecek olursak davacının önündeki aracı işaret
vererek geçeceğini beyan ve geçişe başladığını davalı no I-I
görmeyebilirdi. Fakat davacının aracı ile çıkış yaptığını davalı
I'i geçmeye çalışırken görmüş olması gerekir; ayrıca davalı No.I
duruma hakim olmuş ve davalı No.II'ye geçmemesi için ikaz da
yapmıştır. Davalı No.II bunlara hiç riayet -etmemiş ve davalı
No.I'i ve davacıyı ve önündeki askeri aracı bir defada geçmiştir.
Bu geçişte davacı davalı No.II çarpışmamak için fren yaptı ve
durdu. Akabinde davalı No.I davacının aracına; kullanmakta olduğu
H.065 plâkalı aracı ile -çarparak bir kazaya sebebiyet verdi.
Davalı No.II'nin bu tehlikeli ve ihtiyatsız ve halka tehlike
teşkil edecek ve 35 mil süratle yaptığı geçiş ve araç kullanması
kazaya katkıda bulunmuş mudur:
Davalı No.II'nin kazaya katkısını in-celerken her ne kadar
Davalı I ile davacı tazminat konusunda bir anlaşmaya vardılarsa
da davalı I'in bu davadaki müterafik katkısını tesbitte yarar
vardır.
Davacı, davalı II'nin tehlikeli yukarıdaki izahı verilen
geçişini gör-ür görmez durmak mecburiyetinde kaldı, bunun akabinde
de davalı I kullandığı araç olan H065 plâkalı araç ile davacının
N932 plâkalı aracına duramayarak vurdu ve bir kazaya sebebiyet
verdi. Davalı No.I Motorlu Araçlar Yol Trafik Nizamnamesind-eki
57. Maddesi 2(f) fıkrası mucibince altıdan az bir konvoyda
120'lik bir mesafe bırakmadan seyretmesi neticesi bu kaza
olmuştur. Bu gerekli mesafeyi davalı I koymuş olsa idi zamanında
duracak ve kaza olmayacaktı çünkü şahadetten istih-raç ettiğim
netice davacı durmuş ve davalı I de arkadan duramıyarak davacıya
aracı ile çarpmıştır. Dolayısıyle davalı II'nin tehlikeli sürüşü
varit olsa bile bu kazaya herhangi bir katkısı olabileceği varit
değildir."
Görülecektir- ki İlk Mahkeme hükmünün ilk kısımlarında davalı 2'nin kazaya katkısı olduğu hususunda bulgu yapmamakla beraber hükmünün son kısmında davalı 2'nin kazaya herhangi bir katkısı olmadığı hususunda bulgu yapmıştır. İlk Mahkemenin bulduğu olgulara göre davacı k-aza gününde arabasını sürmekte iken onun önünde gitmekte olan bir askeri araç vardı. Söz konusu askeri araç seyretmekte iken yolun banketine düştü ve bir müddet seyretmeye devam etti ve daha sonra durdu. Bu durumda davacı duran askeri aracı geçmek için yol-un sağ tarafına çıkış yapması gerekti ve bunu yapmağa başladı. Tam bu
sırada arkadan davalı 2 süratle geldiği için davalı 2'ye çarpmamak için davacı aniden durmak mecburiyetinde kaldı ve bunun üzerine davacıyı takip etmekte olan davalı 1 gelip davacının ar-abasının arkasına çarptı. Yine Mahkemenin bulgusuna göre davacıyı takip etmekte olan davalı 1 davalı 2'ye kendisini geçmemesi için işaret verdi, buna rağmen davalı 2 geçmeme işaretini dinlemeyerek 35 mil süratle gerek kendisini gerekse önünde olan davacıyı- geçti. Kaza sebebi davacının aniden durmasına bağlanabilir. Davacı niye aniden durmuştur. Davacı davalı 2'nin arabasına geçmemesi için kendisine davalı 1'den ihtar verilmesine rağmen, çarpmaması için aniden durmak mecburiyetinde kaldı. Kanımızca davalı 2 -de kazanın vuku bulmasına sebebiyet verdi. Kazaya davalı 2'nin arabasını tehlikeli bir şekilde sürmesi ve geçmemesi için kendisine işaret verildiği halde önde giden arabaları geçmesi sebep oldu. Hiç şüphe yoktur ki davalı 1'in de bu kazanın meydana gelmesi-ne katkısı olmuştur. Kanaatımızca davalı 1 ve davalı 2'nin kazaya katkı oranı %50'şerdir. Davacı, 1. davalının sorumluluğunun %25 olduğunu kendi rızası ile kabul etti ve Mahkeme her iki tarafın rızası ile o miktar için hüküm verdi.
Bu durumda davalı -2 aleyhine davacı lehine K.L.312.-nın %50'si olan K.L.156.- için hüküm verilir. Davalı 2'nin gerek İlk Mahkemedeki gerekse İstinaf Mahkemesindeki masrafları vermesi için emir verilir. Ancak İlk Mahkemedeki masraflar saptanırken, davalı 1'in K.L.30.masraf ö-demesine emir verildiği hususunun nazarı itibara alınması gerekir.
(Ülfet Emin) (Salih S. Dayıoğlu) (N. Ergin Salâhi)
Başkan Yargıç Yargıç
30 Mayıs,l979
- 439 -
Full & Egal Universal Law Academy