-D.25/98 Yargıtay/Hukuk 18/98
(Dava No:841/97; Girne)
-YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti:Celâl Karabacak,Metin A.Hakkı,Nevvar Nolan.
İstinaf eden: Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd.
30,32 Müftü Raci Efendi Sok. Lefkoşa
(Davacı)
--ile-
-Aleyhine istinaf edilen:1. Tapu ve Kadastro Dairesi
Müdürlüğü, Lefkoşa
2. Tapu ve Kadastro Dairesi
Müdürü vasıtası ile KKTC.
Lefkoşa
- 3. Tapu ve Kadastro Dairesi
Müdürü vasıtasıyle KKTC.
Başsavcısı, Lefkoşa
(Davalılar)
-
A r a s ı n d a.
Girne Kaza Mahkemesinin 841/97 sayılı davada 2.4.1998 tarihinde verdiği karara (Talât D.Refiker Kaza Mahkemesi Başkanı, Narin F.Şefik Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı)karş-ı Davalılar tarafından yapılan istinaftır.
İstinaf eden namına: Avukat Menteş Aziz
Aleyhine istinaf edilenler namına:Kıd.Savcı Ersoy Ölçter.
-------------------
H Ü K Ü M
Celâl Karabacak: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Nevvar Nolan ok-uyacaktır.
Nevvar Nolan: Davacı şirketin kayıtlı ismi Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd.'dir. 1974 öncesi Rum Şirketler
Mukayyitliğinde kayıtlı olan Davacı şirket 1990 yılında
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Şirketler Mukayyitliğinde
de kaydını- yaptırdı.
Girne, Karşıyaka'da 475 ve 484 numaralı koçanlar
tahtında kayıtlı taşınmaz malların Polycarpos Yorgacis
adından Davacı şirket adına devri için 1969 yılında Tapu
Dairesine taşınmaz mal devir takrirnamesi sunulduğunu
ancak konu taşın-maz malların devir işlemlerinde ismine
"Co" sözcüğünü eklemek sureti ile Tapu Dairesinin hata
yaptığını ve konu taşınmaz malları tapu sicilinde ve
kütüklerde Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. adına
kaydettiğini iddia eden Davacı şirket Girn-e Kaza
Mahkemesinde açtığı bir hukuk davası ile Mahkemeden
yukarıda konu edilen taşınmaz mallarla ilgili tapu kütük
ve/veya defterlerinde yer alan Leonard Fairclough
(Cyprus) Co. Ltd. isminden "Co" sözcüğünün çıkarılmasını
ve kayıtların Leonard F-airclough (Cyprus)Ltd. olarak
düzeltilmesini öngören bir emir talep etti.
Davalılar ise dosyaladıkları Müdafaa Takririnde
düzeltilmesi istenen kayıtların 1974 öncesi orijinal
tapu kayıtları olduğunu, Gazi Mağusa ilçesine bağlı Yeni
Boğaziçi kö-yünde de bir takım taşınmaz malların 1971
yılında Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd., bir takım
taşınmaz malların da Leonard Fairclough (Cyprus) Company
Ltd. adında kayıtlı olduklarının tapu kayıtlarından
görüldüğünü, bunlardan 1974 öncesinde Da-vacı şirketten
farklı Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. adı ile
kayıtlı bir şirketin var olduğunu ve dava konusu
taşınmaz malların ilgili tarihlerde Davacı şirkete
değil de Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. isimli
şirkete ait olduklarını il-eri sürdüler.
Davalıların müdafaasına Cevap dosyalayan Davacı
şirket, Davalıların 1974 öncesi Leonard Fairclough
(Cyprus) Co. Ltd. veya Leonard Fairclough (Cyprus)
Company Ltd. ismi ile kayıtlı bir şirketin var olduğu
iddiasını reddetti.
Dav-ayı dinleyen Girne Kaza Mahkemesi, Girne,
Karşıyaka'da 475 ve 484 numaralı koçanlar tahtında
kayıtlı taşınmaz malların devri için Tapu Dairesine
sunulan taşınmaz mal devir takrirnamesinde devralan
tarafın Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. olduğu- ve
ilgili tarihlerde Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd.'den
farklı Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. ismi ile
kayıtlı bir şirketin var olduğu bulgularına vararak
Davacı şirketin davasını kanıtlanamadığı gerekçesi ile
reddetti. Davacı şirket de -Kaza Mahkemesinin şahadeti ve
emareleri hatalı değerlendirdiği iddiası ile bu ret
kararından Yargıtaya istinaf etti.
475 ve 484 numaralı koçanlar tahtında kayıtlı
taşınmaz malların devri için 1969 yılında Tapu Dairesine
taşınmaz mal devir takrir-namesi sunulmuştur ve bu devir
takrirnamesi Girne Kaza Mahkemesinde emare yapılmıştır.
Emare taşınmaz mal devir takrirnamesinde devredenin
Polycarpos Yorgacis olduğu görülmektedir, ancak devralan
kimdir? Davacı şirket devralanın kendisi yani Leona-rd
Fairclough (Cyprus) Ltd. olduğu iddiasındadır. Davalılar
Müdafaa Takririnde emare taşınmaz mal devir
takrirnamesinde devralanın Davacı şirket olmadığı
iddiasını direk olarak ileri sürmediler. Davalılar konu
taşınmaz malların orijinal tapu sici-l ve kütüklerinde Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. adında kayıtlı
olduklarını, yine 1974 öncesi Gazi Mağusa ilçesine bağlı
Yeni Boğaziçi köyünde bir takım taşınmaz malların daha
Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. isimli bir şirket
adında- kayıtlı olduklarının tapu kayıtlarından
görüldüğünü, dava konusu taşınmaz malların Davacı
şirkete ait olmayıp 1974 öncesi var olan Leonard
Fairclough (Cyprus) Co. Ltd.'e ait olduklarını iddia
ettiler.
Bir şirket taşınmaz mal edindiğinde konu t-aşınmaz
malın şirket adına devri için sunulan taşınmaz mal devir
takrirnamesi ile birlikte şirketin kuruluş belgesi, ana
sözleşmesi, tüzüğü, direktör ve hissedarlarını gösteren
belgeler gibi bir takım resmi belgeler de sunulur. Bu
resmi belgelere- bakmak sureti ile devralan şirket tam ve
doğru ismi ile saptanır. Bu meselede maalesef devralan
şirket ile ilgili resmi belgeler, bu belgeler Lefkoşa
Rum Tapu Dairesine dosyalandıkları için, Girne Tapu
Dairesinde bulunamamıştır.
Huzurundak-i emare taşınmaz mal devir takrirnamesi
ile yine emare olan bazı taşınmaz mal koçanlarını
değerlendiren Kaza Mahkemesi devralanın Leonard
Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. olduğu bulgusuna vardı.
Kaza Mahkemesinin bu konudaki bulgusu aynen aşağıdaki
g-ibidir:
"... şahadeti değerlendirdiğimiz
zaman Emare 2'deki devir takrirnamesinde
devralan taraf olarak gösterilen Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd.'in
başında yer alan Rumca Ederia -
kelimesinin şirketin ismine dahil olduğu
ve şirket isminin İngilizce olması
nedeniyle Ederia kelimesinin İngilizce kısaltılmış karşılığı olan "Co" ibaresinin
şirketin isminde yer aldığı ve buna bağl-ı
olarak şirket isminin Emare 1'deki tapu
kütüğü ile Emare 3'deki tapu siciline
Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. olarak
geçirildiği ve ilgili tarihlerde bu isimdeki
bir şirketin var olduğu sonucuna varmakta ve
bulgu yapmaktayız. Emare 2-7,28,29,30 ve
32'deki taşınmaz mal koçanlarında Leonard
Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. isminin yer
alması ise, yukarıda varmış olduğumuz
bulguyu desteklemektedir."
İlgili taşınmaz mal devir takrirnamesi emare olarak Mahkeme huzurunda olduğu için -Yargıtay, Kaza Mahkemesinin bu belgeden kaynaklanan saptamalarını değerlendirip denetleyebilir; Kaza Mahkemesi gibi huzurundaki bu emareyi inceleyerek kendi bulgularına varabilir. Emare taşınmaz mal devir takrirnamesinde devralanın gösterileceği yerde LEON-ARD FAIRCLOUGH (CYPRUS) LTD. yazmaktadır; isim İngilizce olup büyük harfler ile yazılmıştır. Bu ismin önünde de Kaza Mahkemesinin işaret ettiği gibi Rumca Ederia sözcüğü yer almaktadır; Ederia sözcüğü sadece ilk harfi olan E büyük harf gerisi küçük harfler-le ve birleşik olarak yazılmıştır. Ederia
sözcüğünün İngilizce karşılığının company, Türkçe karşılığının da şirket olduğu taraflarca kabul edilmektedir. Devir takrirnamesinde devralan bölümünde yazılı LEONARD FAIRCLOUGH (CYPRUS) LTD.'in önünde yer alan Ede-ria sözcüğü Davacı şirket tanıkları Hasan Sait Olgunsoy ve emekli Tapu Dairesi Genel Müdür Muavini Turan
Avni'nin açıkladıkları gibi devralanın bir şirket olduğunu göstermek içindir. Rumca Ederia sözcüğünü devir
takrirnamesinde görülen devralan şirketin- İngilizce ismine dahil etmek ve LEONARD FAIRCLOUGH (CYPRUS) LTD. olarak yazılan ismi LEONARD FAIRCLOUGH (CYPRUS) CO. LTD. olarak kabul etmek makul olarak varılabilecek bir bulgu değildir. Kaza Mahkemesinin bu bulgusu açıkça hatalıdır. Emare taşınmaz mal d-evir takrirnamesinde konu taşınmaz malları devralan bir şirkettir, ismi İngilizcedir ve büyük harflerle yazıldığı gibi LEONARD FAIRCLOUGH (CYPRUS) LTD.'dir; bu da Davacı şirkettir.
Emare taşınmaz mal devir takrirnamesinde devralanın
Leonard Fairclough- (Cyprus) Ltd. olduğunu aşağıda belirteceklerimiz de desteklemektedir.
a-Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd.'in Rumca ana
sözleşmesi ve tüzüğü Türkçe çevirileri ile birlikte
Mahkeme önünde emaredir. Ana sözleşmenin birinci
paragrafında "şirket-in adı Leonard Fairclough (Cyprus)
Ltd.'dir." yazmaktadır. Bu paragrafın Rumca ifadesinde,
ilgili emare taşınmaz mal devir takrirnamesinde olduğu gibi, Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd.'in önünde "ederia" sözcüğü yer almaktadır. Ederia sözcüğünün şir-ketin isminin önünde yer alması şirketin ismini Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd.'e dönüştürmemiştir, şirketin ismi çok açık bir şekilde Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd. olarak ifade edilmiştir.
b-İlgili emare taşınmaz mal devir takrirnamesini
-devralan olarak Polycarpos Yorgacis, Ksantos Clerides ve Kıryakos Evgeniyu imzalamıştır. Leonard Fairclough (Cyprus)Ltd.'in emare olan 4.12.1968 tarihli ana sözleşme ve tüzüğüne bakıldığında adı geçen kişilerin bu şirketin beş kurucu üye ve hissedarı arası-nda yer aldıkları görülmektedir.
c-İlgili emare taşınmaz mal devir takrirnamesinde devralan şirketin adresi "No.23A, Ariadni Sokak, Lefkoşa" olarak gösterilmektedir. Bu adres Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd.'in yani Davacı şirketin, adresidir. Leonar-d Fairclough (Cyprus) Ltd.'in emare 4.12.1968 tarihli ana sözleşme ve tüzüğünde adresi No.23 A, Ariadni Sokak, Lefkoşa olarak verilmektedir.
Davacı şirket Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd.'in 1974 öncesi kayıtlı olduğu tartışılmayan bir gerçektir. Kaza Ma-hkemesi kararında 1974 öncesi Davacı şirketten farklı Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. isimli bir başka şirketin daha var olduğu ve konu taşınmaz malların bu şirkete ait olduğu bulgusuna vardı. Kaza Mahkemesi bu bulguya nasıl vardı? Gerçekten Mahkeme ö-nünde emare olan bazı koçanlarda Gazi Mağusa ilçesine bağlı Yeni Boğaziçi köyünde bir takım taşınmaz malların sahibi "Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd." gösterilmektedir. Bundan hareket eden Kaza Mahkemesi Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. diye bir ş-irketin var olduğu ve bu şirketin ismindeki "Co" sözcüğü nedeni ile Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd.'den farklı olduğu, konu taşınmaz malların, tapu kütüğünde Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. adına kayıtlı olduğu cihetle, bu şirkete ait olduğu bulgusun-a vardı. Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. adında kayıtlı gösterilen tüm taşınmaz mallar Yeni Boğaziçi köyünde olup tümünde de tapu referansları "sheet XXIV, plan 26.E.1"dir. Çok büyük bir olasılıkla ayni bölgede bazı birleştirmeler ve tekrar bölmeler s-onucu oluşan yeni parseller bir ve aynı işlem sonucu tapu kayıtlarına geçtiler. Nasıl ki Karşıyaka'da 475 ve 484 numaralı koçanlar tahtında kayıtlı taşınmaz malların Davacı Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd. adına devri esnasında tapuda bir hata yapılmış ve -bu taşınmaz malların yeni sahipleri devir takrirnamesinde gösterilen Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd. değil de, isme "Co" sözcüğü eklenerek, Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. olarak kaydedilmiştir aynı hata Yeni Boğaziçi'ndeki taşınmaz mallarda da yapıl-mış olabilir. Tapu kayıtlarında Davacı şirketin ismine, sırf şirket olduğu için, fazladan bir "Co" sözcüğü eklenmiş olabilir. Gerek bu davaya konu taşınmaz malların gerekse tapu kütüklerinde kayıtlı sahibi Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. görünen Yeni -Boğaziçi köyündeki bir takım taşınmaz malların kayıtlı sahibini Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd. olarak veren iki ayrı taşınmaz mal araştırma belgesinin değişik tarihlerde Tapu Dairesi tarafından verilmiş olması, sonradan Mahkeme safhasında "hata ettik" de-melerine rağmen, tapu memurlarının şirketin ismine Co. sözcüğü eklemekte sakınca görmediklerinin, her iki ismi de aynı şirket için kullandıklarının bir göstergesi olabilir. Devlet Yeni Boğaziçi köyünde tapu kütüklerinde Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd.- adına kayıtlı görülen 29 parça taşınmaz malı parasını ödeyerek Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd.'den satın almış ve bu taşınmaz mallar Tapu Dairesinde Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. adından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti adına devredilmiştir. Bu işlem-lerde de tapu, devir takrirnamesinde satıcı ve devreden olarak görünen Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd.'e " bu mal senin değil, senden farklı olan Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd.'indir" dememiş, devir işlemlerini yapmıştır; yani bir yerde Leonard Fair-clough (Cyprus) Ltd. ile Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd.'i bir ve aynı şirket olarak kabul etmiştir. Üstelik Yeni Boğaziçi köyündeki taşınmaz malların bir kısmında kayıtlı sahibi " Leonard Fairclough (Cyprus) Company Ltd." olarak da geçmektedir. Bu du-rumda Kaza Mahkemesine göre ortada Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd., Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. ve Leonard Fairclough (Cyprus) Company Ltd. diye üç farklı şirket olması gerekir. Bu konuda çok ciddi tereddütlerimiz vardır ve bu bize göre kabul edi-lebilir bir olgu değildir.
Kıbrıs Yasaları, Bölüm 113, madde 18 ile 19'u yorumlayarak Bakanlar Kurulunun mevcut bir şirket ismine çok benzer bir isimle yeni bir şirketin kurulmasına izin vermeyeceğini söyleyebiliriz. Mevcut bir şirketin ismine çok benzer -bir isimle yeni bir şirketin kurulması halkı yanıltıcı, yanlış yönlendirici olur gerçeği ile Bakanlar Kuruluna bu yetki verilmiştir. Bir şirketin isminde "şirket" (yani company) sözcüğüne yer vermesi bir zorunluluk değildir ve günümüzde ismi içinde "şirket-" sözcüğü yer almayan şirketler de vardır. Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd. ismi altında bir şirket kaydedildikten sonra, bu şirketten tamamen farklı Leonard Fairclough (Cyprus) Co.Ltd. ismi altında ikinci bir şirketin kaydının yapılmış olduğuna, hele bir -de Leonard Fairclough (Cyprus) Company Ltd. ismi ile üçüncü bir şirketin kaydının yapılmış olduğuna ve böylece üç farklı şirket olacağına ihtimal veremiyoruz. Yukarıdaki her üç ismin de bir ve aynı şirket için kullanıldığı ve şirketin doğru isminin kurulu-ş belgesinde, ana sözleşme ve tüzüğünde gösterildiği gibi Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd. olduğu inancındayız.
Bir an için Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd. ve Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. diye iki farklı şirketin var olabileceği düşünülse bile, -yukarıda gerekçelerini vererek açıkladığımız gibi ilgili taşınmaz mal devir takrirnamesinde devralan Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. değil Leonard Fairclough (Cyprus)Ltd.'dir ve 475 ile 484 numaralı koçanlar tahtında kayıtlı taşınmaz malların devrinin- Polycarpos Yorgacis adından Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd. adına yapılması gerekirdi. Bu taşınmaz malların devrinin Polycarpos Yorgacis adından Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. adına yapılması ilgili taşınmaz mal devir takrirnamesindeki beyanlarla -uyumsuzdur ve Tapu Dairesinin bir hatasıdır; bu hata neticesi konu taşınmaz mallar Leonard Fairclough (Cyprus) Co. Ltd. adında kayıtlı görülmektedir. Tapu sicil ve kütüğünde konu taşınmaz malların sahibi olarak gösterilen "Leonard Fairclough (Cyprus)Co. Lt-d."'den "Co" sözcüğünün çıkarılması bu hatayı düzeltecektir.
Yukarıda belirtilenler ışığında Davacı şirketin istinafı kabul edilerek, Girne, Karşıyaka'da 475 ve 484 numaralı koçanlar tahtında kayıtlı taşınmaz malların tapu kütük ve defterlerinde Leonard F-airclough (Cyprus) Co. Ltd. ismi ile kayıtlı sahibi görünen şirketin isminden "Co" sözcüğünün çıkarılmasına ve tapu kütük ve defterlerinin, konu taşınmaz malların kayıtlı sahibi Leonard Fairclough (Cyprus) Ltd. gösterilmek sureti ile, düzeltilmesine emir -verilir.
Masraflar ile ilgili emir verilmez.
Celâl Karabacak Metin A. Hakkı Nevvar Nolan
Yargıç Yargıç Yargıç
20 Kasım, 1998
-1
11
-
Full & Egal Universal Law Academy