- Yargıtay/Hukuk 19/77
(Dava Na 384/75; Lefkoşa)
İstinafta yapılan istida YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA
Mahkeme Heyeti: M. Nec-ati Münir Ertekün, Başkan, Ülfet Emin, Şakir
Sıdkı İlkay.
Müstedi: Kıbrıs Meyve Sebze (Cypfruvex) İşletmecilikLtd,
(Davalı)
ile
Müstedaaleyh: Topkapı Trading (Cyp-rus) Ltd,Lefkoşa
(Davacı)
a r a s ı n d a .
Müstedi namına: Oktay Feridun ile Gürsel E. Kadri.
Müstedaal-eyh namına: Ali Dana ile Fuat Veziroğlu.
Şahadet - İstinafın duruşmasında yeni şahadet ibrazı için
istida - İstinafta yeni şahadet ibrazına Yüksek Mahkemenin izin
verebilmesi için; (1) Şahadeti İlk Mahkemede makul bir gayret
sonucu elde edip sun-manın mümkün olmaması; (2) Şahadetin davanın
sonucunu önemli derecede etkileme olasılığının bulunması ; (3)
Şahadetin muhtemelen inanılır bir şahadet olması gerekir Müstedinin
dinletmek istediği şahadeti makul bir gayret sonucu İlk Mahkemede
di-nletebileceği nedeniyle istidanın reddi.
Yetki - Yargıtayın yeni şahadet ibrazına izin verebilme yetkisi ve
başlıca koşulları.
Hukuk Usulü - İstinafta yeni şahadet ibrazı için istida - Talep
takririnde iddia edilip müdafaa takririnde kabul edilen d-ava konusu
mal (ambalaj kutusu) miktarının hatalı olduğuna ilişkin yeni 2
şahidin şahadetinin ibrazına müdafaa takriri tadil edilmeksizin
izin verilememesi.
İstinafta şahit dinletme müracaatı - Böyle bir müracaatın hangi
koşullarda kabul edile-bileceği.
OLAY: İlk Mahkemenin aleyhine verdiği hükmü istinaf eden Davalı Yüksek
Mahkkemeye bir istida dosyalayarak İlk Mahkemede dinletme olanağı
bulamadığı 2 tanığın istinafın duruşmasında şahadet vermesini talep
etti. Müstedi bu tanıkların Mü-stedinin talebinin meşru olmadığını
kanıtlayacağını iddia etti.
SONUÇ: İstinafta yeni şahadet ibrazına izin verilebilmesi için bazı
koşulların yerine gelmesi gerektiğini belirten Yüksek Mahkeme, bu
davada ibraz edilmesi önerilen şahadetin mak-ul bir gayret sonucu
İlk Mahkemeye sunulabileceği kanaatine vardı ve bu nedenle yapılan
müracaatı reddetti.
Atıfta Bulunulon Yargısal İçtihatlar:
1- Pourikkou v. Feizi (1962) CLR s.283-288.
K A R A R
Müstenif 12.7.1977 t-arihinde dosyalamış olduğu bir istida ile istinafın duruşmasında Alt Mahkemeye çağrılmayan 2 yeni şahidin şahadet vermek üzere çağırılmasına izin verilmesini talep etti.
Karşı taraf dosyaladığı bir itirazname ile bu istidanın kabulünün hukuken ve mes-ele ile ilgili olgular muvacehesinde olanak dışı olduğunu ileri sürdü.
İstidanın bugün yapılan duruşmasında müstenif-müstedi çağırmak istediği şahadetin müdafaa takririndeki herhangi bir hususu veya takrirlerin ortaya koyduğu ihtilâflı noktalardan he-rhangi birini göstermek veya desteklemek için değil de müstedinin talebinin, çağırılacak şahadetin ortaya koyacağı olgular ışığında, gayri meşru bir nitelik taşıdığını göstermek için olduğunu beyan etmiştir.
İstinaf Mahkemesinin Alt Mahkemeye ibraz e-dilmeyen bir şahadeti hangi ahval tahtında veya hangi koşullara tabi olarak kabul edebileceği Pourikkou v. Feizi (1962) C.L.R. 283 at 288 davasında verilen hükümde belirtilmiştir. Bu hükme göre bu gibi bir şahadetin kabul edilebilmesi için tatmin edilmiş o-lması gereken koşullardan birincisi en önemlisi sözü edilen şahadetin makul bir gayret neticesi temin edilip Alt Mahkemeye ibraz edilmesinin mümkün olmadığıdır.
Bu meselede ibraz edilmesi önerilen şahadet istinaf konusu olan ambalaj kutularının mikta-rının Gümrükten geçerken talep takririnde zikredilenden daha az bir miktarda beyan edilmiş olduğunu göstermek içindir. Talep takririnde aleyhine istinaf edilen davacının müstenif davalıya teslim ettiği iddia edilen kutuların miktarı 350,000 olarak verilmiş-tir. Müstenif-müstedinin ibraz etmek istediği şahadet bu kutuların gümrükten geçerken gümrük makamlarına 150,000 olarak beyan edildiğine mütedairdir. Kanaatımızca bu şahadet müstenif davalının
makul bir gayreti neticesi temin edilip Alt Mahkemeye ibraz edi-lebilirdi. Bu böyle olduğuna göre de bu gibi şahadetin kabul edilmesi için tatmin olması gereken birinci koşul tatmin edilmiş sayılamaz.
Sırası gelmişken şunu da söylemek yerinde olur ki bu birinci koşul tatmin olmuş olsa idi dahi bu gibi şahadetin k-abul edilebilmesi için aşağıdaki 2 ek koşulun da tatmin olması gerekirdi.
İbraz edilmek istenen şahadetin davanın neticesini önemli
derecede etkileyebilecek nitelikte olduğunun muhtemel
olması;
(ii) Bu şahadetin muhtemelen inanılır -bir şahadet olması.
Yukarıda belirtilen iki koşuldan birinin tatmin olması için bu gibi şahadetin davada teati edilen takrirler ışığında ibraz edilebilir bir şahadet olması gereklidir. Bu meselede ise müdafaa takriri bir tüm olarak tetkik edildiğinde-, Bidayet Mahkemesinin de bulduğu gibi, aleyhine istinaf edilen davacının müstenif-davalıya teslim ettiği kutuların 350,000 adet olduğu hususunda talep takririnde yer alan iddianın müdafaa takririnde kabul edilmiş olduğu görülür. Bu durumda ibrazı istenen -şahadet Alt Mahkemede bile müdafaa takriri tadil edilmeden ibraz edilemezdi.
Son olarak şuna da değinmek yerinde olur ki ibraz edilmek istenen şahadet müstenif-müstedi avukatının bugün belirttiği gibi müdafaada yer alan herhangi bir iddiayı veya takr-irlerin ortaya koyduğu herhangi ihtilâflı bir noktayı desteklemek veya göstermek için değil de bunlar haricinde ve Alt Mahkemenin herhangi bir şekilde huzurunda olmayan ve tezekkür etmeğe davet edilmediği bir hususu göstermek içindir. Bu durumda böyle bir -şahadetin ibraz edilmesine müsaade vermenin hukuken ne dereceye kadar mümkün olduğunu, yukarıda varmış olduğumuz kanaat ışığında, bir karara bağlamak gerekmemektedir.
Netice olarak istida reddolunur. İstida masraflarını müstedi ödeyecektir.
(M.Neca-ti Münir Ertekün) (Ülfet Emin) (Şakir Sıdkı İlkay)
Başkan Yargıç Yargıç
10 Ağustos, 1977
- 70 -
Full & Egal Universal Law Academy