-D.14/90 Yargıtay/Hukuk 19/90
(Dava No: 210/87; Lefkoşa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salâhi, Aziz Altay, Taner Erginel.
İstinaf eden: San-Pak İthalat İhracat Lt-d., (San-Pak Ltd.), Lefkoşa.
(Davacı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Rubberex Co. Ltd., Lefkoşa.
- (Davalı)
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Rifat Çomunoğlu.
Aleyhine istinaf edilen namına: Ata Dayanç.
H Ü K Ü M
N. Ergin Salâhi: İşbu istinafta mahkemenin hükmünü sayın ya-rgıç Aziz Altay verecektir.
Aziz Altay: İstinaf eden davacı 7.2.1983 tarihinde aleyhine istinaf edilen davalı ile yaptığı yazılı bir sözleşme uyarınca davalıdan bir miktar eldiven satın almayı kabul etti ve satış bedeline mahsuben 970,000TL karşılığı 10,0-00 Alman Markı ödedi. Bilâhare sözleşme konusu satış taraflar arasında çıkan bir ihtliâf sonucu gerçekleşmediğinden davacı peşin ödediği 970,000TL'nin iadesini talep etti. Davalı hiçbir ödemede bulunmadığı için davacı Lefkoşa Kaza Mahkemesinde bir dava açt-ı.
Davalı dosyaladığı müdafaa takririnde davacıdan 970,000TL karşılığı 10,000 Alman Markı aldığını kabul etmekle beraber davacının sözleşmeye aykırı davranması veya sözleşmeden cayması halinde bu miktarı talep etmeye hakkı olmayacağı veya davalının bu mi-ktarı pişmalık parası olarak irad kaydedilmesi hususunda anlaştıklarını, sözleşmenin tarafların mutabakatı ile feshedildiğini ve davalı ile davacı arasında varılan mutabakat ışığında sözleşmeden doğan bir alacak veya talep kalmadığını iddia etti.
Davayı -dinleyen ilk mahkeme davacının davasını ispat edemediği soncuuna vardı ve davayı reddetti.
Davacı, ilk mahkemenin huzurundaki şahadeti yanlış değerlendirerek davayı reddetmekle hataya düştüğünü öne sürerek istinaf etti.
Mahkeme huzurundaki şahadetten v-e ibraz edilen emare sözleşmelerden davacının 7.2.1983 tarihli sözleşme ile davalıya 970,000TL karşılığı 10,000 Alman Markı ödediği açıkça görülmektedir. Esasen davalı da sözü edilen miktarı davacıdan aldığını kabul etmektedir. Bu sözleşmeden sonra davalın-ın davacıya herhangi bir miktar eldiven teslim etmediği de ihtilaf konusu değildir. Davalı 7.2.1983 tarihli sözleşmeden sonra İpekel Tekstil Sanayi ile 15.5.1983 tarihinde bir sözleşme yaptığını ve 7.2.1983 tarihli sözleşme altında yaptığı ödemeyi 15.5.198-3 tarihli sözleşmeye nakledip bu sözleşme altında ödenmiş gibi kabul edilmesi hususunda ddvacı ile mutabakata vardıklarından davacının kendisine ödediği 970,000TL'yi talep etmeye hakkı olmadığını iddia etmektedir.
Mahkemeye emare olarak ibraz edilen 15.5-.1983 tarihli sözleşmede davalının iddiası doğrultusunda bir hüküm bulunduğu doğrudur. Ne var ki İpekel Tekstil Sanayi ile davalı arasında yapılan bu sözleşmede davacı taraf değildir. Davacı taraf olmadığına göre bu sözleşmenin herhangi bir şekilde kendisi-ni bağlamayacağı açıktır. Mahkeme huzurunda davacının 15.5.1983 tarihli sözleşmeyi onayladığını veya ödemiş olfuğu paradan herhangi bir şekilde feragat ettiğini gösteren şahadet bulunmamaktadır. Mutabakat iddiası davalı tarafından öne sürüldüğüne göre bu i-ddiayı ispat etmek davalıya düşer. Davalı ise bu ispat yükümlülüğünü yerine getirmiş değildir.
Davacının 7.2.1983 tarihli sözleşme ile davalıya 970,000TL ödediği, bu sözleşme altında davalının davacıya satıp teslim etmeyi deruhte ettiği eldivenlerden her-birini teslim etmediği kabul edildiğine ve davalı da sözünü ettiği mutabakatı ispat edemediğine göre, ilk mahkeme davacının davasını reddetmekle hataya düşmüştür.
Davacı talep takririnde 970,000TL ve bu miktar için %24 faiz veya kâr veya zarar ziyan tale-p etmiştir. Davalı müdafaa takririnde faiz veya kâr kaybına ilişkin talebi açıkça reddetmediği gibi davanın duruşmasında da bu husus üzerinde hiç durmamış, davacının böyle bir talebe hakkı olmadığını iddia etmemiştir. Davacının 1983 yılında davalıya 970,00-0TL karşılığı 10,000 Alman Markı ödediği, ödeme tarihinden bu yana Türk parasının satın alma gücünde hızla düşüş olduğu ve 970,000TL karşılığının 10,000 Alman Markı olduğu günlerin çok gerilerde kaldığı dikkate alındığında, davacının uğradığı zarara karşı-lık talep edilen %24 faiz makul olup bu doğrultuda hüküm verilmesi gerekir.
Yukarıda belirtilenler ışığında ilk mahkemenin davacının davasını reddeden kararı iptal edilir. Davacı lehine ve davalı aleyhine 970,000TL ve bu miktar üzerinden 7.2.1983 tarihin-den itibaren %24 faiz ödenmesine karar verilir ve ilk mahkeme hükmünün buna göre düzeltilmesine emir verilir.
Davalının gerek ilk mahkeme, gerekse istinaf masraflarını ödemesi emrolunur.
(N. Ergin Salâhi) (Aziz Altay) - (Taner Erginel)
Yargıç Yargıç Yargıç
18 Haziran 1990
-
-3-
-
Full & Egal Universal Law Academy