- Birleþtirilmiþ
Yargýtay/Hukuk 21/76 ve 22/76
(Dava No. 724/75 ve 726/75; Lefkoþa)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUIVDA.
Mahkeme Heyeti: M. Necati Mûnir Ertekün, Baþkan, Ahmet Ýzzet ve Salih S. Dayýoðlu.
Ýstinaf edenler: 1. Salih Salâhinin tabii vasýsý, en yakýn arkadaþý ve/veya babasý vasýtasýyle
Salâhi Ali Rýza, Bostancý.
2. Pervin Salâhi, Bostancý.
(Davacýlar)
.
ile
Aleyhine istinaf edilenler: 1. Mehmet Kara Hasan, Bostancý.
2. Hasan Cafer, Bostancý.
(Davalýlar)
a r a s ý n d a
Ýstinaf edenler namýna: Menteþ Aziz.
Aleyhine istinaf edilenler namýna: Ümit Sûleyman Onan.
Trafik Kazasý - Trafik kazasý neticesi yaralanmalar - Yaralanma nedeniyle tazminat talebi.
Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüðü Tüzüðün 10. Emrinin 1(2) IVizamý - l7çüncü þahsýn davaya katýlmasý isteminiri isbatý vûcut muhtýrasý ile birlikte istenmesi gereði - Ýngiltere'deki muadil olan 0.16A r.l(2)'nin E.10 n.l(2)'den farklý olmasý.
Tefsir - Herhangi bir yasa veya tüzüðün açýk hükmünü pratikte güçlük yarattýðý veya yaratacaðý gerekçesiyle Mahkemenin baþka bir þekilde yorumlamasýnýn yasa koyucunun yetkisine tecavüz oluþturmasý ve hatalý olmasý.
Hukuk Usulü - tlçüncü þahsýn dava.ya katýlma isteminin isbatý vûcut muhtýrasý ile birlikte istenmesi gereði.
OLAY: Davacýlar bir trafik kazasý neticesi tazminat talebi ile Davalýlar aleyhine dava açtýlar. Davalar Mahkeme emri ile birleþtirilerek dinlendi.
Davalýlar isbatý vücut muhtýrasý dosyala.dýktan sonra dosyaladýklarý tek taraflý bir istida ile Mahkemeden üçûncü þahsýn davalara. dahil edilmesi ve davalarýn üçüncü þahsa teblið edilmesi için izin talebinde bulundular. Ilk Mahkeme bu talepleri kabul ederek üçüncü þahsý dava.ya kattý ve teblið için gerekli emri verdi. Davacýlar Ýlk Mahkemenin bu emrinin hatalý olduðunu öne sürerek kararý istinaf etti.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüðü E.10 n.l(2)'de ûçüncü þahsýn davaya katýlmasý müracaatýnýn isbatý vücut muhtýrasý ile birlikte dosyalanmasý gerektiðini dikkate alarak isbatý vücut muhtýrasýndan sonra yapýlan müracaatlarý kabul etmekle Ýlk Mahkemenin hatalý hareket ettiði sonucuna vardý. Yüksek Mahkeme, E.10 n.l(2)'nin "shall" sözcüðünü kullandýðýný dolayýsýyle kuralýn amir bir hükmû içerdiðini ve Ýngilteredeki muadilinden farklý olduðunu vurguladý.
Atýfta Bulunulan Bilimsel Ýçtihatlar:
1. The Annua.l Practice, 1956.
2. The Supreme Court Practice, 1970.
______________________
H Ü K Ü M
M.Necati Münir Ertekûn, Bakan: Bu istinafýn hükmünü Sayýn Yargýç Salih S. Dayýoðlu verecektýr.
Salih S. Dayýoðlu: Taraflarýn rýzasý ile Yargýtay/Hukuk 21/76 ve Yargýtay Hukuk 22/76 sayýlý istinaflar birleþtirilmiþlerdir.
Müstenif, Lefkoþa Kaza Mahkemesinde 724/75 ve 726/75 sayýlý davalar ile aleyhine istinaf edilenlerden, bir trafik kazasý neticesi, tazminat talep ve bu nedenle sözü edilen davalarý 24.11.1975 tarihinde ikame ettiler. Aleyhine istinaf edilenler ise 11.12.1975 tarihinde avukatlarý vasýtasýyle Mahkemeye isbatý vücut muhtýrasý dosyaladýlar. 18.12.1975 tarihinde müstenifin avukatý karþý tarafa ve Mahkemeye tafsilâtlý talep takrirlerini tevdi etti.
Talep Takrirlerinin tevdünden sonra 14 gün geçtiði halde Müdafaa takriri dosyalanmadýðý için Müstenif 6.1.1976'da ihbarlý bir istida ile hûküm için Mahkemeye müracaat etti. 19.1.1976 tarihinde dinlenen istidalarýn duruþmasýnda aleyhine istinaf edilenlerin avukatýnýn "14 gûn zarfýnda müdafaa" dosyala.yacaðýný bildirmesi ve karþý ta.rafýn da istidanýn dinlenmesinde ýsrar etmeyip sadece masraf talebinde bulunmasý üzerine Mahkeme, aleyhine istinaf ed-ilenlere, 14 gûn zarfýnda. müdafaa dosyalamalarýný emretti.
Bilâhare 15.3.1976 tarihinde aleyhine istinaf edilenler, avukatlarý vasýtasýyle, Mahkemeye tek taraflý bir istida ile müracaat ederek üçüncü þahsýn davalara ithali için gerekli istidanýn ve müdafaa ta.kririnin hazýrlanabilmesi için 30 gün mühlet verilmesini talep etti. Ayni gün ma.hkeme sözü edilen talepler için 14 gün mühlet verdi.
29.3.1976 ta.rihinde aleyhine istinaf edilenler Mahkemeye yine tek taraflý bir istida ile müracaat ettiler ve PE Osman Durmuþun davalara üçüncü þa.hýs olarak dahil edilmesi ve davalarýn üçüncü þahsa ihbar suretiyle teblið edilmesi için izin talebinde bulundu. 30.4.1976' da Mahkeme bu talegleri kabul etti ve üçüncü þahsýn davalara ithal edilmesini ve dava.nýn üçüncü þahsa ihbar suretiyle teblið edilmesi hususunda emir verdi.
Ýstinaf eden Mahkemenin yukarýda sözü edilen 30.4.1976 tarihli kararý aleyhine istinaf etti. Mûstenife göre üçüncü þahýs için yapýlacak mûracaat Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüýüðünün E.10 n.l (2)'ye uygun, olarak isbatý vücut muhtýrasý ile beraber yapýlmalýdýr. Ýsbatý vücut muhtýrasýndan sonra dosyalanan böyle bir müracaat ûzerine Mahkeme emir veremez.
Aleyhine istinaf edilenlerin avukatý ise E.10 n.l(2)'ye liberal bir tefsir uygulanýp sözû edilen nizamda yer alan "shall" sözcüðünün "may" olarak okunmasýný, Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüðünün daima liberal bir tefsirle okunduðunu iddia etti ve E.10 n.l(2)' nin E.64 muhtevasý çerçevesinde mütalâa edilemeyeceðini kabul etti. E. 10 n.l(2) aynen þöyledir:
"(2) The Court or Judge may give leave to issue and serve a "third-party.. notice" on an ex parte application supported by a.ffidavit, or, where the Court or Judge directs a summons to the plaiatiff to be issued, upon the hearing of the summons. The application shall be filed together with the memorandum of appearence."
Dikkat edileceði gibi sözü edilen nizamda kullanýlan son cümlede yer alan fül "shall" amir bir hükûmdür. E.10'un Ýngilteredeki imdiki muadili E.16'dýr. (Gör: The Supreme Court Practice 1970). ngilterede halen uygulanan E.16 n.l(2) Kýbrýsta meriyette olan E.10 n.l(2)'den tamamen deðiþiktir. Deðiþiklik ise 1962 de yapýlmýþtýr. Sözü edilen deðiþiklikten ewel Ingilterede meriyette olan emir E.l6A n.l(2) idi. (Gör: The Annual Practice 1956) ve bu emir de bizim E.16 n.l(2)'nin, son cümlesi hariç, aynýsýdýr.
Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüðünün yapýmý esnasýnda yasa koyucusu Ýngiltere Yüksek Mahkeme Nizamatýný pek iyi bilmekte idi. Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüðünün Ýngiltere Yüksek Mahkeme Nizamatýndan esinlenerek bazý küçük deðiþikliklerle alýndýðý aþikârdýr. Hal böyle iken müstenifin de üzerinde ýsrarla durduðu gibi E.16 n.l(2)'nin kaleme alýnýþýnda Ýngiliz E.l6A n.l(2)'den niye deðiþik biçimde kaleme alýndý? Kanaatýmýzca yasa koyucunun Ýngiltere Yüksek Mahkeme Nizama.týndan bu hususta ayrýlmasýnýn nedeni, bu emrin Kýbrýsta deðiþik biçimde uygulanmasýný öngörmekten baþka bir þey olamaz.
Aleyhine istinaf edilenlerin avukatýnýn E.16 n.l(2)'ye sýký sýkýya uyulmasý halinde bunun pratikte çok büyük müþkilâtlara yol açacaðýný söylemiþtir. Bu iddia da kanaatýmýzca geçerli olamaz. E.16 n.l(2)'nin pratik uygulanmasýnda güçlük yarattýðý iddiasý geçerli kabul edilse bile, bunu bir neden sayarak, açýk bir hükmü Mahkemenin baþka bir þekilde yorumlamasý yasa koyucunun sahasýna tecavüz eder kanýsýndayýz. Bariz hükümler karþýsýnda, iddia edilen güçlüklerin -þayet varsa- bertaraf edilmesi, gerekli yasa iptali veya tadilâtý yoluyla sadece yasa koyucuya münhasýr bir yetkidir.
Yukarýda söylenenlerden de anlaþýlacaðý gibi aleyhine istinaf edilenler 11.1.2.1975'de isbatý vücut ettikten sonra Bidayet Mahkemesinin tek taraflý istida üzerine 30.4.1976'da verdiði ve istinaf konusu olan emirler hatalýdýr ve iptal edilmeleri gerekir.
Netice olarak istinaf kabul edilir. Bidayet Mahkemesinin 30.4.1976'da verdiði emirler iptal edilir. Ýstinaf masraflarýnýn aleyhine istina.f edilenler tarafýndan ödenmesi emrolunur.
(M.N.Münir Ertekün) (Ahmet Ýzzet) (Salih S. Dayýoðlu)
Baþkan- Yargýç Yargýç
12 Ekim, 1976.-
Full & Egal Universal Law Academy