- Yargýtay/Hukuk 24/76
(Genel Ýstida No. 5/76; Girne)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: M.Necati Münir Ertekün, Baþkan, Ülfet Emin ve Þakir Sýdký Ýlkay.
Ýstinaf eden: Ali M. Çaluda, Alsancak.
( Müstedaaleyh)
ile
Aleyhine istinaf edilenler: l. K.T.F.D. Çalýþma Rehabilita.syon ve Sosyal Ýþler Bakanlýðý ve/veya Ýskân ve Rehabilitasyon Dairesi ve/veya Ýnceleme ve Daðýtým Komisyonu, Lefkoþa.
2. K.T.F.D. vasýtasýyle Çalýþma Rehabilitasyon ve Sosyal Ýþler Bakanlýðý ve/veya Ýskân ve Rehabilitasyon Dairesi ve/veya Ýnceleme ve Daðýtým Komisyonu ve/veya Maliye Bakanlýðý, Lefkoþa.
3.K.T.F.D. vasýtasýyle K.T.F.D. Baþsavcýsý, Lefkoþa.
(Müstediler)
a r a s ý n d a
Ýstinaf eden namýna: Gürsel E. Kadri. Aleyhine istinaf edilenler namýna: Münir Akil.
Tahliye - Ýþgalci aleyhine tahliye talebi - Rumlar tarafýndan terkedilen taþýnmaz mallarý iþgal edenler aleyhine tahliye davasý.
32/75 sayýlý 1975 Yabancý Taþýnmaz Mallarý (Kontrol ve Yönetiýn) Yasasý - Yasanýn 6. maddesi - Tahsis belgesi, sözleþme veya kira iliþkisi olmayanlarýn iþgalci sayýlmasý.
Hukuk Usulü - Ýstinaf - Müdafaa hakkýnýn tanýnmadýðý iddiasý - Geçen sürenin müdafaa. yapýlmasý için yeterli ve makul olmasý halinde müdafaa hakkýnýn tanýnmadýðý iddiasýna itiba.r edilmemesi.
Hukuk Usulü - 32/75 sayýlý Yasanýn 6. maddesine göre ispat külfeti - Yasanýn 6(2) maddesinin (d) bendine göre tahsis belgesi, sözleþme veya. kira münasebetinin varolduðunu ispat etme yükümlülüðü taþýnmaz malý iþgal edene düþer.
33/75 sayýlý 1975 Yabancý Taþýnmaz Mallarýn Tahsis ve Deðerlendirilmesi Yasasý - Yasanýn baþka bir ev tahsis edilinceye kadar mahkemenin tahliye emri veremeyeceðini öngören 4. maddenin 2. þart bendi - Bu þart bendinin, 4. maddenin esas hükümleri uygulanacaðýnda geçerli olmasý ve mütecavizler bakýmýndan geçerli olmamasý.
32/75 sayýlý 1975 Yabanýcý Taþýnmaz Mallarý (Kontrol ve Yönetim) Yasasý - Yasaya göre Maliye Bakanlýðýnýn terkedilen mallar üzerinde zilyetlik hakký bulunmasý dolayýsýyle bu mallarýn tahliyesi için dava açabilme yetkisine sahip olmasý.
OLAY: Müstediler dosyaladýklarý bir genel istida ile Müstedaaleyhin elinde geçerli bir tahsis belgesi veya kira münasebeti olmaksýzýn, mütecaviz olarak iþgal ettiði evi tahliye etmesini istediler.
Duruþma sýrasýnda bazý iptidai itirazlar yapýldýktan sonra Mahkeme istidanýn duruþmasýna. geçmeden önce Müstedaaleyh avukatý itirazname dosyalamak için I4 gün mühlet istedi. Ilk Mahkeme, 32/75 sayýlý Yasanýn 6(2) maddesinin (ç) bendi uyarýnca istidanýn duruþmasýnýn 15 gün içerisinde tamamlanmasý gerektiðini dikkate alarak yapýlan erteleme müracaatýný reddetti.
Ýlk Mahkeme, Müstediler tarafýndan çaðrýlan ve Müsteda.aleyh avukatý tarafýndan istinta.ka tabi tutulan tanýðý da dinledikten sonra Müstedaaleyhin 30 güne kadar evi tahliye etmesine ve istida masraflarýný ödemesine emir verdi.
Müstedaaleyh Ýlk Mahkemenin, kendisine müdafaa hakký tanýmadýðýný, Mahkeme huzurunda.ki þahadetin tahliye emri vermek için yeterli olmadýðýný, 32/75 ve 33/75 sayýlý Yasalarýn ruhuna zýt karar verildiðini, muadil barýnak gösterilmemek ve gerekçeli karar vermemekle Ýlk Mahkemenin hata iþlediðini ileri sürerek karar aleyhine istinaf etti.
SONUÇ: 32/75 sayýlý Yasanýn 6(2) maddesinin (ç) bendine göre istidanýn duruþma.sýnýn 15 gün içinde ta.mamlanmasý gerektiðine, Müstedaaleyhin itirazname dosyalamasý için yeterli zamaný olduðunu, Müstedaaleyhin evi mütecaviz olarak iþgal ettiðinin ispat edildiðini dikkate alan Yüksek Mahkeme tahliye emrini onayladý.
33/75 sayýlý Yasanýn, Müstedaaleyhe baþka bir ev verilinceye kadar tahliye emrinin Mahkeme tarafýndan verilemeyeceðine iliþkin 4. maddesinin 2. þart bendinin mütecavizlere deðil, 4. maddenin esas hükümleri uygulanmak istendiðinde geçerli olacaðýný belirten Yüksek Mahkeme istinafý reddetti.
______________________
H Ü K Ü M
Aleyhine istinaf edilenler (Müstediler) 12 Nisan 1976'da Girne Kaza Mahkemesin-e müracaat ederek istinaf eden (müstedaaleyh)'in Girne' de Alsancak bölgesinde Z-11 A numarada kâin hanevi tahliye ederek müstedilere boþ olarak teslim etmesini talep ettiler. Müstedilerin Ýstidasý 32/1975 sa.yýlý 1975 Yabancý Taþýnmaz Mallarý (Kontrol ve Yönetim) Yasasýnýn 2, 3, 4, 5, 6 ve 8. maddelerine istinad ettirilmektedir. Ýstidayý destekleyen yemin va.rakasýnda söz konusu ev 26 Mart 1975 tarih ve 62/1975 sayýlý Ýnceleme ve Daðýtým Komisyonu kararý ile Orhan Hasan Kâhya'ya tahsis edilmiþtir. Müstedaaleyh 16.8.1975'de veya o ta.rihlerde elinde geçerli bir ta.hsis belgesi veya kira münasebeti olmaksýzýn söz konusu evi mütecaviz olarak iþgal etti.
Ýstida dinlenmek üzere 19 Nisan 1976'ya tayin edildi. O gün müstedaaleyh avukat tutmak için tehir rica etti, Mahkeme de istidanýn duruþmasýný 21 Nisan 1976 tarihine erteledi. 21 Nisan 1976'da Müstedaaleyh avukatý ile beraber Ma.hkemede hazýr bulundu. Mahkeme huzurunda ilgili kanunun bazý maddelerinin Anayasa'ya aykýrý olduðunu iddia edeceðini belirtmesi üzerine istida 26 Nisan 1976'ya ertelendi. 26 Nisan 1976'da bazý iptida.i itirazlar vapýldýktan sonra istidanýn duruþmasýna geçildi. Duruþmaya geçmeden önce Müstedaaleyhin avukatý itirazname dosyalamak için 14 gün mühlet istedi. Mahkeme ise istidanýn Müstedaaleyhe 13 Nisa.n 1976'da teblið edildiðini, 32/1975 sayýlý Ya,sa.nýn 6(2) maddesinin (ç) bendi uyarýnca istidanýn duruþmasýnýn 15 gün içinde tamamlanmasý gerektiðini, müstedaaleyhin itirazname dosya.lamaya kâýfi derecede zamaný olduðunu göz önünde tuta.rak müsteda.aleyhin erteleme müra.caatýný reddetti. Bunun üzerine istidanýn duruþmasý yapýldý, müstediler ta.nýk çaðýrdý ve tanýk Müstedaaleyh avukatý tarafýndan istintaka tabi tutuldu. Duruþma. bittikten sonra Mahkeme karar vermek için istidanýn duruþmasýný 4 Mayýs, 1976 tarihine erteledi.
Bidayet Mahkemesi kararýnda istida konusu evin Yalova göçmenlerinden Orhan Hasan Kâhya'ya. tahsis edildiðini, evin iskâna hazýr olmadýðýný, bu yüzden Orhan Hasan Kâhya'nýn eve yerleþemediðini, Müstedaaleyhin 1975 senesinin Aðustos ayýnda istida konusu eve girip mütecaviz olarak yerleþtiðini, müsteda.aleyhin istida konusu ev ile ilgili herhangi bir kira sözleþmesi de mevcut olmadýðýný belirttikten sonra mûstedaaleyh istida konusu evi bir mütecaviz ola.rak iþgal ettiðinden 30 güne kadar evi tahliye etmesine ve istida masraflarýný ödemesine emir verdi.
Müstedaaleyh Bidayet Mahkemesinin kendisine müdafaa hakký tanýmadýðýný Mahkeme huzurundaki þaha.detin tahliye emri vermek için yeterli olmadýðýný, 32/1975 ve 33/1975 sayýlý Kanunlarýn ruhuna zýt karar verildiðini ve bilhassa muadil barýnak gösterilmemiþ olmasýna ra.ðmen ta.hliye emri vermekle ve gerekçeli karar vermemekle Bidayet Mahkemesinin hata iþlediðini ileri sürerek karar aleyhine istinaf eyledi.
Huzurumuzda olan Mahkeme dosyasýný esaslý bir þekilde inceledik. Ýstidanýn müstedaaleyhe 13 Nisan 1976 tarihinde teblið edildiðini, müstedaaleyh Mahkeme huzuruna geldikten sonra istidanýn 2 defa ertelendiðini, göz önünde tutarak Müstedaaleyhin istidaya. itirazname dosyalamasý için kâfi derecede zamaný olduðu aþikârdýr kanaatýndayýz. Bu nedenle bu meselede Bidayet Mahkemesinin müstedaaleyhe müdafaa hakký tanýmadýðý söylenemez.
Mahkeme huzurunda olan þahadete gelince, Bidayet Mahkemesirýde söz konusu evin baþka bir þahsa tahsis edildiði, müstedaaleyhe tahsis edilemediði, Müstedaaleyhin söz konusu ev ile ilgili herhangi bir kira sözleþmesi olmadýðý hususunda þahadet mevcuttur. Bu nedenle müstedaaleyhin söz konusu evi mütecaviz olara.k iþgal ettiði isbat edilmiþtir. Esasen 32/1975 sayýlý Kanunun 6(2) maddesinin (d) bendine göre ta.hsis belgesi, sözleþme veya kira münasebetinin var olduðunu isbat etmek yükümlülüðü iþgal edene yüklenmiþtir.
Ýstinafýn duruþmasý esnasýnda istinaf edenin avukatý tarafýndan 33/1975 sayýlý Kuralýn 4. maddesinin 2. þart bendi uyarýnca müstedaaleyhe baþka bir ev tahsis edilinceye kadar tahliye emrinin mahkeme tarafýndan verilemeyeceði ileri sürülmüþtür. Kanaatýmýzca 33/1975 sayýlý Kuralýn 4.maddesinin 2. þart bendi, 4. ma.ddenin esas hükümleri uygulanmak istendiðinde -geçerlidir. Dola.yýsýyle Bidayet Mahkemesi Müstedaaleyh aleyhine tahliye emri vermek yetkisine sahiptir.
32/1975 sayýlý Yasanýn 4. maddesi yabancýlara ait taþýnmaz mallarýn K.T.F.D. Maliye Bakanlýðýnýn zilyetliðinde sayýldýðýný öngörmektedir. Bu nedenle Maliye Bakanlýðýnýn müstedaaleyh aleyhine tahliye davasý açmaða yetkisi vardýr.
Yukarýda izah olunan sebeplerden dola.yý istinaf reddolunur. Masraflarla ilgili herhangi bir emir verilmez.
(M.N. Münir Ertekün)(Ülfet Emin)(Þakir Sýdký Ýlkay)
Baþkan Yargýç Yargýç
25 Aðustos, 1976.
-
Full & Egal Universal Law Academy