-D.27/84 Yargıtay/Hukuk 25/84
(Lefkoşa Dava No: 1485/82)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Aziz Altay.
İstinaf eden: Emine Vedat kaner, Mü-teveffa Vedat A. kaner'in Terekesinin
idare memuru kanuni varisi (Karısı) ve diğerleri.
(Davacı)
-ile-
Aleyhine istinaf edilen: Aksigorta Anonim Şirketi ve diğe-rleri.
(Davalı)
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Narin Ferdi.
Aleyhine istinaf- edilen namına: Kıvanç M. Riza tarafından Bülent Asena.
H Ü K Ü M
Salih S. Dayıoğlu: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Aziz Altay verecektir.
Aziz Altay: İstinaf eden müstedaaleyhler 3.1.1981 tarihinde vefat eden Vedat A. Kaner'in Terekesin-in idare memurlarıdır. Aleyhine istinaf edilen müstedi ise Kuzey Kıbrıs'ta faaliyet gösteren bir sigorta şirketidir. Müstedi şirket tarafından 30.4.1980 tarihinde isdar edilen bir ferdi sigorta poliçesi altında sigortalı bulunan Vedat A. Kaner'in 3.1.1981 -tarihinde vefat etmesi üzerine müstedaaleyhler Lefkoşa Kaza Mahkemesinde 1482/82 sayılı davayı açarak müteveffanın söz konusu sigorta poliçesi altında sigortalı bulunduğu 10.000.000TL'nin ödenmesini talep etti. Müstediler ise bir istida dosyalayarak sigort-a poliçesi şartları uyarınca dava açmazdan önce meselenin hakeme havale edilmesi gerek- tiğini ileri sürdüler ve davadaki muamelelerind urdurulmasını ve dava konusu ihtilâfın hakeme havale edilemsini istediler.
İlk Mahkeme, başka şeyler yanında, poliçen-in 15(1) maddesine göre ödenecek tazminat miktarının taraflarca tesbit edilmesi erektiğini, poliçede belirtilen 10.000.000TL'nın ise ödenecek azami miktar olduğunu belirtti ve hakeme havale edilmeden evvel dava açılamayacağı kanaatına vararak müstedinin is-tidadaki talepleri doğrultusunda emir verdi. İstinaf, İlk Mahkemenin yapmış olduğu bu bulgu ile bu bulguya dayanarak vermiş odluğu emrin hatalı olduğu gerekçesi ile yapılmıştır.
Müstedi davalıya göre, yapılan adli ölüm tahkikatında Mahkemenin, müteveffa-nın bir cinayet sonucu hayatını kaybettiği hususunda bulgu yaptığı dikkate alındığında, müteveffanın ölümüne yol açan olaydaki rolünün ne olduğu büyük önem arzetmektedir. Poliçenin 5(c) maddesi altında cürüm veya cinayet işlemek veya bunlara teşebbüs etmek- teminat dışı hallerdir. Müteveffanın, ölümü ile sonuçlanan olaydan önce, cürüm veya cinayet işleyip işlemediği veya cürüm veya cinayete teşebbüs edip etmediği bilinmediğine göre poliçe altında tazmşnat ödenip ödenmeyeceğini saptayabilmek için müteveffanı-n ölümünün nasıl meydana geldiği hususunun hakem tarafından araştırılması gerekir. Müstedi, bu iddiasını poliçenin 15. maddesine dayandırmakta ve bu maddenin böyle bir yötemi öngördüğünü savunmaktadır.
dava açmazdan önce ihtilafı hakeme havale etme yönte-mi, genellikle tüm sigorta poliçelerinde başvurulan bir yöntemdir. Ancak hangi hal ve koşullarda böyle bir yöntemin uygulanacağı her poliçede aynı değildir. Binaenaleyh poliçeden doğan bir ihtilâfın hakeöe havalee dilipedilemeyeceğini karara bağlayabilmek -için ilgili poliçeye bakmak gerekir. Önümüzdeki meselede Mahkemeye emare oalrak ibrz edilen sigorta poliçesine göre hakem havaleyi öngören yegâne madde, tazminatın tesbit şeklini düzenleyen 15. maddedir. Bu maddenin 1. fıkrasına göre poliçe gereğince ödene-cek tazminatın miktarı evvel emirde taraflar arasında uyuşularak tesbit edilir. Aynı maddenin 2. fırasına göre ise tarafların uyuşmamaları halinde tazminat miktarı gerk vefat, daimi malûliyet ve çalışmaktan muvakkaten mahrumiyet hallerinin sebepleri, gerek-se malûliyetin derecesi ve gündelik tazminat veya tedavi masrafları gibi tazminat miktarının tesbiinde müessir maddi unsurlar göz önünde bulunndurulmak suretiyle hakem bilirkişi maarifeti ile tesbit edilir. Bundan da anlaşılacağı gibi hakeme ancak police g-ereğince ödenecek tazminatın miktarını taarfların aralarında uyuşup tespit edememeleri halinde havale edilir. Bu meselede ise sigortalının ölümü halinde ödenecek tazminat mikatrı başlangıçtam 10.000.000Tl olarak tesbit edilerek poliçede belirtilmiş bulundu-ğuna göre, sigortalının ölümü üzerinne menfaattarlarına ödenecek miktar nelli olup yeniden saptanması söz konusu değildir. Bundan dolayı ortada hakeme havale edilecek bir husus bulunmamak- tadır. Esasen taraflar arasında, ödenecek tazminatın miktarı hakkın-da herhangi bir ihtilâf mevcut değildir. esas ihtilâf, sigortalının ölümü ile sonuçlanan olayın poliçe kapsamında bir kaza olup olmadığı ve dolayısyle müstedi/davalıalrın poliçe altında mesuliyetleri bulunup bulunmadığıdır. Bu ise davanın duruşması sırası-nda ibraz edilecek şahadet ışığında Mahkemece karara bağlanması gerken bir husustur.
Yukarıda belirtilenler ışığında İlk Mahkemenin davayı ve bu davadaki muameleleri durdurup konuyu hakeme havale etmekle hata etmiştir. Bu durumda İlk Mahkemenin vermiş ol-duğu emrin iptal edilmesi gerekir.
Sonuç olarak istinaf kabul edilir. İlk Mahkemenin davayı durdurup konuyu hakeme havale eden emri iptale dilir ve davanın İlk mahkemece ileri götürülmesi için emir verilir.
İstinaf masrafların, aleyhine istinaf edilen -tarafından ödenecektir.
(Salih S. Dayıoğlu) (N. Ergin Salâhi) (Aziz Altay)
Yargıç Yargıç Yargıç
6 Kasım 1984
-
-3-
-
Full & Egal Universal Law Academy