-D.19/84 Yargıtay/Hukuk 26/84
(Genel İst. No.15/83; Girne)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay,Başkan, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
İstinaf eden: 1. Hasan Ra-madan Cemil, Girne.
2. Ramadan Cenil İşletmeleri Ltd.
(Müstedaaleyhler)
-ile-
Aleyhine istinaf edilen: KTFD İçişleri ve İskân Bakanlığını temsilen KTFD
Başsavcılığı, Lefkoşa.
- (Müstedi)
A r a s ı n d a.
İstinaf edeneler namına: Ali Dana ve Osman Ertekün.
Aleyhine istinaf edilen namına: Akın -Sait.
H Ü K Ü M
Şakir Sıdkı İlkay, Başkan: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Aziz Altay verecektir.
Aziz Altay: İstinaf eden müstedaaleyhler Girne'de 30, Kordonboyu Caddesinde bulunan ve aleyhine istinaf edilen müstedinin kontrol ve tasarru-funda olan ambar veya işyerini tahsis belgesi veya ilgili Bakanlığın izni veya kararı olmadan işgal etti. Müstedi Girne Kaza Mahkemesinde 15/83 sayılı istidayı dosyaladı ve müs- tedaaleyhlerin konu ambar veya işyerini tahliye etmelerini istedi. Müstedaaley-h- ler de dosyaladıkları itirznameye ekli yemin varakalarında işyerinin kontrol ve yönetiminin İskân Bakanlığından çıktığını, Bakanlar Kurulunun 8 Mart 1983 tarih veÇ(K-1) 181/83 sayılı karrı ile Kamu hüküm ve tasarrufuna alınarak turizm ile ilgili Bakanlı-ğa tahsis edildiğini ve bu nedenle müstedinin istidaya taraf olamayacğını iddia ettiler. Yine müstedaaleyhler ilgili tarihte Süleyman Hüseyin Bekir'e tahsisli olan konu işyerinde müşterek iş yapmak üzere onunla anlaştıklarını ve müşterek bir şirket urdukta-n sonra konu işyerine girdiklerini ileri sürerek haksız ve kanunsuz işgal ettiklerini kabul etmediler ve istidanın reddini talep ettiler.
İlk Mahkeme huzurundaki şahadet ışığında konu işyerinin 1975 Yabancı Taşınmaz Malları (Kontrol ve Yönetim) Yasası ka-spamında bir taşınmaz mal olduğuna ve Bakanlar Kurulunun 8 Mart 1983 tarihinde Resmi Gazetenin Ek IV'ünde yayınlanan ve konu işyerini 41/77 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasının 4(1) maddesi uyarınca Kamu hüküm ve tasarrufuna alınarak turiz-m ile ilgili bakanlığa tahsis edilmesine ilişkin kararına rağmen konu işyerinin halen İskân Bakanlığının kontrol ve yönetiminde bulunduğunave tahliyesi içn iskân Bakanlığının dava açabileceğine kanaat getirdi. Müstedaaleyhlerin tahsis belgesi olmadan veya -ilgili makamdan izin almadan konu işyerini mütecaviz sıfatı ile işgal ettikleri hususunda bulgu yaprak müstedaaleyhlerin konu işyerini tahliye edip boş olarak teslim etmelerini emretti.
Müstedaaleyhler İlk Mahkemenin söz konusu Bakanlar Kurulu kararını, -41/77 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşseğer Mal yasasının 4(1)82) maddelerini yanlış yorumlayarak uyguladığını, konu işyerinin ilgili zamanlarda İskân Bakanlığının kontrol ve tasarrufunda buludnuğu ve bu nedenle istinaf konusu istidayı dosyalayabileceği -hususunda bulgu yapıp tahliye emri evrmekle hataya düştüğünü ileri sürerek istinaf ettiler.
İstinaf edn müstedaaleyhlere göre konu işyerinin Bakanlar Kurulunun söz konusu karraına ekli Ek II Kalem 22'de belirtilen tesislerden biri olduğu cihetle Kamu hük-üm ve tasarrufuna alıanrak turizm ile ilgili Bakanığa tahsis edilmiş ve bu nedenle kontrol ve yönetimi de turzim ile ilgili bakanlığa verilmiştir. Bu yüzden İskân Bakanlığının konu işyeri ile herhangi bir ilgisi kalmamıştır ve müstedaaleyhler aleyhine isti-nafa konu istidayı dosyalayıp tahliye emri talep etmeye hakkı yoktur.
Aleyhine istinaf edilen müstedi ise konu işyerinin söz konusu Bakanlar Kurulu kararı kapsamına girmediğini, karar kapsamına alınan malalrın karar tarihinde kimin tasarrufunda olduğu ka-rarın Ek II'sinde belirtildiğini, Ek II'nin 22. kaleminin Kıbrıs Türk Turizm İşletmeleri Ltd. Şirketinin tasarrufunda bulunan tesisleri kapsadığını, halbuki konu işyerinin karar tarihinde müstedaaleyhlerin işgalinde olduğunu iddia etti. Müstedi ayrıca EK I-I'nin Kamu hüküm ve tasarrufunda kalması gereken turistik konaklama tesisleri başlığını taşıdığını, karar kapmasına alınan tesislerin yataka dediin de verilmediğini, nitekim 22. kalemdeki tesislern de yatak adedinin 136 olarak gösterildiğini, müstedaaleyhl-erin işgalindeki işyeri ise turistik konaklama tesisi olmadığı için karr kapsamına alınmış olamıyacağını ileri sürdü.
Bakanlar Kurulunun Ç(K-1)191/83 sayılı kararının ilgili maddeleri şöyledir:
"Bakanlar Kurulu, aşağıdaki kararı aldı:
.................-
İlişikte Ek II'de kaydedilen Girne ve G. Mağusa Bölgesindeki 27 adet turistik tesisin 41/77 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasası'nın 4(1) maddesi uyarınca Kamu hükmü ve tasarrufuna alınarak Turizmle ilgili Bakanlığa tahsis edilmesi;
......-.............
İlişikte Ek II'de belirtilen Turistik tesislerin 41/77 sayılı İskân, Toprakalndırma ve Eşdeğer Mal Yasası'nın 4(2) maddesine belirtildiği gibi esas amacına uygun bir şekilde işletilmesi için Turizm ve İskân ile ilgili bakanlıkların yetkili k-ılınması;
..............."
Kamu hüküm ve tasarrufunda kalması öngörülen turistik konaklama tesisleri başlığını taşıyan EK II'de 27 tesis yer almıştır. İlk 26 tesisin tümünün konaklama tesisi olduğu, her birinin karşısında yer alan yatak adedinden, açıkça- görülmektedir. Ek II'nin sonunda yer alan ve ilk bakışta konaklama tesisi olmadığı izlenimini veren 27. tesis ise diğerlernden ayrı olarak gösterilmiştir ve bunun karşısında yataks ayısı verilmiş değildir. Yine Ek II'nin tetkikinden de görüleceği gibi 27 -tesisin karar tarihinde kimin tahsisinde, kirasında veya tasaeeufunda olduğu da belirtilmektedir.
Müstedaaleyhlerin işgalinde bulunan konu işyerinin Bakanlar Kurulu kararı kapsamına alındığına ilişkin iddiasına dayanıklık eden Ek II'nin 22. kalemi aynen -şöyledir:
-"22. GİRNE LİMAN ÇEVRESİ Girne, (KTTİ Ltd. Şti.), 136 yatak Liman yolu ile ona paralel arka yol arasında kalan Rum mülkiyetindeki tüm tesisler."
-
Görüleceği gibi 22. kalem, Girne liman çevresinde liman yolu ile ona paralel arka yol arasında kalan, yatak sayısı 136 olan ve Kıbrıs Türk Turizm İşletmeleri LTD, Şirketine verilmiş bulunan Rum mülkiyetindeki tüm tesisleri kapsadığı açıktır. Bu durumda l-iman yolu ile ona paralel arka yol arasında olup da Kıbrıs Türk Turizm İşletmeleri Ltd. Şirketine verilmemiş olan ve yatağı bulunmayan tesisin ise bu madde kaspamına alındığı söylenemez. Kaldı ki müstedaaleyhlerin işgalinde bulunan konu ambar veya işyerini-n bir tesis oalrak nitelendirilmesi olması değildir.
Yukarıda belirtilenlerden anlaşılacağı gibi müstedaaleyhlerin işgalindeki işyerinin Bakanlar Kurulunun söz konusu kararı kapsamına girdiği ve Kamu hüküm ve tasarrufuna alınarak turizm ile ilgili Bakanl-ığa tahsis edildiği iddiası varit değildir. Bu itibarla konu işyerinin kontrol ve tasarrufunun 41/77 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal yasasının 4(1) maddesi uarınca İskân Bakanlığında olduğuna kuşku yoktur.
Müstedaaleyhler, konu işyerini bir t-ahsis belgesi veya sözleşmeye dayanarak işgal ettiklerini iddia etmiş değillerdir. Müstedaaleyhler, 1981 yılında Süleyman Hüseyin Bekir adındaki bir aşhsın tahsisinde olan konu işyerinde müşterek iş yapmak üzere adıgeçen şahısla anlaşarak bir şirket kurduk-tan sonra konu işyerine girdiklerini iddia etmişlerdir. Ne var ki Süleyman Hüseyin Bekir'e yapılan tahsis 1978 yılında ilgili makamca iptal edilmişti. Her halükârda, Süleyman Hüseyin Bekir'in tahsisine dayanarak konu işyerinde bulunan müste- daaleyhlerin,,- tahsis iptal edilmiş olduğuna göre, konu işyerinde mütecaviz olarak bulundukları açıktır.
Yukarıda belirtilenler ışığında müstedinin, kontrol ve tasarrufunda bulunan konu işyerini mütecaviz olarak işgal etmekte olan müstedaaleyhlerin aleyhine dava açıp -tahliye emri alma hakkı vardı ve İlk Mahkeme bu hususta karar vermekle hataya düşmüş değildir.
Sonuç olarak istinaf reddolunur.
(Şakir Sıdkı İlkay) (Niyazi F. Korkut) (Aziz Altay)
Başkan - Yargıç Yargıç
9 Temmuz 1984
-
-5-
-
Full & Egal Universal Law Academy