-D.23/85 Yargıtay/Hukuk 27/85
(Deniz Hukuku No. 5/81; Mağusa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlây, Başkan, Salih S. Dayıoğlu, Aziz Altay.
İstinaf eden: "Hande V/M"- Gemisi sahipleri Karahasn Denizcilik İşletme
Sanayii, İstanbul.
(Davacı)
-ile-
Aleyhine istinaf edilen: 1. "Hande V/M" gemisi üzerindeki yük
2. Cambridge Shipping Co. Ltd.
- 3. Dae Woo Development Co. Ltd.
(Davalılar)
A r a s ı n d a.
Aleyhine istinaf- edilen müstediler namına: Oktay Feridun
İstinaf eden Müstedaaleyh namına: Ali Dana.
K A R A R
Şakir Sıdkı İlkay, Başkan: İstinafın ertelenmesi için aleyhine istinaf edilen tarafından yapılan ihbarlı istida 25.4.1985 tarihinde dinlenmiş ve aynı gün, be-nim karşıoyum ve oyçokluğu ile kabul edilerek ve gerekçeleri ileride verilmek üzere, istinafın duruşmasının ertelenmesine karar verilmişti. Bugün gerek azınlık gerekse çoğunluk kararının gerekçelerini veriyoruz.
İstinaf eden davacı Mağusa Kaza Mahkemesin-de açtığı bir deniz hukuku davası ile davalı (2) ve (3) ten 424250 dolar zarar ziyan, genel tazminat ve alınacak hüküm icrası için davalı (1) "yük"ün müzayede ile satışı için bir emir talep etti. davalı (1) ve (3) de dosyaladıkları müdafaa ve mukabil talep- takriri ile davacının taleplerini ret ve inkar ettiler ve davalı (1) "yük"ün davalı (3) e ait olduğunu ve başkasının bunun üzerinde hakkı olmadığına dair ilâm ve konu yük üzerindeki derdest emrinin kaldırılması ve davalı (3) e teslim edilmesi için emir ta-lebinde bulundular.
Davanın duruşması, müteaddit oturmalardan sonra, 7.2.1983'te tamam- landı ve kaza mahkemesi davayı hüküm için süresiz ertelendi. mamafih, davayı dinleyen mahkeme heyetinin oluşturan yargıçlardan birinin hastalanıp ölmesi sonucu hüküm -verilmedi ve davanın, yeni bir heyet huzurunda, tekrar duruşmasına geçildi. Dava yeni heyet huzuruna ilkin 31.1.1984 tarihinde gitti. Bu kez aleyhine istinaf edilen davalıların yaptıkları bazı istidalar nedeni ile davanın duruşmasına ancak 19.3.1984 tarihi-nde başlanabildi ve yapılan 18 oturumdan sonra 28.12.1984'de dava hükme bağlandı. Mahkeme, davacının davasını reddetti ve davalı (1) "yük"ün davalı (3) e ait olduğuna dair ve diğer hususlarda, mukabil talep uyarınca, hüküm ve emir verdi. davanın ikinci kez- yapılan duruşması sırasında davalı (1) ve (3)'ü O. feridun beyin yazıhanesinde çalışmakta oaln avukat Bayan N. ferdi ve avukat By H. Besimoğlu temsil etti. Feridun bey ikinci kez yapılan duruşma sırasında yapılan oturumların herhangi birisinde hazır bulu-nmadı.
Davacı, Mağusa Kaza Mahkemesi tarafından verilen hükümden 4.2.1985 tarihinde istinaf etti ve istinaf, dinlenmek üzere 25..4.1985 tarihine tayin edildi. Ancak aleyhine istinaf edilen davalı 81) ve (3) adına feridun bey ve Ortakları tarafından 16.4.-1985 tarihinde ihbarlı bir istida dosyalanarak istinafın, Feridun beyin gözlerinden muztarib olması nedeni ile, 2 ay süre ile ertelenmesi istendi. İstinaf eden davacı buna itiraz etti. İtiraza ekli yemin varakasında, diğer hususlar yanında, davanın 1981''e- açılmış bir dava olduğu ve ilk mahkeme huzurunda yapılan ve sonuca götürülen duruşmada davalıların Feridun bey tarafından değil de onun ortakları tarafından temsil edildiği ve istinafta da onlar tarafından temsil edilebileceği ileri sürüldü.
İstidanın d-uruşmasında istinaf eden müstedaaleyhin avukatı dikkat nazarımızı Y/H 44/84 sayılı istinafta verilen bir karara çekti. O meseledeki müstenif bir iş yeri ile ilgili olarak lehine verilen bir tahliye emrinin bir yıl süre ile durdurulması için verilen emirden- istinaf etmişti. Aleyhine istinaf edilen de konu iş yerini tahliye etmesi için verilen hüküm ve emir aleyhine mukabil istinafta bulunmuştu. İstinaf ve mukabil istinafın duruşması için tayin edilen günde aleyhine istinaf edilen, ilk mahkemedeki duruşmada h-azır bulunan ve mukabil istinafı yürütecek olan avukatının Ada dışında bulunması nedei ile, 4 haftalık bir tehir talep etmişse de istemi reddedildi ve sadece aynı yazıhanede çalışmakta olan diğer bir avukatın hazırlanabilmesine olanak sağlamak üzere bir g-ünlük tehir verildi.
Bir avukatın rahatsızlığı, o yazıhanede istinafı yürütebilecek başka avukat veya avukatların bulunması halinde, bir istinafın ertelenmesi için yeterli bir sebep değildir. Kaldı ki bu meselede ilk mahkeme huzurundaki duruşmada müdafaa -namına bulunmuş ola avukat rahatsızlığı öne sürerek tehir istenen avukat olmayıp aynı yazıhanede çalışan ve istinafı da yürütebilecek olan diğer iki avukattır. Bunun yanında davanın 1981'de açılmış bir dava olduğu hususu ve geçirdiği safahat göz önünde bul-undurulduğunda, kanımca, yapılan tehir müracaatının kabul edilmesi doğru ve adil değildir.
Salih S. Dayıoğlu: İstinafın duruşmasının yapılacağı günden evvel aleyyhine istinaf edilen, ihbarlı bir istida ile Mahkemeye yaptığı bir müracaatla avukatının sıhhi- rahatsızlığı nedeniyle istinafın duruşmasının ertelenmesini talep etti. İstidaya ekli yemin varakası müstedinin avukatı tarafından yapıldı. istida safhasına kadar geçen oalyın geçmişi özetle şöyledir:
Davacı (Müstedaaleyh) Mağusa Kaza Mahkemesinde başla-ttıkları yargısal bir işlemle müstedilerden (davalılar) zarar ziyan, "Hande V/M" gemisinin yükü üzerinde haciz hakkı bulunduğuna dair ilâm ve alacağı hükmün icrası için bu yükün aleni müzayede ile satışı hususunda bir emir talep etti.
Davalılar (müstedi -1 ve 3) ise dosyaladıkları müdafaa takririnde talep takririnde yer alan iddia ve talepleri reddettiler ve mukabil dava yoluyla bir takım taleplerde bulundular. Konumuzu bu safhada iligilendirmediği cihetle gerek talep takririnin ve gerekse müdafaa ve mukab-il talebin içeriğine ayrıntılı bir şekilde temas etmeyi gereksiz bulurum. Dava 6.11.1981 tarihinde ikame edildi. Dava birçok safhalardan, örneğin, ara emir masrafları için teminat istidası v.s. geçtikten sonra 7.2.1983 tarihinde duruşması yapılıp tamamlan-dı ve hüküm için süresiz ertelendi. Hükmün hazırlanabilmesi için davanın ertelendiği sürede mahkeme heyetini oluşturan iki yargıçtan birisinin vefatı beklenmedik vefatı dolayısıyle davanın yeniden duruşmasının yapılması kaçınılmaz oldu. Duruşmaya yeniden 3-1.1.1984 tarihinde başlandı. yeniden yapılan duruşmadans onra Mahkeme 28.12.1984 tarihinde hükmünü verdi. Bu hükümle mahkeme davacının talebini reddederken davalıların mukabil talebini kabul etti. davacı bu hükümden 4.2.1985 tarihinde istinaf etti. istinaf-ın duruşması ise 25.4.1985 tarihi olarak saptandı.
Davalıla 16.4.1985 tarihinde yaptıkları ihbarlı bir istida ile avukatlarının sıhhi rahatsızlığı nedeniyle ve rahatsızlığının iki aylık bir tedaviye ihtiyaç göstereceğinden istinafın duruşmasının iki ay b-ir süre için ertelenmesini talep ettiler. istidaya ekli ve davalıların avukatı tarafından yapılan yemin varakasına göre özetle istinafı yürütmekle tutulan avukatın 27.3.1985 tarihinde, çift görme rahatsızlığına yakalandığını, istinaf zabıtlarının çok uzun -çok emareli olduğunu ve çok araştırma ve çalışma gerektirdiğini, çift görmeden dolayı bunları yapamadığını, tedavi altında bulunduğunu daha ileri tedavi için Ankara veya Londra'ya gitmesi gerektiğini davalıların istinafta kendisinin avukat olarak bulunması- hususunda ısrar ettiklerini belirtti.
Erteleme istidasına davacı itiraz etti. Dosyaladığı itiraznamesine ekli yemin varakası davacının avukat yazıhanesinde çalışan avukat Şefika Durduran tarafından yapıldı. Bayan Durduran yemin varakasında özetle, daval-ıların avukatının rahatsızlığını kabul etmekte ancak davanın 1981 tarihinden beri askıda bulunduğunu, geçen sürenin davalılar yüzünden olduğunu, davacının zararının büyük olduğunu, dava yüzünden davacı şirket sahibinin sıhhatinin bozulduğunu, erteleme iste-minin kabul edilmesinin sıhhatini daha da bozacağını; davanın Kaza Mahkemesi düzeyinde başka avukatlarla yürütüldüğünü ve kazanıldığını, dolayısıyle istinafın da yine onlar tarafından yürütülebileceğini, erteleme isteminin 8 Nisan 1985'te bilgilerine getir-ildiğini, o zamandan, buna itiraz edilebileceğinin davalıların avukatına bildirildiğini ve sair hususları ileri sürerek erteleme istemine itiraz etti.
Taraflar aynı savları istidanın duruşmasında da tekrarladılar.
Hemen belirtmekte yarar görürüm ki, bi-r avukatın gerek sihhi ve gerekse sair nedenlerle istinafta bulunamayışı, diğer davalarda odluğu gibi, istinafın ertelenmesi için kendi başına bir sebep değildir. Bu konuda birçok içtihat kararları mevcuttur ve bunlara detaylı bir şekilde değinmeyi fuzuli -addederim. Mesele sadece bununla kalmış olsaydı, ertelem istemine cevaz vermeyebilirdim. Davanın parasal mevzuu, takrirlere göre, yarım milyon Amerikan dolarının fevkindedir. 534 sayfa tutan zabıtlara sadece bir göz atıldığında, davanın parasal yönü bir -yana, gerçekten derinlemesine incelenmesi gereken birçok hukuki sorunların varolduğu görülecektir. Kendilerinin ileceği bir takım gerekçelerle davalılar son merci olan yargıtayda kıdemli bir avukat olan O. feridun bey tarafından temsil edilmelerini isteme-ktedirler. Feridun beyin sıhhi durumu ise tartışma kaldırmayacak kadar net ortadadır. Dava istinaf edildikten sonra, ilk defa ertelenmektedir. Böylesine girift bir davada, ertelemeye itibar edilmemesi, kanaatımca, davacıya oranla davalılara çok daha fazl-a adaletsizlik yapılacaktır. Talep uyarınca istnafın ertelenmmmesi, iddia edildiği gibi, davacıya büyük haksızlık tevlit edeceği görüş ve iddiasına katılmak oalsı değildir. Bundan ötürü adli takdirimi kullanarak istinafın, istem doğrultusunda, ertelenmesi -gerektiği görüşündeyim.
Aziz Altay: Sayın yargıç Salih S. Dayıoğlu'nun kararında serdettiği görüşlerle ve vardığı sonuçla hemfikirim.
(Şakir Sıdkı İlkay) (Salih S. Dayıoğlu) (Aziz Altay)
Başkan - Yargıç Yargıç
27 Haziran 1985
-
-5-
Full & Egal Universal Law Academy