-D.19/87 Yargıtay/Hukuk 28/87
(Lefkoşa Dava No.225/82)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Niyazi F. Korkut, Aziz Altay, Taner Erginel.
İstinaf eden: Cemal Ekmekçioğlu, Çamlıkö-y, Lefke.
(Davalı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Osman Bulancak'ın yetkili vekili sıffatıyle
Hüseyin Bulancak, K.Kaymaklı.
- A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Ahmet Berberoğlu.
Aleyhine istinaf edilen namına: Mustafa Bülent Asena.
H Ü K Ü M
Niyazi F. Korkut: Aleyhine istinaf edilen davacı istinaf eden davalı aleyhine Lefkoşa Kaza Mahkemesine dosyalamış olduğu- bir davada ortak olduğunu ileri sürdüğü bir traktör için davalı ile ortak mülkiyet tescili ya da değerini ve ayrıca 3 milyon TL'yi aşkın zarar ziyan talep etti.
Davanın duruşmasında taraflar anlaştılar ve Mahkeme davacı lehine ve davalı aleyhine, masraf-lar dahil 1,500,000TL için hüküm verdi. Hükme göre davalı 15 güne kadar AH 020 plâkalı teraktörü 6 ay süreyle kullanmak üzere davacıya teslim ettiği takdirde hükümlü borç tatmin edilmiş olackatır.
Hükmüne devamla traktörün çalışır vaziyette teslim edilec-eği ve aynen geri verileceği, davacının davalının bulduğu bir şöförü görevlendireceği ve davalının görevlendireceği şoförü 15 güne kadar bildireceği ve bildirmemesi halinde davacının şoför bulmakta serbest olacağı da belirlenmişti.
Daha sonra davacı dava-lının anlaşma uyarınca traktörü teslim etmediği iddiası ile davalı aleyhine bir menkule riti isdar etti.
Bunun üzerine davalı bir istida dosyalayarak Mahkemenin 31.5.1985 tarihli hükmü tahtında isdar olunan mankule ritinin iptaline ilişkin emir talep ett-i.
Davalı müstedi istidasını E.40 n.7 ve 11'e dayandırdı. İstidaya ekli yemin varakasında davalı müstedi, sair şeyler yanında, davacıya 13.6.1985 ve 14.6.1985 tarihli iki taahhütlü mektup göndererek traktörü Mehmet Duba'nın sürmesi koşulu ile teslim etme-ye hazır olduğunu bildirdiğini ancak davalının teklifleri dikkate almadığını ve hükmün icrası yoluna gittiğini ileri sürerek hükmün icrasının durdurulmasını istedi.
Davacı müstedaaleyh bu istidaya itiraz dosyaladı. İtiraznameye ekli yemin varakasında dav-acı, müstedinin gönderdiğini iddia ettiği yazıları almadığını, Mehmet Dubanın şoför tayin edildiğini 13.6.1985 tarihinde gıyaben öğrenip kendisi ile temas kurduğunu ve Mehmet Duba'nın şoför olmayı kabul etmediğini ve bu durum 14.6.1985'de davalı avukatına -bildirdiğini, kendisine gönderildiği iddia edilen 14.6.1985 tarihli yazının da 17.6.1985'de avukatı Mustafa Asena'ya mahkeme mukayyitliğinde tebliğ edildiğini, 15.6.1985'de traktörü teslim etmeyi reddettiğini ileri sürdü.
İstidayı dinleyen İlk Mahkeme mü-stedinin istidasını dayandırdığı emrin talep edilen iptale cevaz vermediğini, bu emrin "writ"in icrasının durdurulmasına yönelik olduğunu, E.40 n.7 ve 11'in davalı müstedinin yemin varakasındaki olgulara uymadığına ve bu nedenle istidanın ileri gidemeyeceğ-ine ilişkin bulgu yaptı. İlk Mahkeme kararında devamla istinafa gidilebileceği gerekçesi ile olgulara ilişkin bulgu yapmayı da uygun görerek istidayı olgusal yönü ile de reddetmiştir.
Davalı müstedi bu karar aleyhine istinaf dosyaladı. İstinaf eden daval-ı istinaf ihabrnamesinde özetle İlk Mahkemenin istidasının E.40 n.7 ve 11 altında ileri gidemeyeceğine ilişkin bulgusunun ve davalı müstedinin 31.5.1985 tarihli mahkeme hükmünün şartlarına riayet etmediğine ilişkin bulgusunun hatalı olduğunu ileri sürdü.
-İstinafın duruşmasında istinaf edenin avukatı verilen hükme göre 15 gün içinde davalının güvendiği şoförleri bildirmesi gerektiğini, davalının 13.6.1985 ve 14.6.1985 tarihli yazıları gönderdiğini ve bu nedenle 15 gün sonunda icraya gidilmesinin yasal olma-dığı iddiası ile istida yaptıklarını, Mahkemenin kararında istidanın usule uygun yapılmadığına ilişkin bulgu yapmanın 10 tanık dinlendikten sonra çok geç olduğunu ve itiraznamede de böyle bir sav ileri sürülmediğini, ödenmesi muaccel olan bir para borcu sö-z konusu olduğunda rit çıkarıla-bileceğini ve zaman dolmadan rit çıkarılırsa iptal edilebileceğini bu meselede de şartlar gerçekleşmeden rit çıkarıldığı için istidanın dayandırıldığı emre göre aykırılık olduğu için ritin iptali gerektiğini, yemin istidaya -ters ise E.64'ün uygulanabileceğini, istidaya ekli yeminde eksiklik var ise ve bu eksiklik şahadetle tamamlanmışsa eksikliğe dayanarak istidanın reddedilemiyeceğini, davalının yazılı olarak bulduğu şoförü bildirdiğini ve bunun davacıın bilgisine geldiğini,- ilgili uzlaşma kararının davacıya da bazı yükümlülükler getirdiğini ve davacının da hiçbir zaman şoför göstermediğini ileri sürdü.
Aleyhine isitinaf edilenin avukatı ise Mahkemeye hitabında, istidanın istem kısmında ritin iptali istendiğini, icranın dur-durulmasını istiyorlarsaydı istidanın istem kısmında da bu hususta bir istem olması gerektiğini ve lâyihalarda var olmayan bir hususta Mahkemenin karar veremeyeceğini, istidanın E.40 n.7 ve 11'e dayandırıldığını, bu emir altında Mahkemenin iptal yetkisi bu-lun-madığını; hükümde teslim yeri belli olmadığını, bu durumda genel prensiplere göre davalının davacının bulunduğu yere gelmesi gerektiğini fakat prensip böyle olmasına karşın davacının teslim almak üzere davalıya gittiğini, ihbarları almadığı halde davac-ının Duba'ya da gittiğini ancak şoförlük yapmayı kabul etmediği için anlaşamadıklarını beyanla Alt Mahkemenin kararının doğru olduğunu ileri sürdü.
Özetlenen olgulardan da görülebileceği gibi davalı müstedi dosyalamış olduğu istidası ile dava konusu hükü- uyarınca isdar olunan mankule ritinin iptaline ilişkin bir emir verilmesini istedi ve istidasını E.40 n.7 ve 11'e dayandırdı.
E.40 n.7 ve 11 aynen şöyledir:
"E.40 n.7
7. Every peron to whom any sum or money or any costs shall be payable under a judgme-nt or order shall, so soon as the money or costs shall be payable, be entitled to apply for the issue writs to enforce payment therof, subject nevertheless as follows:-
If the judgment or order is for ğayment within a period therein mentioned, no writ sh-all be issued until after the expiration of such period;
The Court of Judge may, at or after the time of giving judgment or making an order, stay execution until such time as they or he shall think fit.
E.40 n.11
11. Any party against whom judgment has b-een given on an order made may apply to the Court or a Judge for a stay of execution or other relief against such judgment upon the ground of facts which have arisen too late to be pladed; and the Court or Judge may give such relief and upon such terms as -may be just."
-Her iki nizamın içeriğinden de görüleceği gibi bu nizamlara dayanarak istidada istendiği şekilde bir emir verilmesi olası değildir.
Birçok Yargıtay kararında vurgulandığı gibi de talep olunmayan bir hususta Mahkemenin bir emir vermesi olanaksızdır. Bu n-edenle Mahkeme ritin iptali yerine yeminde belirtildiği gibi icranın durdurulmasına ilişkin bir emir veremezdi. Bu nedenle Alt Mahkeme bu hususlarla ilgili kararında hatalı hareket etmiş değildir.
1. istinaf sebebine ilişkin verilen karar ışığında istinaf- edenin 2. istinaf sebebine değinmeyi gerek görmüyoruz.
Sonuç olarak istinaf reddolunur. Aleyhine istinaf edilenin masrafları istinaf eden tarafından ödenecektir.
(Niyazi F. Korkut) (Aziz Altay) (Taner Erginel-)
Yargıç Yargıç Yargıç
17 Eylül 1987
-
-
1
-
Full & Egal Universal Law Academy