- Yargıtay/Hukuk3/75
(İstida No 1/74; Lefkoşa) YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: M. Necati Münir Başkan, Ülfet Emin ve
Şakir S. İlkay.
İstinaf- edenler: Semih Seyfi Akdeniz ve diğerleri, Lefkoşa.
ile
Aleyhine istinaf edilen: Türkiye Tekel İdaresi, Lefkoşa.
a r a s ı n d a
İstinaf edenler namına.: A. M. Berberoğlu.
Aleyhine istinaf e-dilen namına: Ü. Süleyman.
Tasfiye - Şirketin tasfiyesi - Mahkemece verilen tasfiye emrinden
sonra şirketin durumunu gösteren belge sunulması - Süre uzatımı ve
belgeyi verecek olanın tespiti için istida.
Hukuk Usulü - İptidai itiraz - İstidada eks-iklik olduğuna ilişkin
iptidai itiraz.
Muhakemeleri Usulü Tüzüğü - Emir 64 Nizam 1 ve 2
Esasa ilişkin olmayan eksiklik - Bu tür eksikliklerin
giderilmesinin başka herhangi bir adım atılmadan istenmesi gereği.
OLAY: Müstedinin ortak olduğu bir şi-rketin tasfiyesine ve şirketin
durumunu gösteren bir belgenin sunulmasına emir verilmişti. Müstedi
bu istida ile Mahkemeden belgenin sunulma süresini bir ay
uzatmasını ve belgenin kimin tarafından verileceğine açıklık
kazandırmasını talep etti.- Müstedaaleyhler istidaya itiraz ettiler
ve istidaya ilişik yemin varakasının eksik olduğunu öne sürdüler.
İlk Mahkeme bu itirazı kabul etmeyip istidanın esasına girdi ve
uygun gördüğü emirleri verdi.
Müstedaaleyhler İlk Mahkemenin usulsüzlü-k iddiası üzerinde
durmamakla hata ettiğini öne sürerek hükmü istinaf ettiler.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, bir usulsüzlüğün esasa ilişkin değil de şekle
ilişkin olması durumunda karşı tarafın yeni bir adım atmadan
itirazını yapması gerektiğini belirtt-i. Müstedaaleyhlerin zamanında
itiraz etmediğini dikkate alan Yüksek Mahkeme İlk Mahkeme hükmünü
onaylayarak istinafı reddetti.
H Ü K Ü M
Aleyhine istinaf edilen (müstedi) 26 Mayıs 1975 tarihinde dosyalamış olduğu bir ist-ida ile tasfiyesine karar verilen Türk Tütünleri (Kıbrıs) Ltd. Şirketinin, Fasıl 113 Şirketler Kanununun 224. maddesinde öngörüldüğü şekilde, durumunu gösteren bir beyannamenin Şirketler Mukayyidine verilmesi için gerekli sürenin bir ay kadar uzatılması ve- bu beyanın kimler tarafından verilmesinin tesbiti hususunda Lefkoşa Kaza Mahkemesinden emir talep etmiştir.
İstidanın üzerine dayandırıldığı olguları havi bir yemin varakası istidaya eklenmiş olmakla beraber istidanın bu yemin varakasına dayandığı hus-usunda usule uygun olarak istidanın metninde herhangi bir kayıt yer almamıştır.
İstinaf edenler (müstedaaleyhler) 2 Haziran 1975 tarihinde dosyalamış oldukları itiraznamede müstedinin istidasının metninde hangi gerçeklere dayandırıldığı görülmediği cih-etle, ileriye götürülemeyeceğini ve iptal edilmesi gerektiğini ileri sürmüşler ve bu iptidai itirazlarına halel gelmeksizin ve ona tabi olarak istidanın esasına cevap teşkil eden iddialarda bulunmuşlardır.
İstidayı dinleyen Kaza Mahkemesi müstedaaleyhl-er tarafından ileri sürülen iptidai itirazı geçerli kabul etmeyip reddetmiş ve istidanın esasını tezekkür ederek uygun gördüğü emirleri vermiş ve ayrıca müstedaaleyhlerin müstediye K.L.l0.- masraf ödemesini emretmiştir. İstinaf eden, Kaza Mahkemesinin verd-iği kararın aşağıdaki sebeplerden dolayı hatalı olduğunu ileri sürerek, istinaf etmiştir:-
"l. Muhterem Bidayet Mahkemesi, itiraznamede ileri sürülen
"usulsüzlük" (Irregularity) iddiasını geçiştirmekle ve
sözkonusu usulsüzlüğün gide-rilmesi sağlanmadan istidayı
sonuçlandırmakla hata etmiştir.
2. Muhterem Bidayet Mahkemesinin, itirazname veren tarafın
istidayı bertaraf etmek için herhangi bir işlemde bulunmadığı
ve de bu arada başka muameleler yaptığı,- binnetice bertaraf
etme hakkından feragat edildiği biçimindeki bulgusu
hatalıdır.
3. Muhterem Bidayet Mahkemesi, usulsüzlükten sorumlu olan
tarafa masraf tahmil etmesi gerekirken; usulsüzlüğü iddia
eden ve bu usu-lsüzlük iddiasını açıkça ortaya koymuş olan
tarafın masraf ödemesini emretmekle hata etmiştir."
Görüleceği gibi istinaf Kaza Mahkemesinin iptidai itiraz ile ilgili vermiş olduğu karar ve masraf emri aleyhine yapılmıştır. Esasen aleyhine istina-f edilen de istinafın sadece biçim ve şekil bakımından bir istinaf olduğunu teslim etmiştir.
Kaza Mahkemesi kararını verirken müstedaaleyhlerin şikâyet ettikleri eksikliğin esasa müteallik değil de şekil ve biçim bakımından bir eksiklik olduğuna, böyle- bir usulsüzlük veya uyumsuzluğu havi bir muamelenin E.64 tahtında ve başka herhangi bir adım atılmadan önce yapılan bir müracaat ile bertaraf edebileceğine ve bunun yapılmadığına kanaat getirmiştir. E.64 n.l ve 2 şöyledir:
"1. Non-compliance with an-y of these rules, or with any rule of
practice for the time being in force, shall not render any
proceedings void unless the Court or Judge shall so direct,
but such proceedings may be set aside either wholly or in
part -as irregular, or ammended, or otherwise dealt with in
such manner and upon such terms as the Court or Judge shall
think fit.
2. No application to set aside any proceeding for irregularity
shall be allowed unless made withi-n reasonable time, nor if
the party applying has taken any fresh step after knowledge
of the irregularity."
Kanaatımıza göre yukarıda iktibas olunan nizamlar usulsüzlük ile ilgili bu gibi bir şikâyetin istidanın esasına cevap veren bi-r takrirde değil de önceden, başka herhangi bir adım atılmaksızın, yapılan bir müracaat i1e ileri sürülmesini öngörmektedir. Durum bu merkezde olduğuna ve müstedaaleyhler bu şekilde müracaat yapmamış olduklarına göre Kaza Mahkemesi usulsüzlükle ilgili iler-i sürülen iptidai itirazda mesnet görmemekle hata etmiş değildir.
Masrafla ilgili 3. istinaf sebebine gelince, Müstedinin istidasında muvaffak oduğunu, Müstedaaleyhlerin ise yapmış oldukları itirazlarında muvaffak olmadıkları, nazarı itibara alındığınd-a Kaza Mahkemesi herhangi bir hata işlemiş değildir.
Netice olarak istinaf reddolunur. İstinaf masraflarını istinaf edenlerin, aleyhine istinaf edilene ödemesine emir verilir.
M. Necati Münir
- Başkan.
Ülfet Emin
Hâkim.
Şakir S. İlkay
- Hâkim.
11 Ağustos, 1975.
339
Full & Egal Universal Law Academy