- Yargıtay/Hukuk 32/76
(Genel İstida No.25/76; Lefkoşa.)
YUKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: M. Necati Mûnir Ertekûn, Başkan, Ahmet İzzet
ve Salih S. Dayıoğl-u.
İstinaf edenler:1. K.T.F.D. vasıtasıyle İmar, İskân ve Rehabili-
tasyon Bakanlığı, Lefkoşa.
2. K.T.F.D. vasıtasıyle Maliye Bakanlığı, Lefkoşa.
3. İnceleme ve Dağıtım Komisyonu, Lefkoşa..
- (Müstediler)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Makbule Ramadan, Lefkoşa.
(Müstedaaleyh)
a r a s ı n d a
İstina-f edenler namına: Akın A. Sait.
Aleyhine istinaf edilen namına: Kıvanç M. Riza.
Tahsisin iptali ile evin tahliyesi talebi - Yabancıdan (Rumdan) kalan
mala yapılan geçici tahsisin iptal edilip edilmediği Davalıya K.
Kaymaklı'daki evin tamir edilince-ye kadar yapılan geçici tahsisin
evin tamiri bittiği için iptali - İlk Mahkemenin tahliye etmesi
istenen şahsı mütecaviz addetmeyerek tahliye emri vermeyi
reddetmesi.
32/75 sayılı 1975 Yabancı Taışınmaız Malları (Kontrol ve Yönetim) Yasası - Yasa-nın 6(2)(a) maddesi - Maddede geçen "Tahsis Belgesi" ve
"işgal" sözcüklerinin yorumu - Maddede "Tahsis Belgesi" sözcüğûnün
"geçerli tahsis belgesi" anlamında olması ve "işgal" sözcüğünün
ilgili taşınmaz mala hem ilk girişi hem de girişten sonra de-vam
eden tasarrufu kapsaması - Bu anlamdaki işgale 6. maddenin 1.
fıkrası değil, 2. fıkra hükümlerinin uygulanması gerekir.
32/75 sayılı 1975 Yabancı Taşınmaz Malları (Kontrol ve Yönetim) Yasası
Yasanın 6(3) maddesi - Yasanın 6(3) maddesinin tahsis
- belgesi veya sözleşme ile yerleşip de sözleşme şartlarına
uyulmadığı hallere uygulanması.
Hukuk Usulü - İlk Mahkemenin bulgularına Yüksek Mahkemenin müdahale
etmesi - İlk Mahkemenin "Müstedaaleyhe verilen tahsis belgesinin
dolaylı bir şe-kilde iptal edildiğini istihraç etmesi" bulgusunun
hatalı olması ve Yüksek Mahkemenin "Küçük Kaymaklı'daki evi tamir
edilene kadar" Müstedaaleyhe yapılan tahsisin tamirat bittiği zaman
kendiliğinden sona ermesi bulgusuna varması - Bu bulguya göre
- Mûstedaaleyhin geçerli tahsis belgesi olmaksızın 32/75 sayılı
Yasanın 6(2)(a) kapsamında mütecaviz olması nedeniyle meseleye 6(2)
maddesinin uygulanması.
Hukuk Usulû - İlk Mahkemeye iade - Meselenin Yargıtayca belirtilen
görüşler ışığında teze-kkür edilip sonuçlandırılmak üzere İlk
Mahkemeye iadesi.
Tahsis Belgesi - Tahsis Belgesinin iptal edilip edilemeyeceği - Bu
hususta karar verebilme yetkisinin Yüksek İdare Mahkemesinde ol-
ması.
Yûksek İdare Mahkemesi - İdari kararlara karşı yap-ılan başvurularda
kesin karar verebilme yetkisinin münhasıran Yüksek İdare
Mahkemesinde olması.
OLAY: 1963 göçmeni olan Müstedaaleyhe K. Kaymaklı'da kocasına ait ev
Devletçe tamir edilene kadar geçici olarak bir ev tahsis edildi.
Evin tami-ratı tamamlandıktan sonra Mûstedaaleyhe oturduğu evi
tahliye etmesi için yazılı ve sözlü ihbarlar yapıldı.
Müstedaaleyhin evi tahliye etmemesi ûzerine Müstediler bir istida
dosyalayarak Müstedaaleyhin evde işgalci olduğunu öne sûrdûler ve
tahli-ye talep ettiler.
Mûstedaaleyh istidaya dosyaladığı itirazda evin kendisine geçici
olarak tahsis edilmediğini, kendisine yapılan tahsisin iptal
edilmediğini ve/veya iptalin kendisine bıldirilmediğini iddia etti.
İlk Mahkeme yaptığı duru-şma sonunda Müstedaaleyhin eve tahsis
belgesi ile girdiğini göz önünde tuttu ve 32/75 sayılı Yasanın 6.
maddesinin (2). fıkrasının(a) bendine göre mütecaviz olmadığı
kanaatine vararak istidayı iptal etti.
Müstediler İlk Mahkemenin hatalı ka-rar verdiğini öne sürerek
hükmü istinaf ettiler.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, Müstedaaleyhe verilen tahsis belgesi iptal
edilmemekle birlikte Müstedaaleyhin kocasına ait evin tamiratının
tamamlanması üzerine sürenin kendiliğinden sona erdiğini ve
Mü-stedaaleyhin mütecaviz durumuna girdiğini belirtti.
Müstedaaleyhin istidanın dosyalandığı tarihte evi tahsis belgesi
olmaksızın işgal ettiğinin kabul edilmesi gerektiğini dikkate alan
Yüksek Mahkeme meseleye 32/75 sayılı Yasanın 6. maddesinin (2).-
fıkrası hükümlerinin uygulanması gerektiği sonucuna vardı ve İlk
Mahkeme hükmünü iptal ederek istidayı yeniden görüşülmek üzere İlk
Mahkemeye iade etti.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
K.T.F.D. Çalışma, Rehabilitasyon ve Sosyal İşler Baka-nlığı ve
diğerleri ile Hatice Ali arasındaki 12/76 sayılı Yargıtay/ Hukuk.
H Ü K Ü M
M. Necati Münir Ertekün, Başkan:
İstinaf edenler (müstediler) 13 Eylûl, 1976 tarihinde, 32/1975 sayılı 1975 Yabancı Taşınmaz Malları (Kontro-l ve Yönetim) Yasası altında Lefkoşa Kaza Mahkemesinde dosyalamış oldukları bir istida ile aleyhine istinaf edilenin (müstedaaleyhin) Lefkoşa'da, Fifiz Sokak No.64' de bulunan evi tahliye ederek müstedilere boş olarak teslim etmesini talep etmişlerdir.
- İstidaya ilişik yemin varakasına göre, istinaf konusu evin mülkiyet veya zilyetlik veya tasarruf hakkı Kıbrıs Türk Federe Devletine ait olup, adıgeçen ev üzerinde tasarruf veya zilyetlik hakkının kullanılması göçmenlerin iskân ve rehabilitasyonunun sağlan-ması gayesi ile tahsis işlemleri İnceleme ve Dağıtım Komisyonu'nun aldığı kararlar dahilinde yapılmaktadır. İstinaf konusu ev 1963 Küçük Kaymaklı göçmeni müstedaaleyhin eşi ve aile reisi müteveffa GE 875 Ramadan Aziz H. adına, Kûçûk Kaymaklı'daki evinin ta-miratı Devletçe yaptırılana kadar, geçici olarak tahsis edilmişti. Müstedaaleyhin eşine ait Kûçûk Kaymaklı İnönü Caddesindeki evin tamiratının tamamlanmasını müteakip müstedaaleyhe gönderilen 15 Nisan 1975 tarih ve I.R.7/74 sayılı bir yazı (Emare I) ile ev-in tamiratının tamamlanmış olması nedeni ile müstedaaleyhin istinaf konusu evi bir tamam olarak İskân ve Rehabilitasyon Dairesine teslim etmesi talep edildi. İstinaf konusu ev 16 Mayıs 1975 tarih ve 117/75 sayılı İnceleme ve Dağıtım Komisyonu kararı ile ma-lûl gazi Salim Derviş'e tahsis edildi (Emare IV). Müstedaaleyhe gönderilen 19 Eylül 1975 tarih ve I.R.7/74 sayılı ikinci bir yazı (Emare III) ve müteaddit sözlü ihbarlar ile müstedaaleyhin istinaf konusu evi tahliye etmesi talep edildiği halde müstedaaleyh- bu talebe uymadı ve elinde geçerli bir tahsis belgesi olmaksızın evi kanunsuz ve haksız olarak işgal etmeğe devam etti.
Müstedaaleyh bu istidaya bir itiraz dosyalamıştır. Buna ilişik yemin varakasında ise, müstedaaleyhin 1963 Küçük Kaymaklı göçmeni ol-duğu, istinaf konusu eve 16 Kasım 1974 tarihli geçerli bir tahsis belgesi uyarınca girdiği, tahsis belgesinin geçici olarak yapılmadığı ve iptal edilmediği veya iptal edildiğinin müstedaaleyhe bildirilmediği iddia edilmektedir.
Lefkoşa Kaza Mahkemesi i-stidanın duruşmasının sonunda vermiş olduğu hükmünde müstedaaleyhin dava konusu eve tahsis belgesi ile girdiği, 32/1975 sayılı Yasanın 6. maddesinin (2). fıkrasının (a) bendine göre mütecaviz olmadığı ve bu nedenle mütecavizlere uygulanacak 6. maddenin (2)-. fıkrasının (b), (c), (d) ve (e) bendlerinin mûstedaaleyhe uygulanamayacağı kanaatına vararak müstedilerin istidasını usul yönünden iptal etti.
İstinaf edenler (müstediler), Bidayet Mahkemesinin tahliye emri vermeyip istidayı usul yönünden reddetmekle- hataya düştüğûnû iddia ederek, Lefkoşa Kaza Mahkemesinin hûkmü aleyhine istinaf etmişlerdir.
İstinâf edenler (müstediler) istinaf konusu istida ile yapmış oldukları tahliye talebini 32/1975 sayılı 1975 Yabancı Taşınmaz Malları (Kontrol ve Yönetim) Ya-sasının 6. maddesinin (2) fıkrasına istinat ettirmektedirler. Bu Yasanın 6. maddesi aynen şöyledir: -
"18/731973, 6. (1) Yöneticinin zilyedliğinde kalmış herhangi
Kira Kontrolbir taşınmaz mal ile ilgili anlaşmazlık halinde
(Geçici Hû-veya herhangi bir- nedenle, tahliye, kira saptan-
kûmler) Kura-ması veya kiranın gözden geçirilmesi ve benzeri
lının uygula-konularda mahkemeye başvurma halinde, 1973
nacağı haller.Kira Kontrol (Geçici Hükümler) Kuralı'nın il-
gili kuralları bu Yasa kapsamına gi-ren taşınmaz
mallara da uygulanır. Ancak, bu Yasanın 12.
maddesi kurallarına bağlı olmak koşuluyla, savun-
ma amaçları veya kamu hizmetleri için kulla-
nılması Kıbrıs Türk Federe Bakanlar Kurulu
kararı ile gerekli gö-rülen taşınmaz mallarla
ilgili olarak, yönetici tarafından otuz gûnlük
yazılı tahliye ihbarı verildiğinin isbatı halinde
Mahkeme tahliye emri verir.
(2) Göçmenlerin iskân ve rehabilitasyonu veya 3.
- maddenin (2). fıkrasında belirtilen amaçlar için
ayrılmış taşınmaz malların tahliyesi konusunda
aşağıdaki hükümler uygulanır:
Bir taşınmaz mal, Tahsis Belgesi veya sözleşme
olmaksızın işgal edilemez. Bu Kurala aykırı
- hareket edenler mütecaviz sayılırlar.
Bu kişiler aleyhine tahliye işlemi, ilgili
Bakanlık veya makam tarafından malın bulunduğu
kazanın yetkili mahkemesinde yemin belgesi ile
desteklenen bir ihbarlı istida (application-by-
summons) -ile başlatılır.
Bu istida; işgal eden kişi veya kişilere 24 saat
içinde şahsen tebliğ edilir. Ancak bu kişiler
bulunamaz veya tebliği reddederlerse, istidanınilgili malda bırakılmış olduğunun isbatıhalinde tebliğ, usulüne uygun olarak yapılmış-
sayılır.
(ç)İlgili yasa ve diğer mevzuatta aksinekural
bulunmasına bakılmaksızıntebliğ tarihin-
den başlayarak on beş gûn içindeistidanın
duruşması yapılır ve yedi gün içinde karara-
bağlanır. Mahkeme,bu amaçla, usule iliş-
kin konulardaaksine kural bulunmasına
bakılmaksızın gereken emirleri verebilir.
(d)Tahsis Belgesi,Sözleşme veya kira müna-
sebetin-i isbatyûkümlülüğü işgal edene
aittir.
(e)Tahliye kararı,"1975 Taşınmaz Malların
Tahsis ve DeğerlendirilmesiYasası"nın 4.
maddesinin ikinci şart bendi kurallarısaklı
kal-mak koşuluyla,Karar Suretinin iletil-
mesi üzerine ilgili kazanın Emniyet Müdûr-
lüğû tarafından yerine getirilir.
Ancak, Karar aleyhine istinaf edilmesi halinde
istinaf sonuçl-anıncaya değin tahliye kararı
uygulanmaz, istinaf müracaatı karar tarihinden
başlayarak yedi gün içinde yapılır ve yedi gün
içinde karara bağlanır.
(3) Taşınmaz mala, Tahsis B-elgesi veya Sözleşme
uyarınca girilmiş olması ve Sözleşme kurallarına
uyulmaması halinde tahliye işlemi, bu maddenin (1).
fıkrasında öngörûlen Yasa ve usule göre yapılır.
(4) Mahkeme Kararın-a uymayı reddedenler
yürûrlükteki mevzuat uyarınca cezaya
çarptırılabilirler."
6. maddenin (1). fıkrasından görûleceği gibi, o fıkra genel olarak, "Yöneticinin zilyetliğinde" kalmış herhangi bir taşınmaz mal ile ilgili anl-aşmazlık halinde ve herhangi bir nedenle, tahliye, kira saptanması veya kiranın gözden geçirilmesi ve benzeri konularda mahkemeye başvurma halinde, 18/1973 sayılı 1973 Kira Kontrol (Geçici Hükümler) Kuralının uygulanmasını öngörmektedir.
(2). fıkra ise-, (1). fıkranın hükümlerine bir istisna teşkil ederek, ilgili taşınmaz mal -
göçmenlerin iskân ve rehabilitasyonu veya 3. maddenin (2). fıkrasında belirtilen amaçlar için ayrılmış ise; ve
(ii) o taşınmaz mal Tahsis Belgesi veya sözleşme olmaksızın
- işgal edilmiş ise o zaman o taşınmaz malın tahliyesi
konusunda 18/1973 sayılı Kuralın hükümlerinin değil de
32/1975 sayılı Yasanın 6. maddesinin (2). fıkrasının
hükümlerinin uygulanmasını öngörmektedir.
- (3). fıkranın hükümlerine göre, taşınmaz mala
(i) Tahsis Belgesi veya Sözleşme uyarınca girilmiş olması
ve
(ii) Sözleşme kurallarına uyulmaması halinde
tahliye işleminin yine 18/197-3 sayılı Kuralın hükümleri
uyarınca yapılması gerekir.
İstinaf konusu istidanın olgularını incelemeden önce, ilk olarak 32/1975 sayılı Yasanın 6. maddesinin (2). fıkrasının (a) bendini tefsir etmemiz gerekir. (a) bendi "Bir taşınmaz mal, Tahsis -Belgesi veya sözleşme olmaksızın işgal edilemez. Bu Kurala aykırı hareket edenler mütecaviz sayılır" demektedir. Kanaatımızca bu bentte yer alan "Tahsis Belgesi" tabirinin ilgili zamanda, örneğin istidanın yapıldığı tarihte, geçerli "Tahsis Belgesi" anlamı-nda tefsir edilmesi gerekir. 32/1975 sayılı Yasanın 2. maddesinde yer alan "Tahsis Belgesi"nin tarifi şöyledir:-
" 'Tahsis Belgesi', Çalışma, Rehabilitasyon ve Sosyal İşler
Bakanlığı veya Bakanlar Kurulunca yetkilendirilen başka bir
Ba-kanlık, Makam veya Daire tarafından yürûrlükteki mevzuat
uyarınca verilen Tahsis Belgesini anlatır."
Her ne kadar da 6. maddenin (2). fıkrasının (a) bendinde
"geçerli" sözcüğü mevcut değilse de (aynı Yasanın 2. maddesinin
"Mütecaviz" sözcûğünün ta-rifinde ve 33/1975 sayılı 1975 Yabancı Malların Tahsis ve Değerlendirilmesi Yasasının 4. maddesinin son paragrafında mevcut olduğu gibi) kanaatımızca 6. maddenin (2). fıkrasının (a) bendinde "Tahsis Belgesi" tabirini 32/1975 sayılı Yasanın hükümleri ile bi-rlikte tüm olarak ve bilhassa 2. maddede yer alan "Tahsis Belgesi"nin tarifi ve 6. maddenin (2). fıkrasının amaçları göz önünde tutulduğunda geçerli Tahsis Belgesi olarak yorumlamamız gerekir.
(a) bendinde yer alan "işgal" sözcüğüne gelince; kanaatımız-ca
"işgal" sözcüğü, ilgiti zaman yönünden, yalnız müstedaaleyhin istida konusu taşınmaz mala girdiği zamanki işgali değil de tüm ilgili zamanlardaki ve ilgili istida dosyalandığı tarihteki fiili işgali de kapsar. Yasa koyucu (a) bendinde yer alan "işgal" s-özcüğünü kullanmakla, zaman yönünden, yalnız ilgili taşınmaz mala giriş zamanının kastediyorsa idi o zaman "işgal edilemez" sözcükleri yerine "girilemez" sözcüğünü kullanması beklenirdi. (Örneğin, Bak: 6. maddenin (3). fıkrası). "İşgal" sözcüğü, (a) bendin-de kullanıldığı anlamda, kanaatımızca ilgili taşınmaz mala hem ilk girişi hem de girişten sonra devam eden işgali kapsamaktadır.
Yukarıda verilen nedenlerden dolayı 6. maddenin (2). fıkrasının (a) bendi kanaatımızca malı işgal edenin mütecaviz sayılmâ
-ması için ilgili taşınmaz malın fiilen işgal edildiği müddetçe, diğer şeyler meyanında, geçerli bir Tahsis Belgesinin bulunmasını öngörmektedir. İlgili taşınmaz mal geçerli bir Tahsis Belgesi veya sözleşme olmaksızın istida tarihinde bir kişinin işgalinde -ise o zaman o kişi kanaatımızca (a) bendinin kapsamına girer ve o madde açısından mütecaviz sayılarak taşınmaz malın tahliyesi konusunda 6. maddenin (1). fıkrasının kapsamından çıkarak o fıkranın hükümlerine değil de (2). fıkranın hûkümlerine tabi olur. Bu-na uygun olarak, Yargıtay/Hukuk 12/76 sayılı K.T.F.D. Çalışma, Rehabilitasyon ve Sosyal İşler Bakanlığı ve Diğerleri v. Hatice Ali istinafında müstedaaleyhin ilgili tarihte taşınmaz malı işgali geçerli bir Tahsis Belgesine istinat etmediğinden müstedaaleyh- bir mütecaviz sayılmıştır.
6. maddenin (3). fıkrasının hûkümleri, kanaatımızca, sarihtir. Yukarıda da belirtildiği gibi, o fıkranın hükûmleri, ancak taşınmaz mala, Tahsis Belgesi veya Sözleşme uyarınca girilmiş olması ve Sözleşme Kurallarına uyulmamas-ı halinde tahliye işleminin 6. maddenin (2). fıkrasına göre değil de, (1). fıkrasına göre yapılmasını öngörmektedir. Yani (3). fıkranın uygulanması taşınmaz mala-
Tahsis Belgesi veya Sözleşme uyarınca girildiği; ve
Sözleşme kurallarına uyulmadığı hallerde-
söz konusudur. Kanaatımızca bir mûstedaaleyh 6. maddenin (3). fıkrasının hükümlerinden faydalanabilmesi için ilgili taşınmaz mala hem geçerli bir Tahsis Belgesi veya Sözleşme uyarınca girmiş olması hem de bilâhare bir Sözleşmenin mevcut olması gerekir.
- Şimdi de istinaf konusu istidanın olgularını, 32/1975 sayılı Yasanın 6. maddesinin ilgili fıkralarının yukarıda yapılmış olan tefsiri ışığında, inceleyelim. Bidayet Mahkemesi hükmünde Emare IV olarak ibraz edilen İnceleme ve Dağıtım Komisyonunun 16.5.19-75 tarihli kararının "eksik ifade edilmesine rağmen dolaylı olarak müstedaaleyhe yapılmış tahsisi iptal" ettiği bulgusuna vararak "bu istida maksatları açısından müstedaaleyhi 16.5.1975 tarihinden itibaren geçerli bir Tahsis Belgesi olmadan evde oturuyor k-abul etmek" gerektiği kanaatına varmıştır.
Aleyhine istinaf edilenin (müstedaaleyhin) avukatının iddiasına göre Bidayet Mahkemesinin huzurunda mûstedaaleyhe verilmiş olan Tahsis Belgesinin iptal edildiğine dair herhangi bir şahadet mevcut değildir. Kan-aatımızca, istinaf konusu davada ibraz edilen şahadet ışığında, Bidayet Mahkemesinin müstedaaleyhe verilen Tahsis Belgesinin dolaylı bir şekilde iptal edildiğini istihraç etmesi gerekmezdi ve bu husustaki bulgusu hatalıdır. Her ne kadar da müstedilerin ist-idasına ilişik yemin varakasının 8. paragrafında Emare I olarak ibraz edilen 15 Nisan 1975 tarih ve I.R.7/74 sayılı yazıya atıfta bulunarak mezkür evle ilgili"geçici tahsisin iptal edildiği ve mezkûr evi tahliye ederek boş olarak" teslim edilmesinin talep -edildiğinden söz edilmiş ise de, Emare I'i tetkik edecek olursak o Emarede mezkûr Tahsis Belgesinin iptal edildiğine dair herhangi bir şey söylenmediği görülmektedir. Her halde bundan dolayıdır ki Bidayet Mahkemesi mezkûr evin "Malûl Gazi-memur" Salim Derv-iş'e tahsis edildiğini gösteren Emare IV'den aynı ev için müstedaaleyhe verilen Tahsis Belgesinin dolaylı bir şekilde iptal edilmiş olduğu kararına varmıştır. Müstedilerin istidasına ilişik yemin varakasının 7. paragrafında mezkûr evin müstedaaleyhe mütevf-fa kocasının "Küçük Kaymaklı'daki evinin tamiratı Devletce yaptırılana kadar, geçici olarak tahsis" edildiği iddia edilmektedir. Bu Tahsis Belgesi Bidayet Mahkemesinde ibraz edilmemekle beraber, müstedilerin 1. şahidi Celâl Bayar'ın bu hususta vermiş olduğ-u şahadet şöyledir:-
"Bu tahsisin şartları; geçici tahsistir. Bakanlar Kurulu
kararı ile Kûçûk Kaymaklı'da halen tahrip edilen evlerin tamirine
gidildi. Mal sahiplerinin kendi evlerine geçme ve diğer
göçmenlere ev verme yoluna gid-ildi. Müstedaaleyhin evi tamir
edilince kendisine ihbar gönderdik."
Müstedaaleyhe gönderilen 15.4.1975 tarih ve I.R.7/74 sayılı yazıda (Emare I'de) bu hususta şöyle denmektedir:
"Evinizin tamiratı tamamlandığı zaman halen ikamet etmekte-
olduğunuz evi birtamam olarak İskân ve Rehabilitasyon Dairesine
teslim etmeniz gereklidir."
Yine müstedaaleyhe gönderilen 19.9.1975 tarih ve I.R.7/74 sayılı yazıda (Emare III'de) bu hususta şöyle denmektedir:
"Küçük Kaymaklı, İnön-ü Caddesinde mülkiyetine sahip
olduğunuz kendi evinizin inşaatının tamamlanması nedeni ile III.
Bölge 64 no'lu evi haksız ve usulsüz olarak tasarrufunuz altında
tutmaktasınız."
Verilen şahadetten, müstedilerin istidasına ilişik yemin var-akasının 7. paragrafından ve Emare I ile Emare III'den görüleceği gibi, müstedaaleyhe verilen Tahsis Belgesi gerçekten iptal edilmiş olmayıp, müstedaaleyhin kocasına ait evinin tamiratının tamamlanması üzerine süresi kendiliğinden sona ermiştir. Bundan dol-ayı Bidayet Mahkemesinin ilgili Tahsis Belgesinin iptal edildiğine dair bulgusu kanaatımızca hatalıdır ve Bidayet Mahkemesi huzurunda olan şahadet ışığında müstedaaleyhe verilmiş olan Tahsis Belgesi iptal yolu ile sona ermeyip Küçûk Kaymaklı'daki evin tami-ratı tamamlandığı tarihte kendiliğinden sona ermiş olduğu bulgusuna varmış bulunuyoruz.
İstinaf konusu ev için müstedaaleyhe verilmiş olan Tahsis Belgesi müstedaaleyhin kocasının Küçük Kaymaklı'daki evinin tamiratının en geç Emare III'ün tarihi olan 19-.9.1975 ta.rihinde tamamlandığından ve bundan dolayı en geç o tarihte sona erdiğinden müstedilerin istinaf konusu istidanın dosyalanmış olduğu 13.9.76 tarihinde müstedaaleyh istinaf konusu evi 32/1975 sayılı 1975 Yabancı Taşınmaz Malları (Kontrol ve Yöneti-m) Yasasırıın 6. maddesinin (2). fıkrasının (a) bendi anlamında geçerli bir Tahsis Belgesi olmaksızın işgal etmekte idi. Bundan dolayı o bend tahtında mûtecaviz sayılarak, mezkûr evin tahliyesi konusunda, 6. maddenin (1). fıkrası ve orada öngörülen 18/1973- sayılı 1973 Kira Kontrol (Geçici Hûkümler) Kuralının hükümleri değil de 6. maddenin (2). fıkrasının hükümlerinin uygulanması gerekir.
İstinaf konusu istidada verilen Tahsis Belgesinin iptal edilmediği bir vakıa olmakla beraber böyle bir Tahsis Belgesi-nin iptali halinde takip edilecek prosedûrûn de, Bidayet Mahkemelerine ışık tutmak amacı ile, belirtilmesinde fayda mülâhaza ederiz.
Verilen bir Tahsis Belgesinin iptal edilip edilemeyeceği veya iptal edilmişse iptalin geçerli olup olmadığı hususunda k-esin karar vermek Yüksek İdare Mahkemesinin yetkisi dahilindedir. Bu hususta Yüksek İdare Mahkemesi karar verene kadar iptalin geçerli olduğunu kabul etmek kaçınılmazdır. Böyle bir durumda, Tahsis Belgesinin haksız olarak iptal edildiği iddiasında bulunan -herhangi bir şahsın, diğer şeyler meyanında, iptal kararının hükümsüz veya tesirsiz olduğunu iddia ederek Yüksek İdare Mahkemesine müracaat etmesi gerekmektedir. Tahsis Belgesi iptal edildikten sonra taşınmaz malın tahliyesi için Kaza Mahkemesinde istida d-osyalanmışsa, Yüksek İdare Mahkemesindeki müracaat neticelendirilene kadar Kaza Mahkemesindeki istida altında tüm işlemlerin durdutulması için gereken müracaatta bulunulması düşünûlebilir.
Yukarıda verilen nedenlerden dolayı istinaf kabul olunur. Biday-et Mahkemesinin hükmü iptal edilir ve müstedilerin istidasının 32/1975 sayılı 1975 Yabancı Taşınmaz Malları (Kontrol ve Yönetim) Yasasının 6. maddesinin (2). fıkrasının hükümleri uyarınca işlem görmesi için Bidayet Mahkemesine iade edilir.
İstinaf masrafl-arı hususunda herhangi bir emir vermemeği uygun bulduk.
(M.N.Münir Ertekün)(Ahmet İzzet)(Salih S. Dayıoğlu)
Başkan Yargıç Yargıç
16 Kasım, 1976.
474
Full & Egal Universal Law Academy