-D. 31/2014 Yargıtay/Hukuk 32/2012
(Girne Dava No: 1434/2009)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti: Hüseyin Besimoğlu,Ahmet Kalkan,Gülden Çiftçioğlu.

İstinaf eden: Güvence Eğitim Merkezi Ltd., Girne
(Davacı)

- il-e -

Aleyhine istinaf edilen: 1. Girne Kaymakamlığı vasıtasıyla
KKTC Başsavcısı, Lefkoşa
2. Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu,
Lefkoşa.
(Davalılar)

A r a s- ı n d a.

İstinaf Eden namına: Avukat Oktay Feridun ve Avukat Serhan
Çinar (a) Avukat Oktay Çinar.
Aleyhine istinaf edilen No.1 hazır değil. No.1 namına :
Savcı Emine Tayfunsel.
Al-eyhine istinaf edilen No.2 hazır değil.No.2 namına :
Avukat Talat Kürşat.

Girne Kaza Mahkemesi Başkanı Tanju Öncül'ün 1434/2009 sayılı davada, 24.1.2012 tarihinde verdiği karara karşı, Davacı tarafından yapılan istinaftır.

---------------

-

K A R A R

Hüseyin Besimoğlu : Bu istinafta, Mahkemenin hükmünü, Sayın Yargıç Ahmet Kalkan okuyacaktır.

Ahmet Kalkan :İstinaf Eden/Davacı, Aleyhine İstinaf Edilen/Davalılar aleyhine, Girne Kaza Mahkemesinde dosyaladığı 1434/2009 sayılı davada, Alt Ma-hkemenin, Aleyhine İstinaf Edilen/Davalı No.2'nin ön itirazını dinlemesi ve Davalılar aleyhine dosyalanan davayı ret ve iptal etmesi sonucunda, bu istinafı dosyaladı.

İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGULAR:

İstinafa ilişkin olgular özetle şöyledir.

İstinaf Eden/D-avacı, (bundan böyle Davacı olarak anılacaktır) 4.6.2009 tarihinde, Aleyhine İstinaf Edilen/Davalı No.1 ve Davalı No.2 aleyhine (bundan böyle sadece Davalı No.1 ve Davalı No.2 olarak anılacaklardır) Girne Kaza Mahkemesinde 1434/2009 sayılı bu istinafa konu- davayı dosyalamıştır.

Davacı, Davalılar aleyhine açtığı bu davada, Girne, Ozanköy'de işletmekte olduğu Güvence Okullar Grubu olarak bilinen Güvence College, Güvence Primary School, Güvence Kurs Merkezi ve benzeri okulların yer aldığı binanın yüzme havuz-unu temizleyen Müteveffa Necip Çağlaş'ın, takriben 14.6.2008 tarihinde ve/veya o tarihlerde havuz üzerinden geçmekte olan Yüksek Gerilim Hattı tarafından elektrik çarpması sonucu hayatını kaybetmesi nedeni ile uğramış olduğu özel ve/veya genel zarar-ziyanı-n tazminini talep etti.

Daha sonraki süreç içerisinde taraflar arasındaki layiha teatisi tamamlandı.

Davalı No.2, dosyaladığı Müdafaa Takririnde, iptidai itiraz olarak, Davacının davada "locus standi" si olmadığını ve/veya davanın yanlış açıldığını id-dia ederek, aleyhindeki davanın ret ve iptal edilmesini talep etti.

Alt Mahkeme, 6.1.2012 tarihinde, daha önce vermiş olduğu direktife bağlı olarak, öncelikle Davalı No.2'nin ön itirazının karara bağlanması için duruşmaya başladı.

Duruşmada herhangi bi-r tanık çağırmayan taraf Avukatları ve Başsavcılık Mahkemeye hitap ettiler.

Alt Mahkeme, 24.1.2012 tarihinde verdiği kararında, gerekçelerini ayrıntılı şekilde ifade ettikten sonra, "Davacının bir zararı doğmuşsa, bunun müteveffanın ölümüne bağlı olma ol-asılığı ortada dursa ve durum böyle kabul edilse dahi, Fasıl 148 gereği hukuken korunan kişi, haksız fiilden doğrudan doğruya zarar gören kişi veya bunun istisnası olarak, ölüm halinde, ölenin kocası, karısı, ebeveyini ve çocuğu olduğundan, Davacının, konu- haksız fiil dolayısıyla korunması ve haksız fiilin etkileri sonucu dolaylı olarak uğradığı zararın tazmini istemesi olanaklı olmayacaktır." sonucuna vararak, Davalı No.2'nin ön itirazını haklı buldu.

Davalı No.1'in bu yönde bir ön itirazı olmamasına karş-ın, aynı kuralın Davalı No.1 için de geçerli olacağı hukuki gerçekliğinden hareketle, Davalılar aleyhindeki davayı reddederek, Davalı No.2'nin masraflarının Davacı tarafından ödenmesine emir verdi. Davacı, Alt Mahkemenin bu kararını istinaf etti.

İSTİNAF- SEBEPLERİ:

Davacı, istinaf ihbarnamesinde, 6 istinaf sebebi ileri sürmüş olmasına rağmen, istinafın duruşmasında istinaf sebeplerini 3 başlık altında ele almıştır.

İstinaf Edenin istinaf sebepleri özetle şöyledir:

Muhterem Bidayet Mahkemesi, İstinaf -Edenin davasının ve davası ile talep etmekte olduğu çarelerin, Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası, madde 58'de düzenlenen kısıtlamadan ve mezkûr maddede düzenlenen taleplerden farklı talepler olmasına rağmen, huzurundaki davanın mezkûr Yasa ve maddesi temelin-de şekillendiği hususunda yapmış olduğu bulgu hatalıdır.
Muhterem Bidayet Mahkemesinin, Davacının doğrudan doğruya zarar görmediği, haksız fiilin etkilerinden dolaylı olarak zarara uğradığı ve bu nedenle uğradığı zararın tazminini istemesinin olanaklı olma-dığı bulgusu hatalıdır.
Muhterem Bidayet Mahkemesi, Davacı aleyhine masraf emri vermekle hata etti.

TARAFLARIN İDDİA ve ARGÜMANLARI:

Davacı Avukatının 3 başlık altında ele aldığı istinaf sebepleri ile ilgili iddia ve hukuki argümanlarını şöyle özetleye-biliriz:

Davacı Avukatına göre Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası'nın 58. maddesi kapsamında, ölümle neticelenen haksız fiillerde dava açacaklar bakımından bir sınırlama getirildiği doğrudur. Ancak bu meselede Davacının esas iddiası, Davalıların haksız fiil-inden dolayı bir çalışanının vefat ettiği, olayın meydana gelmesi nedeni ile Davacının kusuru olmamasına karşın okulun güvenirliliğini kaybettiği, velilerin teker teker öğrencileri okuldan almaları sonucu zarara uğradığına ilişkin olup, bu durumun Fasıl 14-8 Haksız Fiiller Yasası'nın 58. maddesi ile ilgisi yoktur. Bu anlamda, Yargıtay/Hukuk 19/73 sayılı içtihat kararı, bu meseleye uygulanabilir değildir.

Davacı Avukatı, devamla, Alt Mahkemenin "doğrudan doğruya" kavramının kelime anlamından hareket ettiğin-i, elektrik çarpması sonucu hayatını kaybeden müteveffanın, doğrudan doğruya zarar gören kişi olduğu bulgusuna vararak, Davacının dava açmaya hakkı olmadığı sonucuna ulaştığını, bu sonucun hatalı olduğunu, doğrudan doğruya kavramının anlamının bu kadar dar- olmadığını, haksız fiilden dolaylı olarak zarar görenlerin dava açabileceklerini, bunun mümkün olduğunu ileri sürerek, bu konuda İngiltere'de verilmiş bazı mahkeme kararlarına atıfta bulunduktan sonra, okulun bahçesinde meydana gelen haksız fiil neticesin-de ölen kişi dışında zarar gören varsa, bu kişi veya kişilerin dava açabileceğini iddia etmiştir.

Davacı Avukatı, iddialarına bağlı olarak, Alt Mahkemenin masraf emrinin iptal edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davacı Avukatından sonra iptidai itira-zı yapan sıfatıyla öncelikle söz alan Davalı No.2 Avukatı, hitabında özetle: Davacı Avukatının iddialarına dayanak yaptığı içtihat kararlarının hiç birinde ölüm hadisesinin olmadığını, Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası'nın 58 (1) maddesinin çok açık olduğunu-, ölümle neticelenen haksız fiillerde kimlerin dava açabileceklerinin belirlendiğini, bu durumun Yargıtay/Hukuk 19/1973 sayılı içtihat kararı ile pekiştirildiğini, bu sonuçtan hareketle Alt Mahkeme kararının hatalı olmadığını, Alt Mahkemenin meseleyi doğru- yorumladığını, ölüme yol açan haksız fiilden doğrudan doğruya etkilenenlerin dava açabileceklerini, örneğin ölüm nedeni ile müteveffanın berberi, bakkalı veya onunla iş yapacak kişilerin zarar görebileceklerini, ancak bu kişilerin dava açma hakları olmadı-ğını ileri sürerek, istinafın reddini talep etmiştir.

Davacı No.1'i temsilen Başsavcılık hitabında özetle, Davacı No.2 Avukatının iddia ve argümanlarına katıldığını ifade ettikten sonra, ölümle neticelenen bir davada müteveffanın eşi, çocukları ve yakınl-arının dava açabileceklerini, şirketin ölüm nedeniyle elde edeceği gelirden mahrum kalmış olmasının şirkete dava açma hakkı vermediğini, Girne Kaymakamlığının haksız fiil ile hiç bir alakasının olmadığını ileri sürerek, istinafın reddini talep etti.

İST-İNAF SEBEPLERİNİN İNCELENMESİ:

Tarafların iddia ve hukuki argümanlarını genel çerçevesi içerisinde bu şekilde belirttikten sonra, istinaf sebeplerini sırasıyla ele alıp incelememiz gerekmektedir.

Muhterem Bidayet Mahkemesi, İstinaf Edenin davasının ve -davası ile talep etmekte olduğu çarelerin, Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası, madde 58'de düzenlenen kısıtlamadan ve mezkûr maddede düzenlenen taleplerden farklı talepler olmasına rağmen, huzurundaki davanın mezkûr Yasa ve maddesi temelinde şekillendiği husu-sunda yapmış olduğu bulgu hatalıdır.

Huzurumuzdaki istinafa konu ön itirazın dinlenmesinde
taraflar tanık çağırmadıklarından, Mahkemenin huzurunda olgu olarak nitelendirebileceğimiz herhangi bir şahadet bulunmamaktadır. Alt Mahkeme bu durumu kararında b-elirtmiş ve dava layihalarını esas alarak, ön itirazı karara bağlamıştır.

Alt Mahkeme hükmünü, Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası'nın 58. maddesi ve bu maddeyi yorumlayan Hukuk/İstinaf 19/73 sayılı içtihat kararında belirtilen prensipler üzerine kurarak, Fa-sıl 148 Haksız Fiiller Yasası'nın 58(1) maddesine göre, ancak ölen bir şahsın kocası, karısı, ebeveynleri ve çocukları tazminat talep edebilir esasından hareketle bir limited şirket olan Davacının, müteveffanın ölümü ile neticelenen haksız fiil nedeniyle D-avalılar aleyhine dava açamayacağı sonucuna ulaşmıştır.

Alt Mahkemenin, Davacının Davalılar aleyhine talepte bulunma hakkı -(Locus Standi)- olmadığı bulgusunda hatalı olup olmadığını incelerken, Haksız Fiillerdeki "Locus S