- Yargıtay/Hukuk 37/77
(Dava No. 639/75)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Ahmet İzzet ve Salih S. Dayıoğlu.
İstinaf eden: M-ustafa Necati, Serdarlı.
(Davalı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Suzan Kemal Uzunoğlu, Lefkoşa.
(Davacı)
- a r a s ı n d a .
İstinaf eden namına: Şefika Durduran.
Aleyhine istinaf edilen namına: Kıvanç M. Riza.
İstinaf sebepleri - İstinaf sebeplerinin genel mahiyette olup olmaması
ve kâfi gerekçe içerip içermemesi - Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğ-ü
E.35 n.4'e göre istinaf sebeplerinin gerekçeli olma zorunluluğu -
İstinaf sebeplerinin yeterli gerekçe içermemesi durumunda istinaf
ihbarnamesinin tadili için müracaat yapılabilmesi.
Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü- Tüzüğün 35. Emrinin 4. nizam-ı İstinaf
ihbarnamesinde tüm istinaf sebeplerinin ve istinaf sebeplerinin
dayandırıldığı gereçeklerin belirtilme zorunluluğu - E.35 n.4' ün
İngilterede muadilinin 0.39 r.3 olması - İngilteredeki emir ve
nizamın farklı olması ancak İngilterede i-stinaf sebeplerinin
açıklıkla belirlenmesi gerektiğine ilişkin içtihat bulunması -
Yargıtayın bazı istinaf sebeplerini kâfi derecede gerekçeli
bulmayarak bunlara dayanılamayacağı görüşü.
Genel tezminat - Genel tazminatlarla ilgili istinaf sebebin-in yeterli
gerekçe taşıyıp taşımaması - İstinaf ihbarnamesinde tazminatın
fahiş olduğunu ileri sürmenin yeterli olması - İstinaf
ihbarnamesinde Mahkeme şahadetle desteklenmeyen hususları nazarı
itibara almakla ve/veya nazarı itibara alması gere-ken hususları
nazarı itibara almamakla hata etti şeklinde bir iddianın yeterli
gerekçe içermediği ve bu hususların belirtilmesi gerektiği g~ ;,şü.
OLAY: Bir trafik kazası nedeniyle açılan davada İlk Mahkemenin ver-
diği tazminat hükmüne karşı ist-inaf edildi ve takdir edilen taz-
minatın fahiş olduğu, Mahkemenin inanmaması gereken şahadete
inanmakla hatalı hareket ettiği öne sürüldü.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, istinaf ihbarnamelerinde istinaf sebeplerinin
gerekçeli olması gerektiğini vurgulad-ı. Genel mahiyette olan
"Mahkeme inanmaması gereken şahadete inanmakla hatalı hareket etti"
veya "Mahkeme şahadetle desteklenmeyen hususları dikkate aldı"
şeklindeki iddiaların yeterli gerekçe içermediğini belirten Yüksek
Mahkeme buna rağmen "t-azminatın fahiş olduğu" ve "İlk Mahkemenin
tüm şahadet muvacehesinde Davalıya mesuliyet atfetmekle hataya
düştüğü" iddialarının yeterli gerekçe içerdiği kanısına vardı. Kâfi
derecede gerekçeli olmayan istinaf sebeplerine dayanılamayacağını
beli-rten Yüksek Mahkeme, bu durumda ihbarnamenin tadili için
müracaat edilebileceğini belirtti.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1-Pfeiffer v. The Midland Railway Co. (1886) 18 Q.B.D. sayfa 243.
2-Taylor v. John Summers and Sons Ltd. (1975) 3 All E.-R. s. 541.
K A R A R
Ülfet Emin Başkan: İstinafın duruşması başlamazdan önce aleyhine istinaf edilenin avukatı istinaf sebeplerinin genel olduğunu, Tüzüğün ve mevzuatın öngördüğü şekilde olmadığını ileri sürerek istinafın ileri gid-emeyeceğini iddia etti. Diğer taraftan istinaf edenin avukatı istinaf sebeplerin genel mahiyette olmadığını, kâfi derecede gerekçe verildiğini ve bugüne kadar uygulanan usulün takip edildiğini ileri sürdü.
Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğünün 35. Emrin-in 4. nizamına göre istinaf ihbarnamesinin tüm istinaf sebeplerini belirtmesi ve istinaf sebeplerinin dayandırıldığı tüm gerekçelerin belirtilmesini öngörmektedir. Söz konusu nizamın ilgili kısmı aynen şöyledir:
"The notice shall also state all -the grounds of appeal and
set forth fully the reasons relied upon for the grounds stated."
Davanın konusu davacı ile (aleyhine istinaf edilen) davalının (istinaf eden) sürdükleri motorlu araçların çarpışması neticesi davacının yaralanmasından do-ğmaktadır. Davacı kazanın davalının ihmalkarlığı yüzünden meydana geldiğini davasında ileri sürmüştür.
İlk Mahkeme her iki tarafın çağırdığı tanıkları dinledikten sonra kazanın meydana gelmesinde her iki tarafın da katkısı olduğu kanaatına vardı ve d-avalıya %65, davacıya da %35 sorumluluk atfetti. Buna ilâveten davacının muayyen bir müddet için çalışamaması, arabasına yapılan hasar ve düçar olduğu diğer zarar nedeni ile özel zarar ziyan olarak tam sorumluluk üzerinden K.L.1934.920 ve genel zarar ziyan- üıerinden tam sorumluluk esası üzerinden K.L.2800.- ödenmesine hüküm verdi.
Davalı hükmün hatalı olduğunu ileri sürerek hükmün tümü aleyhine istinaf eyledi.
İstinaf ihbarnamesinde aşağıdaki sebep ve gerekçeler ileri sürülmüştür.
"1.- Muhterem Bidayet Mahkemesi verilen tüm şahadeti
değerlendirirken hataya düşmüş ve/veya verilen şahadeti yanlış
değerlendirmiştir ve/veya inanmaması gereken şahadete inanmakla
ve/veya inanması gereken şahadete inanmamakla hataya düştü.
- 2. Muhterem Bidayet Mahkemesi davacı ve/veya davacı
şahitlerine inanmakla ve/veya onların şahadetlerini davalının
ve/ veya davalı şahitlerinin şahadetlerine tercih etmekle hataya
düşmüştür.
3. Muhterem Bidayet Mahkem-esi verilen tüm şahadet
muvacehesinde davalıya herhangi bir nisbette mesuliyet
atfetmekle hataya düşmüştür.
4. Muhterem Bidayet Mahkemesi şahadetle desteklenmeyen
hususlarda bulgular yapmakla hataya düşmüştür.
5. M-uhterem Bidayet Mahkemesi davacı ile davalı arasındaki
mesuliyet nisbetini değerlendirirken hataya düşmüştür ve/veya
yanlış kanun ve prensipleri uygulamıştır.
6. Muhterem Bidayet Mahkemesi genel tazminat miktarını
takdir ederk-en hataya düşmüştür ve/veya yanlış kanuni
prensipleri uygulamıştır ve her halukârda verilen tüm şahadet
ışığında takdir edilen genel tazminat miktarı çok yüksek ve/veya
fahiştir ve/veya şahadetle desteklenmeyen hususlar nazarı
itiba-ra alınarak ve/veya alınması gereken hususlar nazarı
itibara alınmadan takdir edilmiştir.
7. Muhterem Bidayet Mahkemesi özel tazminat miktarını
takdir ederken hataya düşmüştür ve/veya yanlış kanuni prensipler
uygulamıştır ve h-er halukârda verilen tüm şahadet ışığında
takdir edilen özel tazminat miktarı yüksek ve/veya fahiştir ve/
veya şahadetle desteklenmeyen hususlar nazarı itibara alınarak
ve/veya alınması gereken hususlar nazarı itibara alınmadan
takd-ir edilmiştir."
1. istinaf sebebi incelendiğinde görülüyor ki sebep ve gerekçe olarak ileri sürülen hususlar hakikaten çok genel tutulmuş ve ilgili nizamda öngörüldüğü gibi herhangi bir gerekçe verilmiş değildir. İstinaf sebeplerinde mahkemenin inan-maması gereken şahadete inanmakla ve/veya inanması gereken şahadete inanmamakla hataya düştüğünü ileri sürmek bir gerekçe değildir. Bu gibi hallerde mahkemenin hangi şahidin hangi şahadetine inanmakla veya hangi şahidin hangi şahadetine inanmamakla hataya -düşüldüğünün açıklıkla belirtilmesi gerekir. Bunlar belirtilmediği hallerde, istinaf sebeplerinin hangi gerekçelere dayandırıldığı tam olarak belirlenmemektedir ve bu nedenle Emir 35, nizam 4'ün hükümlerine uyulmamaktadır. İstinaf sebeplerinin tüm gerekçel-eri ile birlikte belirlenmesinin amacı karşı tarafa hangi hususlar hakkında hazırlanması gerektiğini bildirmektedir. İstinaf sebeplerinin tüm gerekçeleri verilmediği hallerde, yukarıda belirlenen amaç yerine getirilmemiş olur. İngiliz Hukuk Muhakemeleri Us-ulü Tüzüğünde de Kıbrıs'ta yürürlükte olan Tüzüğün 35. Emrinin 4'üncü nizamının benzeri bir emir mevcuttur, Emir 39, nizam 3. İngiliz Tüıüğünde sadece istinaf sebeplerinin belirlenmesi öngörülmektedir İngiliz Tüzüğü sebeplerin istinat ettiği tüm gerekçeler-in belirlenmesini öngörmemektedir. Buna rağmen istinaf sebeplerinin belrilenmesi öngörüldüğünden İngiliz İstinaf Mahkemesi bu gibi istinaf sebeplerinin açıklıkla belirlenmesi gerektiği hususunda karar vermiştir. Pfeiffer v. The Midland Railway Co. (1886) 1-8 Q.B.D. s.243'de bu hususta şunlar yer almaktadır.
"Therefore it is clear that the grounds should have been
stated, and it is idle to say generally in the notice of motion
that the learned judge misdirected the jury; the notice must
- state how and in what matter the jury were misdirected. So the
original notice of motion is bad."
Aynı konu Tavlor v. John Summers and Sons, Ltd. (1957) 3 A11 E.R. 541 davasında da tezekkür edilmiş ve Pfeiffer davasındaki karar teyit edilmiş-tir. Taylor davasında istinaf sebeplerinin gerekçeli olmadığı iddia edilerek daha fazla tafsilât talep edilmiştir. 5 istinaf sebebi mevcuttu. Birinci istinaf sebebi şöyle idi: 'Hakim kanun ve olgularda yanıldı'. İstinaf Mahkemesi böyle bir istinaf sebebini-n gerekçeli olmadığı kanaatine vardı.
Kanımızca 1. istinaf sebebi Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğünün 35. Emrinin 4. nizamında öngörüldüğü gibi gerekçeli değildir.
2 ve 3. istinaf sebepleri incelendiğinde bu istinaf sebeplerinin kâfi derecede ge-rekçeli olduğu açıkça görülmektedir.
4. istinaf sebebi incelendiğinde İlk Mahkemenin hangi hususlar- da yaptığı bulgulardan şikâyet edildiği görülmemektedir. Kanımızca hangi bulgulardan istinaf edildiği açıklıkla belirtilmesi gerekir.
5. İstına-f sebebine gelince istinaf sebebinin sorumluluk oranı hususunda olduğu belirtilmekte ve Mahkemenin bu oranı tesbit ederken hataya düştügü ileri sürülmektedir. Kanımızca 5. istinaf sebebi kâfi derecede gerekçelidir.
6. istinaf sebebine gelince takdir -edilen genel tazminatın verilen tüm şahadet ışığında çok yüksek ve/veya fahiş olduğu iddia edilmektedir. Verilen tazminat miktarının fahiş olduğunu ileri sürmek kanımızca kâfi derecede gerekçe vermektir. Ancak aynı istinaf sebebi Mahkemenin şahadetle deste-klenmeyen hususları nazarı itibara aldığına ve/veya nazarı ititbara alması gereken hususları nazarı itibara almadığına da istinat ettirilmiştir. Kanımızca hangi hususların şahadetle desteklenmediği veya hangi hususların nazarı itibara alınmasi gerektiğini -istinaf ihbarnamesinde gerekçeli olarak betirtmesi gerekirdi. Bu nedenle 6. istinaf sebebinin bu kısımları Emir 35, nizam 4'e uygun değildir.
7. istinaf sebebi özel tazminatı ilgilendiren bir istinaf sebebidir. Bu sebebin gerekçeleri de hemen hemen 6-. istinaf sebebinde belirtilen gerekçelerin aynıdır. Kanımızca bu istinaf sebebinde de şahadetle desteklenmeyen hususlar ve nazarı itibara alınması gereken hususlar hakkında ileri sürülen sebepler kâfi derecede gerekçeli değildir. Kanımııca hangi hususları-n şahadetle desteklenmediği veya hangi hususların nazarı itibara alınması gerektigi istinaf sebebinde belistilmesi gerekirdi.
Sonuç olarak 1 ve 4. istinaf sebeplerinin tümünün, 6 ve 7. istinaf sebeplerinin son kısımlarının yani "şahadetle desteklenme-yen hususlar nazarı itibara alınarak ve/veya alınması gereken hususlar nazarı itibara alınmadan takdir edilmiştir" kısmının Emir 35, nizam 4 uyarınca kâfi derecede gerekçeli olmadığı hususunda karar verilir. Bu nedenle istinaf sözkonusu istinaf sebeplerin-e dayandırılamaz. Hiç şüphe yoktur ki istinaf eden arzu ettiği takdirde istinaf sebeplerini tadil etmek için Mahkemeye müracaat edebilir.
(Ülfet Emin) (Ahmet İzzet) (Salih S. Dayıoğlu)
Başkan Yargıç - Yargıç
17 Mart, 1978
Full & Egal Universal Law Academy