-D.17/91 Yargıtay/Hukuk 37/91
(Dava No: 1885/90; G. Mağusa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Niyazi F. Korkut, Celâl Karabacak, Özkan Tunçağ
İstinaf eden: Sezgin Akın, 12/-B Eliaçıklar Sok. Mağusa.
(Davalı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Abdürrahim Türkmen, Kışla Yolu, Mağusa.
- (Davacı)
A r a s ı n d a.
İstinaf eden tarafından: Avukat Dolun Üstüner
Aleyhine istinaf edilen tarafından: Avukat Tevfik Pilli-
H Ü K Ü M
Niyazi F. Korkut: Aleyhine istinaf edilen davacı (bundan böyle davacı olarak anılacaktır) Mağusa Kaza Mahkemesinde istinaf eden davalı aleyhine (bundan böyle davalı olarak anılacaktır) dosyalamış olduğu bir dava tahtında hamiline keşide edil-en ve davalı tarafından ödenmeyen bir çek altında 10.000.000TL, faiz ve dava masraflarının ödenmesine ilişkin istemde bulundu. Davalı ise dosyalamış olduğu müdafaa takririnde, sair şeyler yanında, iptidai bir itiraz yaparak, dava konusu çeke mesnet teşkil -eden alışverşin davacının kardeşi ve ortağı Enver Türkmen ile yapıldığını ve ortaklık Şirketler Mükayyitliğinde kayıtlı bir ortaklık değilse dava ikâme edilmeden önce Mahkemeden izin alınması gerektiğini, işbu dava ortaklık adına ikâme edilmediğine, Mahkem-eden de önceden izin alınmadan ikâme edilmiş olduğuna göre, bu davanın daha ileri gitmeden ret ve iptal edilmesi gerektiğini ileri sürdü.
Davalı 4.3.1991 tarihinde Hukuk Usulü Nizamatı Emir 27, Nizam 1 altında bir istida dosyalayarak müdafaa takririnin 1-. paragrafında ileri sürülen iptidai itirazın öncelikle ele alınıp incelenerek karara bağlanmasını istedi.
İstidanın duruşmasında taraflar herhangi bir tanık çağırmayıp Mahkemeye hitap etmekle yetindiler.
Davalı avukatı hitabında sadece müdafaa takriri-nde iptidai itiraz olarak ileri sürdüğü hususları yinelemekle yetindi.
Davacı adına konuşan avukat ise, sair şeyler yanında, davalı iptidai itiraz olarak ileri sürdüğü iddialarında ısrarlı idiyse bunları ispat etmesi gerektiğini; davanın konusunun ödenme-yen bir çek ile ilgili olup ortaklıkla ilgisi bulunmadığını ve çek kimin elinde bulunursa onun talep edebileceğini savundu.
Alkt Mahkeme de bu husustaki kararında, dava lâyihalarına bakıldığında dava sebebinin hamiline keşide edilen ve davalı tarafından -ödenmeyen bir çeke dayandığını ve ileri sürülen iptidai itirazın dava sebebi ile herhangi bir ilişkisi olmadığını ve dava konusu da ortaklığa dayanmadığına göre konunun Fasıl 116 altında mütalâa edilemiyeceğini vurgulayarak davalı müstedinin istida altında-lki istemini reddetti.
Davalı bu karara karşı istinaf dosyaladı.
Davalı 4 istinaf sebebi içeren istinaf ihbarnamesinde, özetle, Alt Mahkemenin:
(i) Dava konusu ihtilâfı sadece şereflendirilmemiş bir çekten doğan bir ihtilâf olarak görmekle:
(ii) Fası-l 116 Kollektif ve Komandit Şirketler ve Ticari Ünvanlar Yasası'nın öngördüğü tescil edilme zorunluluğunu dar kapsamlı olarak yorumlamakla;
(iii) Fasıl 116 Madde 62'de öngörülen "kusur işleyenlerin haklarından yararlanamamaları" hususunu sadece iki ortağı-n birbirine karşı olan taleplerine şamil olabileceği bulgusuna varmakla; ve
(iv) Davacının müdafaaya cevapta ileri sürdüğü iddialarını gözardı etmekle;
hata ettiğini ileri sürdü.
İstinafın duruşması sırasında da davalı, sair şeyler yanında, iptidai iti-razdaki savlarını yineleyerek talep takririnde para. 3'de ilk bakışta bir ortaklık olduğu görüldüğü cihetle ortaklığı ispat yönünde gitmediklerini ve Mahkemede bu hususta bir kuşku varsaydı itirazı reddetmeyip dava sonuna bırakması gerektiğini ileri sürdü.-
Davacı avukatı ise, hitabında, sair şeyler yanında, her ortaklığın tescili gerekmediğini, Fasıl 116 Madde 62 altında ise sadece ortaklığın haklarına sınırlama getirilip ortaklardan birinin üçüncü bir kişiden alacağı için dava açmasının engellenmediğini,- ilâveten davalının itirazında ileri sürdüğü gibi bir ortaklık varolduğunu ispat etmekle yükümlü olduğunu ve bu hususu ispat edemediğine göre de Alt Mahkemenin varmış olduğu kararda bir hata bulunmadığını savundu.
Davacının dosyalamış olduğu davanın ünva-nına bakıldığında davanın herhangi bir ortaklık adına açılmayıp davacının Abdülkerim Türkmen olduğu görülmektedir. Talep Takririnin 3'üncü paragrafında ortaktan söz edilmekte ise de Alt Mahkeme hükmünde dava konusunun bir ortaklığa dayanmayıp davanın hamil-ine keşide edilen ve davalı tarafından ödenmeyen bir çeke dayandığına ilişkin bulgu yaparak davalının iptidai itirazını reddettiği görülmektedir. Alt Mahkeme bu kanaata varmakla hatalı hareket etmiş değildir.
Yukarıda söylenenlerden anlaşılacağı gibi ist-inaf eden istinafında başarılı olmamıştır ve istinafın reddedilmesi gerekir. Bu nokta üzerinde bir karara vardıktan sonra öteki istinaf sebeplerine değinmeye gerek görmüyoruz.
Sonuç olarak istinaf reddolunur. Aleyhine istinaf edilenin masrafları istinaf -eden tarafından ödenecektir.
(Niyazi F. Korkut) (Celâl Karabacak) (Özkan Tunçağ)
Yargıç Yargıç Yargıç
21 Kasım 1991
-
Full & Egal Universal Law Academy