-D.3/2001 Yargıtay/Hukuk 38/98
(Genel İstida No: 69/80; Girne)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Taner Erginel, Mustafa H. Özkök, Gönül Erönen.
İstinaf eden: Walter Herbert Freestone, New--Zeland
(Müstedi)
ile -
Aleyhine istinaf edilen: 1. K.T.F. Devletini temsilen KTFD
Başsavcılığı, Lefkoşa
2. KTFD. Ekonomi ve Maliye Bakanlığını
- (Yönetici) temsilen KTFD Başsavcı-
lığı, Lefkoşa
(Müstedaaleyhler)
A r a s ı n d a
Girne Kaza Mahkemesinin 69/80 sayılı Genel İstidada 1-4.1.1998 tarihinde verdiği karara (Talât D. Refiker Kaza Mahkemesi Başkanı, Narin F. Şefik Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı) karşı Müstedi tarafından yapılan istinaftır.
İstinaf eden namına: Avukat Talât Kürşat
Aleyhine istinaf edilenler namına: Kıdemli S-avcı Ersoy Ölçter.
----------------
H Ü K Ü M
Taner Erginel: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Mustafa H. Özkök okuyacaktır.
Mustafa H. Özkök: Müstedi, Girne Kaza Mahkemesinde 9.6.1980 tarihinde dosyalamış olduğu 69/80 sayılı istidası i-le aşağıdaki şekilde talepte bulunmuştur:
"A- Muhterem Mahkemenin bir kayıt kararı ita
eyliyerek müstedinin takriben 1/11/1973
tarihlerinde Girne'li M.G.Leptos'dan
satın alıp ücret ödediği ve ülkedeki
koşullar ne-deni ile kaydını kendi
adına yaptıramadığı ve kaydı halen
Rum adında bulunan ve/veya bulunması
gerekli Trimith köyünde Kayıt No.
3167, Plot No.361/5 ve 317/1/1,
Sh/Pl. No.XII/18.E 1 tahtındaki
gayrımenk-ulün, satın alan ve/veya
işbu başvuruyu yapan müstedi namına
kaydı hususunda bir emir.
B- İlgili gayrımenkulün ifraz edilmemiş
mülk olması halinde ayninin ifraz
edilmiş mülk haline getirilip öylece
müsted-i adına kaydını öngören bir
emir."
Avukat Talât Kürşat'ın istidaya ekli yemin varakasında
özetle; Müstedinin vekili ve avukatı sıfatıyle işbu yemin
varakasını yaptığını, mesele ile ilgili evrakların tasar-
rufunda olup meselenin gerçeklerin-e vakıf olduğunu,
Müstedinin 1.11.1973 tarihinde 5.000 Kıbrıs Lirası karşılığı
mukavelede tafsilâtını verdiği gayrımenkûlü satın aldığını,
mukavele imzalandığında satış bedeline tuta 100 Kıbrıs
Lirası ve bilâhare 14.11.1973 tarihinde ise 2509.670 mils
ka-rşılığı 2984 Sterlin'i banka yolu ile havale ettiğini,
1974 Barış Harekâtı nedeniyle bakiye borcu ödenip koçanı
alamadığını, 30.6.1975 tarihinde mukavelede belirtilen
haklarını KTFD Savunma ve Dışişleri Bakanlığı İrtibat ve
Azınlıklar Dairesi nezdinde k-aydettirdiği konu mal ile
istidada talep edilen malın bir ve aynı mal olduğunu
belirterek istidada talep edildiği şekilde Müstedi lehine
emir verilmesini talep etmiştir.
Müstedaaleyh taraf ise 6.1.1981 tarihinde dosyalamış
olduğu itiraz ihbarnames-inde özetle; Müstedinin istidası
ile ona ekli yemin varakasının 7/80 sayılı Yasanın özellikle
2. ve 6. maddelerinin içeriğinin kanıtlayıcı mahiyette
olmadığını çünkü Müstedi satış mukavelesinde ileri sürdüğü
çekin karşılığı olmadığını, satıcı adına kimin- imzası
olduğunun belli olmadığını keza mukavele 20.7.1974'den önce
yapıldığına ilişkin 7/80 sayılı Yasanın 6. maddesinin içer-
diği resmi belgelerinin olmadığını ileri sürerek istidanın
reddini talep etmiştir.
İstidanın duruşması yapılmıştır. Mü-stedi bizzat
şahadet vermiş ve 2 de tanık dinletmiştir. Müstedaaleyh
ise 1 tanık dinletmiştir. Satış mukavelesi Emare 1,
1 adet makbuz Emare 2, satıcının Müstediye gönderdiği
1 adet mektup Emare 3, Tapu Taşınmaz Mal Araştırma Belgesi
Emare 4 ve İrtiba-t ve Azınlıklar Dairesi tarafından Müstediye gönderilen 8 Ekim 1976 tarihli yazı Emare 5 ve 1 adet yer
plânı Emare 6, 14/87 sayılı istidada alınan ara emrinin
bir sureti ise Emare 7 olarak Mahkemeye ibraz edilmiştir.
İstidayı dinleyen Girne Kaza Mah-kemesi, 14.1.1998
tarihinde verdiği kararında Müstedinin istidasında başarılı
olamadığını belirterek istidayı reddetmiştir. Müstedi de
bu ret kararına karşı işbu istinafı dosyalamış bulunmak-
tadır. İstinaf ihbarnamesi 7 sebep içermekte ise de
İstinaf -Eden avukatı istinaf sebeplerini 3 başlık altında
toplayıp Mahkemeye hitap etmiştir. Birinci başlık altında
şunları söylemiştir: Mukavelenin mal sahibi satıcı olarak
mal sahibi Leptos değil vekili tarafından imzalandığı
hususunun esasa müteallik bir husu-s olması nedeniyle lâyiha-
larda yer alması gerektiği hususundaki Mahkemenin bulgusunun doğru olduğunu, ancak bu hususu yani satıcı adına vekili tarafından mukavelenin imzalandığı hususunda gerekli
tadilâtın yapılması için tadilât istidası dosyaladıkların-ı
ve tadilât istidasına izin verilmesi halinde Mahkemenin bu gerekçesinin ortadan kalkacağını ve dolayısıyle Müstedi ile satıcı arasında 1974 Barış Harekâtından önce satış mukavele-sinin yapılmış olduğu da kanıtlanmış olacaktır. İkinci husus
ise bakiye -satış bedelinin izin şartına bağlı olduğu hususu-
nun esasa müteallik bir husus olduğunu ve bunun da lâyihada
yer alması gerektiğini keza yazılı olarak mukavelede değiş-tirilmesi gerektiği hususunda Mahkemenin bulgusunun hatalı olduğunu, yemin varakasında -bu hususun açıkça belirtildiğini
ve tarafların bakiye satış bedelinin ödenmesinin satılan
malın izin alınıp Müstedi adına koçan yapılacağı tarihte ödeneceği hususunda mutabık kaldıklarını ve bu hususun yemin
varakasında yer aldığını, bu nedenle Mahkemenin -bu husustaki bulgusunun yanlış olduğunu vurgulamaktadır.
Üçüncü husus ise tapu referanslarının farklı olduğu yönündeki Mahkemenin bulgusunun hatalı olduğunu çünkü gerek mukavelede, gerek İrtibat ve Azınlıklar Dairesinin gönderdiği yazıda gerekse Taşı-nmaz Mal Araştırma Belgesindeki satılan
malın kaydının 3167 olduğu açıkça belirtilmekte, Pafta ve Parsellerde meydana gelen değişikliklerin ise nereden kaynak-landığını Müstedi şahadetinde açık ve sarih bir şekilde beyan etmiştir ve yapılan tadilâtla istid-adaki mallar talep edilen malın bir ve aynı mal olduğunu, şahadetle de kayıtlarda
yapılan düzenlemelerin yapıldığı Müstedi şahadetinde bu hususu açık ve sarih bir şekilde beyan etmiştir. Bu şekilde satılan mal ile talep edilen malın bir ve aynı mal olmad-ığı hususunda Mahkemenin bulgusunun hatalı olduğunu beyan etmiştir.
Müstedaaleyhi temsilen bulunan Savcı da yaptığı hitabe-
sinde Bidayet Mahkemesinin verdiği kararın doğru olduğunu
ileri sürerek istinafın reddini talep etmiştir.
İstinaf, ta-rafların beyanı, sunulan emareler ve dosya tetkikinden sonra emare olarak sunulan mukavelenin Müstedi
ile satıcı arasında yapılmadığı bulgusuna vararak Müstedinin istidasını reddeden Mahkemenin gerekçesi incelendiği zaman gerçekten yemin varasında satış m-ukavelesinin Müstedi ile
M.G. Leptos tarafından yapıldığı belirtildiği cihetle bu
hususun yani mukavelenin M.G. Leptos adına vekili tarafından imzalandığı hususunun esasa müteallik olması nedeniyle
lâyihada yer alması gerektiği hususundaki bulgusunun doğ-ru olduğunu, ancak tadilât istidası ile satıcı olarak görülen
M.G. Leptos adına vekili tarafından imzalandığı hususunun
tadil edilmesi halinde esasa müteallik olan bu husus lâyihada yer alacağı cihetle Mahkemenin bulgusunun da tadilâta bağlı
olarak değiş-mesi ve Müstedi ile satıcı arasındaki mukavelenin 1974 Barış Harekâtından önce yapıldığı ve geçerli bir mukavele olduğu sonucuna varılması gerektiği kanaatindeyiz ve gerekli tadilâtın yapılmasına izin verilerek Mahkemenin bulgusunun
bu şekilde düzenlenmes-i uygundur kanaatindeyiz ve bu şekilde
yukarıda söylenenlere bağlı olarak 1. istinaf sebebinin
kabul edilmesi gerekir.
İkinci istinaf sebebi ile ilgili ise yemin varakası
incelendiği zaman Müstedinin bakiye satış bedelinin satın
alınan malın koçanı-nın alıcı adına yapılması için gerekli
iznin alınmasına bağlandığı ve bu hususta tarafların mutabık kaldıkları hususu yemin varakasının 6. paragrafında yer almak-tadır. Bu durumda bu hususun esasa müteallik olduğu ve
lâyihada yer almadığı hususundaki Ma-hkemenin bulgusunun hatalı olduğu kanaatindeyiz, kaldı ki ödenmemiş bakiyenin ödenmesi
için Mahkemenin emir verme yetkisi olduğu Yasada açıkça belirtilmektedir. Bu nedenle bu istinaf sebebinin de kabul edilmesi gerekir kanaatindeyiz.
Üçüncü husus i-se satın alınan mal ile talep edilen
malın bir ve aynı mal olup olmadığı hususu incelendiği
zaman, yine Müstedi şahadetinde açık ve kesin olarak satın aldığı malı satın almadan önce yerinde gördüğü ve keza bu istidanın duruşması başlamadan önce yine gidip- yerinde
ziyaret ettiğini ve satın aldığı mal ile istidada talep
edilen malın bir ve aynı mal olduğu hususunda açık ve sarih
bir şekilde şahadet vermiştir. Keza bu şahadetin içeriği ve emareler incelendiği zaman mukaveledeki kayıt numarasının
3167 olduğu- yine Emare 4 Taşınmaz Mal Araştırma Belgesinde
de malın kayıt numarasının 3167 olduğu Emare 5 İrtibat ve Azınlıklar Dairesi tarafından Müstediye gönderilen ve hakla-rının ve menfaatlerinin kaydedildiğini belirten yazıda kayıt numarasının 3167 olduğu görü-lmektedir. Bu durumda satın
alınan mal ile talep edilen malın 3167 kayıt numaralı mal
olduğu açık ve sarih bir şekilde ispat edilmiştir kanaatin-deyiz. Sadece Pafta ve Parsellerinde bazı değişiklikler
olduğu ve bu değişikliklerin nereden kaynaklandığı-nı Müstedi şahadetinde belirtmektedir. Şöyle ki; satın aldığı zaman plân üzerinde satın aldığı yerin 13 rakamı olduğunu ve bu nedenle mukaveleye 13 rakamı konduğunu bilâhare bu rakamın 3 olduğu hususunda sadece vekilinin kendisine bilgi verdiğini ve bu şe-kilde Parsel numarasının değişikliğe uğradığını belirtmek-tedir. Kayıt numarasında herhangi bir değişiklik olmadığı dikkate alındığı zaman satın alınan mallardaki talep edilen malın bir ve aynı mal olduğu kanıtlandığı cihetle bu hususta
da Mahkemenin bulg-usunun hatalı olduğu kanaatindeyiz ve bu istinaf sebebinin de kabul edilmesi gerekir.
Yukarıda söylenenler ışığında İstinaf Edenin istina-
fında başarılı olduğu cihetle istinafın kabul edilerek
istinafa konu istida konusu malın Müstedi adına kayded-il-
mesi gerekir kanaatindeyiz. Ödenmemiş bakiye miktarı ise
maliye işleri ile görevli Bakanlığın göstereceği özel fona
döviz olarak yatırılması gerekir.
Netice itibarıyle yukarıdaki bulgulara bağlı olarak
istinaf kabul edilir ve istida konusu malı-n Müstedi adına kaydedilmesine emir verilir. Ödenmemiş bakiye miktarın ise Maliye Bakanlığının göstereceği özel fona döviz olarak yatırılmasına emir verilir.
Masraflarla ilgili herhangi bir emir verilmez.
Taner Erginel Mustafa H. Özkök - Gönül Erönen
Yargıç Yargıç Yargıç
4 Mayıs 2001
-1
7
-
Full & Egal Universal Law Academy