-D.29/81 Yargıtay/Hukuk 41/81
(Şirket İstida No: 1/81 L/şa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salahi, Aziz Altay.
-
İstinaf eden: Ahmet Cemal, Lefkoşa.
(Müstedi Petitioner)
ile -
Aleyhine istinaf edilen: Otoran Limited Şirketi.
(Müstedaaleyh respondent)
A r -a s ı n d a .
İstinaf eden namına: Ali Dana, Şefika Durduran ve Osman Ertekün Aleyhine istinaf edilen namına: Kıvanç M. Riza.
Tasfiye - Şirket tasfiyesi - Davacının bir dilekçe (petition) dosyalayarak Davalı Şirketin tasfiyesini talep etmesi - Davacını-n dava sonuçlanıncaya değin geçici tasfiye memuru atanması istemi Davalının dilekçesinin Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğüne uygun olarak yapılmadığı iddiası.
Usül - Tasfiye işlemlerinin İflas Tüzüğü ve Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğüne göre yapılması - 193-3 Şirketler Tasfiye Tüzüğünün 92. maddesi - Şirket tasfiye işlemlerinde tasfiye kararı alınana kadar Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü ile Iflas Tüzüğünün uygulanması - Şirket tasfiye işlemlerinin dilekçe ile başlatılması ve İflas Tüzüğünde öngörülen prosedü-rün takip edilmesi -Tasfiye işlemine ilişkin dilekçelerin Iflas Tüzüğü altında yapılması.
OLAY: Davacı, dosyaladığı bir dilekçe ile Davalı şirketin tasfiyesinî talep etti. Davacı daha sonra bir dilekçe daha dosyaladı ve kendisinin geçici tasfiye memuru- atanmasını istedi. Davalı müdafaasında dilekçenin usulüne uygun yapılmadığını ileri sürdü.
İlk Mahkeme 1933 Şirketler (Tasfiye) Tüzüğünde tasfiye
memurunun tayinine ilişkin dilekçelerin nasıl yapılacağına dair herhangi bir hüküm bulunmadığını böyle- durumlarda Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü ile İflas Tüzüğünün uyygulanması gerektiğini belirtti ve buna uygun olmadığı için Davacının dilekçesini reddetti.
Davacı, geçici tasfiye memuru tayini için yapılan dilekçenin
İflas Tüzüğü altında değil de Hukuk -Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 48 altında yapılması gerektiği hususundaki İlk Mahkeme kararının hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf etti.
SONUÇ: Yargıtay tasfiye memuru tayini için yapılan dilekçenin usulüne uygun yapılıp yapılmadığını inceledi.
Yargı-tay 1933 Şirketler (Tasfiye) Tüzüğünün 92. maddesine göre
uygulanması gereken IIukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü ile İflas Tüzüğünün bir bütün teşkil ettiğini belirtti. Şirket tasfiye dilekçesi (petition) İflas Tüzüğü altında yapıldığına göre tasfiye işlemin-e îlişkin diver dilekçelerin de İflas Tüzüğü altında yapılması gerektiği kanısına varan Yüksek Mahkeme İlk Mahkeme kararını hatalı bularak iptal etti.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
Yargıtay/Hukuk 65/80.
-------------------------
H Ü K Ü M
-salih S. Dayıoğlu: Bu istinafta mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Aziz Altay verecektir.
Aziz Altay: İstinaf eden müstedi. Lefkoşa Kaza Mahkemesinde dosyaladığı bir dilekçe (Petition) ile aleyhine istinaf edilen müstedaaleyh şirketin Mahkemece tasfiyesi ist-eminde bulundu. Müstedi daha sonra istinafa konu dilekçeyi dosyalayarak esas tasfiye dilekçesinin görüşülüp sonuçlanacağı tarihe kadar resmi kabız Memuru veya Mahkemece uygun görülecek birisinin geçici Tasfiye Memuru (Provisional Liquidator) olarak tayinin-i istedi.
Müstedaaleyh dosyaladığı itiraznamede müstedinin dilekçesinin ve ona ekli yamin verekasının Hukuk Mahkemeleri Usulü Tüzüğüne uygun olarak yapılmadığını ileri sürdü ve dilekçesinin reddedilmesi gerektiğini iddia etti.
Dilekçeyi dinleyen İlk Mahk-eme l9333 Şirketler ( Tasfiye) Tüzüğünde Tasfiye Memurunun tayinine ilişkin dilekçelerin nasıl yapılacağına dair herhangi bir hüküm bulunmadığına işaretle bu gibi durumlarda Hukuk Mahkemeleri Usulü Tüzüğü ile İflas Tüzüğüne göre hareket edilmesini öngören -1933 Şlrketler (Tasfiye) Tüzüğünün 92. Maddesine dayanarak istinaf konusu dilekçenin Hukuk Mahkemeleri Usulü Tüzüğünün 48. maddesine uygun olarak yapılması gerektiği kanısına vardı ve bu şekilde yapılmayan konu dilekçenin reddine karar verdi.
Müstedi İlk -Mahkemenin red kararından istinaf etti. İstinaf sebepleri aynen şöyledir:
l. Geçici Tasfiye Memuru tayini için yapılan müracaatın İflas Tüzüğü tahtında değil de, Hukuk Mahkemeleri Usulü Tüzüğü Emir 48 tahtında yapılması gerektiği hususundaki Bidayet Mahkem-esinin bulgusu hatalı idi ve/veya bu sebepten dolayı istidanın iptal edilmesi hatalı idi.
Müstedinin avukatı, takip edilmesi gereken usulün İflas Tüzüğünün
öngördüğü şekilde olması gerektiğini iddia etmiş olmakla beraber yapılan istida Hukuk Mahkemeleri- Usulü Tüzüğü Emir 48'e de dayandırılıyordıı ve Bidayet Mahkemesi bu hususu nazarı itibara almamakla veya kâfi derecede nazarı itibara almamakla ve/veya istidayı iptal etmekle hata etti.
3. Bidayet Mahkemesi istidayı destekleyen yemin verekasının Hukuk Mu-hakemeleri Usulü Tüzüğünde gösterilen örneğe uymadığı fakat bunun karşı tarafa herhangi bir haksızlık ve/veya müşkilat doğurmadığı hususunda bulgu yapmış olmasına rağmen böyle bir uyumsuzluğun (irregularity) bütün muameleyi hükümsüz kıldığı yolunda karar v-ermekle hata etti.
İlkin l. istinaf sebebini inceleyelim.
Müstedinin geçici Tasfiye Memuru tayini için yapmış olduğu dilekçenin İflas Tüzüğü uyarınca yapılmış bir dilekçe olduğu taraflarca bir olgu olarak kabul edilmektedir. Ne var ki müstedaaleyh İflâs -Tüzüğünün 92. maddesi ışığında konu dilekçenin Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü altında ve ona uygun şekilde yapılması gerektiğini ileri sürmekte ve tüm ihtilaf bundan kaynaklanmaktadır. Müstedaaleyhe göre Yargıtay/Hukuk 65/80 sayılı istinaf kararında sadec-e şirket tasfiye dilekçelerinin (petition) İflâs Tüzüğü altında yapılması gerektiği hususunda bir prensip vaz edilmiş olup sair tasfiye işlemlerinin ise Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğüne göre yapılması gerekir. Aksi takdirde 1933 Şirketler (Tasfiye) Tüzüğü-nün 92. maddesinde yer alan Hukuk işlemlerine ilişkin mahkeme tüzüğü (Rules of Court governing civil proceedings) sözcüklerinin bir anlamı o1maz.
Bu durumda konu dilekçenin usulüne uygun yapılıp yapılmadığını incelemek gerekir. 1933 Şirketler (Tasfiye) T'-üzüğünün 92. maddesi aynen şöyledir:
"92.Where no provision is made in these Rules regarding any matter arising out of winding-up proceedings, The Rules of Court governing the Civil proceedings (including the Banruptcy Rules) shall so far as they are not- renugnant to these Rules, apply to such matter."
Görüleceği gibi 92. maddeye göre uygulanması gereken Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğünün hukuk işlemlerine ilişkin kısmı ile İflâs Tüzüğü şirketlerin tasfiyelerine ilişkin işlemleri amaçları bakımından bir -bütün teşkil etmektedir. 92. madde Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü ile İflâs Tüzüğünden değil, İflâs Tüzüğü dahil Hukuk Muhakemeleri Tüzüğünden bahsetmektedir. Bu nedenle İflâs Tüzüğü şirketler tasfiyesi amaçları bakımından Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü -içinde ve onun bir kısmı olarak mütalâa edilmesi gerekir. Durum bu olduğuna göre Müstedinin İflâs Tüzüğü altında yapmış olduğu istinaf konusu dilekçe 1933 Şirketler (Tasfiye) Tüzüğünün 92. maddesinin öngördüğü şekilde ve usulüne uygun yapılmış bir dilekçed-ir. Nitekim Yargıtay/Hukuk 65/80 sayılı istinafta şirket tasfiye işlemlerinde, tasfiye kararı alınana kadar, tatbik edilecek tüzüğün Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü ile İflas Tüzüğü olduğu belirtildikten sonra şirketler tasfiye işlemlerinin dilekçe (petit-ion) ile başlatılacağı ve bu gibi işlemlerde İflâs Tüzüğünde öngörülen prosedürün takip edilmesi gerektiği hususu karara bağlanmıştır. Şirket tasfiye dilekçesi (petition) İflâs Tüzüğü altında yapılacağına göre bu şekilde başlatılan bir tafsiye işlemine ili-şkin sair dilekçelerin de iflâs Tüzüğü altında yapılması gerektiği kanısındayız.
Tüm bu nedenlerden dolayı İlk Mahkemenin Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğünün 48. emrine uygun olarak yapılmadığı gerekçesi ile konu reddine ilişkin kararı hatalıdır ve isti-nafın bu sebepten kabul edilmesi gerekir.
Yukarıda varılan sonuç ışığında geriye kalan istinaf sebeplerini inceleyip karara bağlamaya gerek yoktur.
Sonuç olarak istinaf kabul edilir ve İlk Mahkemenin hükmü iptal
edilir.
Masraflar için herhangi bir emir -verilmez.
(Salih S. Dayıoğlu) (N. Ergin Salâhi) (Aziz Altay)
Yargıç Yargıç Yargıç
11 Kasım 1981
Full & Egal Universal Law Academy