-D.9/82 Yargıtay/Hukuk 4/82
- (Dava No. 156/81; Girne)
-
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
-Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut.
-
İstinaf eden: 1. Fedai Hüseyin b/d Rger Thomson.
2. Namık Kemal, Londora.
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Fatma Cahit Canberk n/d Fatma Cahit Hüseyin,
Lefkoşa.
- A r a s ı n d a.
İstinaf edenler namına: Menteş Aziz adına Güneş Menteş
-Aleyhine istinaf edilen namına: Kıvanç M. Riza.
-
Hükmün iptali (set aside) - Davalı adına davada bulunan avukatın uzlaşma sonucu hüküm vermesi - Davalının hükmün iptâli için istida dosyala- ması - Mahkemenin hükmün iptâlinin dava yolu ile yapılabileceği görüşüne vararak istidayı reddetmesi - Davalının- dava dosyalayarak avukatı ile hiç görüşmediğini ve bu davada uzlaşma yapması için avuka- tına yetki vermediğini ileri sürmesi ve hükmün iptal edilöesi istemi - Davacıların, bir istida dosyalayarak Davalıların açtığı bu davanın dava sebebi içermediğini tal-ep takririndeki savların boş ve anlamsız olduğunu ileri sürmleri - Davacıların istidalarını E.27 n.1, 2 ve 3'e dayandırması - Davacıların istidasını dinleyen İlk Mahkemenin davada geçerliliği olan bir dava sebebi olmadığına ve talep takririndeki savların b-oş ve anlamsız yada uydurma olduğuna ilişkin iddialarını reddetmesi - Davacıların istidanın reddedilmesi kararı aleyhine istinafı
Usul - E.27 n.3 - Davacıların istidalarında başarılı olabilmeleri için istidaya konu talep takririnin herhnagi bir dava sebe-bi içermediğini ispat etmeleri gerekir.
Layiha - Mahkeme bir layihanın yeterli olup olmadığına ilişkin karar verirken layihada belirtilen savları doğru olarak varsayarak hareket eder.
Uzlaşma - Uzlaşmanın iptali - Yetkisilik halinde uzlaşma sonucu veri-len hükmün iptali - Davalının avukatına kendi hesabına uzlaşma yapması için yetki vermediği ve uzlaşmanın davalının hazır olmadığı bir günde ve bilgisi dışında verildiği iddiası.
OLAY: Davalı adına bulunan avukat Davacılar ile uzlaşarak bir hüküm verdi.- Hükmün verilmesi üzerine davalı bir istida dosyalayarak iptalini istedi. İlk Mahkeme hükmün iptalinin dava yoluyla yapılabileceğini belirterek istidayı reddetti. Davalı bunun üzerine dava dosyalayarak avukatına böyle bir yetki vermediğini ileri sürererk h-ükmün iptalini istedi. Davalının açtığı davada Davalı olan Müstediler bir istida dosyalayarak davada daa sebei bulunmadığını, talep takririndeki savların boş ve anlamsız olduklarını ileri sürerek davanın iptalini istediler. İstidayı dinleyen İlk mahkeme is-tidada yer alan iddiaların geçersiz olduğunu ve Mahkeme hususunda geçerli şahadet bulunmadığı kanısına vararak istidayı reddetti.
Davacılar, İlk Mahkemenin istidadaki savların geçersiz olduğuna ilişkin bulgu yaptığını ancak neden geçersiz olduğuna deği-nmediğini belirterek İlk Mahkemenin istidayı reddetmekle hatalı hareket ettiğini ileri sürerek kararı istinaf ettiler.
SONUÇ: Yargıtay E.27 n.3'e göre davalıların böyle bir istidada başarılı olabilmeleri için istidada yer alan istidaya konu talep takriri-nin herhnagi bir dava sebebi içermediğini ya da davanın boş ve anlamsız olduğunu ispat etmeleri gerektiğini belirtti.
Yargıtay, Mahkemenin bir layihanın yeterli olup olmadığına ilişkin karar verirken layihada belirtilen savların doğru olduğunu varsayara-k harket etmesi grektiğini vurguladı. 3. meselede davalının dosyaladığı talep takririnin 3. Paragrafında Davacının avukatına sadece isbat-I vücut dosyalaması için yetki verdiğini ve uzlaşma yapması için yetki vermediğine ilişkin bir savı olduğunu belirtti.-
İlk Mahkemenin karrında dava sebebi olup olmadığına ilişkin bir bulgu yapmadığını belirten Yargıtay, Davalının talep takririnde ileri sürdüğü savlar ışığında Davacıların istidasını reddetmekle İlk Mahkemenin hata etmediği kanısına vardı.
Atıfta Bulun-ulan Bilimsel İçtihatlar:
Halsbury's Laws of England, 3. Baskı, cilt 30, sayfa 37, para.70.
-H Ü K Ü M
-
Salih S. Dayıoğlu: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın yargıç Niyazi F. Korkut verecektir.
Niyazi F. Korkut: İstinaf eden müstediler ile aleyhine istinaf müstedaaleyh Girne Kaza Mahkemesinin 252/79 sayılı davasında, sair taraflar ile birlikte, taraf id-iler. Konu davada müstedaaleyh namına avukat O. feridun bulunarak istinaf edenler ile varılan bir uzlaşma sonucu uzlaşma yolu ile bir hüküm alındı.
Bu hüküm üzerine müstedaaleyh verilen hükmün, iptal edilmesi (set-aside) için bir istida dosyalamışsa da M-ahkeme, böyle bir işlemin dava yolu ile yapılabileceği görüşüne vararak, ilgili istidayı reddetti. Bu ret kararı üzerine müstedaaleyh 21.4.1981 tarihinde Girne Kaza Mahkemesinde 156/81 sayılı bir dava dosyalayarak Talep Takririnde, sair şeyler yanında, öz-ellikle, 252/79 sayılı davada av. O. feridun'un, kocası Cahit Canberk vasıtasıyle, isbatı vücut dosyaladığını ve bişahare görüşüp mutabakata vardıktan sonra savunmasını dosyalamak koşulu ile avukat tutma varakası imzaladığını, avukat ile hiç görüşmediği gi-bi kendi hesabına konu davada herhangi bir uzlaşma yapması için de avukata yetki vermediğini, varılan uzlaşmanın kendi hazır olmadığı bir günde ve bilgisi dışında yapıldığını ve bu uzlaşmanın hükmünden sonra ancak 10.3.1981 tarihinde bilgisine geldiğini ve- uzlaşma yolu ile alınan konu hükmü onaylamadığını ileri sürerek özetle Mahkemece 252/79 sayılı davada verilen hükmün iptal edilmesine ilişkin bir emir ve konu hükmün kendisi olmadan ve onayı alınmadan verildiği için geçersiz lduğuna ilişkin bir ilâm veril-mesi isteminde bulundu.
Davacı müstedaaleyhin açtığı bu davada davalı olsa müstediler bir istida dosyalayarak müstedaaleyhin açmış olduğu 156/81 sayılı davada dosyalanan talep takririnin yasal geçerliliği olan herhangi bir dava sebei içermediğini ve/veya- talep takririndeki savların boş ve anlamsız (frivolous and vaxacious) olduklarını ve/veya mahkemelerin yetkilerini kötüye kullanmaları gayesi güttüğünü (abuse of Court Process) ileri sürerek konu davanın iptaline ilişkin bir emir verilmesi isteminde bulud-nular. Müstediler istidalarını E.27 n.1 ve 2 3'e dayandırmakla beraber istinafın duruşması sırasında istinaf edenlerin avukatı sadece E.3'e dayandıklarına ilişkin beyanda bulundu.
Bu istidayı dinleyen Alt Mahkeme verdiği kararda, sair şeyler yanında, dav-ada geçerliliği olan bir dava sebebi bulunmadığına ve talep takririndeki savların boş, anlamsız ya da uydurma olduğuna ilişkin müstedilerin savlarının geçersiz olduğu ve bu savlar hususunda mahkeme huzurunda geçerli şahadet de bulunmadığı kanısına vararak -müstedilerin istidasını reddetti.
Müstediler Alt Mahkemenin vermiş olduğu ret kararına karşı istinaf dosyaladılar. Müstedilerin istinaf ihbarnamesi 13 istinaf sebebi içermekle beraber istinafın duruşmasında istinaf edenlerin avukatı ilk 3 istinaf sebebi-nde ısrar etmeyip geriye kalan 10 istinaf sebebini de birlikte alarak genelde talep takririnin davalılar aleyhine bir dava sebebi içermediğini ve Alt Mahkemenin sadece istidadaki savların geçersiz olduğuna ilişkin bulgu yapıp neden geçersiz odluğuna değinm-ediğini ve bu nedenle Alt Mahkemenin istidayı reddetmekle hatalı hareket ettiğini ileri sürdü. İstinaf edenler, istinaf ihbarnamesinde, talep takririnin boş ve anlamsız odluğunu ve/veya mahkemelerin yetkilerini kötüye kullanmaları gayesini güttüğünü de ile-ri sürmekle beraber istinafın duruşması sırasında istinaf edenlerin avukatı bu husus üzerinde fazla durmamıştır.
Müstedaaleyhin avukatı ise mahkemeye hitabında müstediler istidalarını E.27 n.1, 2 ve 3'e dayandırmakla beraber davada henüz bir savunma dosy-alanmadığına göre E.1 ve 2'nin uygulanamayacağını ve istinaf edenlerin avukatının da kabul ettiği gibi b durumda sadece E.3'ün uygulanabileceğini, E.3 uyarınca da müstedilerin istidalarında başarılı olabilmeleri için talep takririnin herhangi bir dava sebe-bi içermediğini ya da davanın boş ya da anlamsız olduğunu kanıtlamaları gerektiğini; halbuki talep takririnde ileri sürülen savlara bakıldığında bir dava sebebi varolduğunun görülebileceğini; talep takririnde davacının avukatına yetki vermediğine ilişkin b-ir savı bulunduğunu ve bu aşamada bu savın doğru olup olmadığına girilemeyeceğini ve Alt Mahkemenin kararında bu hususta bir eksiklik olsa bile Yüksek Mahkemenin talep takririne bakarak dava sebebi içerip içermediğine ilişkin bir bulgu yapabileceğini ileri- sürdü.
Müstedilerin istinafa konu istidalarını dayandırdıkları E.27 n.3 aynen şöyledir:
"3.The Court may order any pleading to be struck out on the ground that it discloses no reasonable cause of action or answer, and in any such case or in case of th-e action or defence being shown by the pleadings to be frivolous or vaxatious, the Court may order the action to be stayed or dismissed, or judgement to be entered accordingly as may be just."
Yukarıda alıntısı yapılan emrin içeriğinden de görülebileceği- gibi müstedilerin böyle bir istidada başarılı olabilmeleri için istidaya konu talep takririnin herhnagi bir dava sebebi içermediğini ya da davanın boş ve anlamsız olduğunu kanıtlamaları gerekir.
Halsbury's laws of England, 3'üncü baskı, cilt 22, sayfa -792'de para.1672'de "setting aside a consent judgment" başlığı altında uzlaşma yolu ile verilen bir hükmün ne gibi hallerde iptal edilebileceği sıralanmakta olup bu hallerden birisi de yetkisizliktir. Müstedaaleyhln başlatmış olduğu davanın talep takrirind-e de müstedaaleyin uzlaşmaya varılan davada avukatına kendi hesabına herhangi bir uzlaşma yapması için yetki vermediğine ve varılan uzlaşmanın kendi hazır olmadığı bir günde ve bilgisi dışında yapıldığına ilişkin bir sav ileri sürülmektedir.
Halsbury's L-aws of England, 3'üncü baskı, cilt 30, sayfa 37, para.76'da ise "striking out pleading showing noc ause of action or defence" başlığı altında ise şöyle denmektedir:
"The court or a judge may order any pleading to be struck out on the ground that it disclo-ses no reasonable cause of action answer. In judging of the sufficiency of a pleading for this purpose, the court will assume all the allegations therein to be true and that they are admitted bythe other party."
Bu alıntıdan da görülebileceği gibi Mahkem-e bir layihanın yeterli olup olmadığına ilişkin karar verirken layihalarda belirtilen savları doğru olarak varsayarak hareket eder.
Bu istinafta konu meslede de davacı müstedaaleyhin başlatmış olduğu davanın talep takririnin 3. paragrafına bakıldığında, -daha önce de belirtmiş olduğumuz gibi davacının avukatına sadece isbatı vücut dosyalamak için yetki verdiği ve uzlaşma yapması için yetki vermediğine ilişkin bir savı olduğu görülmektedir.
Alt Mahkeme kararında dava sebebi olup olmadığına ilişkin sarih b-ir bulgu yapmamışsa da müstedaaleyhin daha önce belirttiğimiz talep takririnde ileri sürülen savları ışığında, müstedinin istidasını reddetmekle hatalı hareket etmemiştir.
Müstedaaleyhin, 252/79 sayılı davada verilen hükmünden hemen sonra konu hükmün ipt-ali için istida yaptığı ve istidasına ekli yemin varakasında ileri sürdüğü savlar ışığında 156/81 sayılı davanın boş ve anlamsız olduğu ya da mahkemelerin yetkilerini kötüye kullanmaları gayesini güttüğü hususunda da istinaf edenler tarafından ikna edilmed-ik.
Sonuç olarak istinaf reddolunur. Aleyhine istinaf edilenin masrafları istinaf edenler tarafından ödenecektir.
(Salih S. Dayıoğlu) (N. Ergin Salâhi) (Niyazi F. Korkut)
Yargıç - Yargıç Yargıç
16 Mart 1982
Full & Egal Universal Law Academy