-D.14/93 Yargıtay/Hukuk 42/92
(Dava No: 751/91; Lefkoşa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Niyazi F. Korkut, Celâl Karabacak, Özkan Tunçağ
İstinaf eden: Demerka Otelcilik v-e Turizm Ltd. Önen Köşk
Devlet Hastahanesi yanı, Ortaköy - Lefkoşa.
(Davalı 2)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Raşit A. Raşit Trading Ltd.,
92 Bedreddin Dem-irel Cad., Lefkoşa.
(Davacı)
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Avukat Rif-at Çomunoğlu
Aleyhine istinaf edilen hazır değil.
H Ü K Ü M
Niyazi F. Korkut: Bu istinafın hükmünü Sayın Yargıç Özkan Tunçağ verecektir.
Özkan Tunçağ: Bundan sonra Davacı olarak anılacak olan aleyhine istinaf edilen Davacı, 20.12.1991 tarihinde Lefkoş-a Kaza Mahkemesinde açmış olduğu 751/91 sayılı hukuk davası ile, bundan sonra Davalı (2) olarak anılacak olan Demarka Otelcilik ve Turizm Ltd. Şirketi ile sair Davalılar aleyhine müştereken ve münferiden 16.7.1990 ile 13.8.1990 tarihleri arasında veresiye -usulü ile Davalılara yaptığı satıştan dolayı ödenmediğini iddia ettiği toplam 46.285.380.-TL'sı tutarında olan inşaat malzemelerinin bedelini talep etmiştir.
Davalılar, avukatları vasıtası ile 20.5.1991 tarihinde dosyalamış oldukları müdafaa takririnde D-avalı (2) aleyhine dava sebebi bulunmadığı nedeni ile davanın iptalini ön itiraz olarak ileri sürerek keza Davalı (2) dışında Davalıların belirttiği rakamlardan daha az bir borçları bulunduğunu, meblağın abartılmış olduğunu belirterek davanın reddedilmesin-i talep etmişlerdir.
Davanın duruşmasına başlamadan önce, Davalı (1), (3) ve (4) talep takririnin 8 (A) (B) paragrafındaki Davacının taleplerini kabul ettiğinden aleyhlerine talepteki meblağ ile %68 faiz ve 3.500.000.-TL'sı dava masrafı için hüküm verildi-kten sonra Davalı (2) aleyhindeki davanın duruşmasına 3.2.1992 tarihinde başlandı.
Davacı davasını kanıtlamak için Yılmaz Sarper Çağrıbey isimli bir kişiyi tanık olarak çağırmıştır. Bu tanık Davacı Şirketin İnşaat Bölümü Müdürü olup davaya ilişkin fatura- ve sevkiyat fişlerini Emare 1 olarak sunmuştur. Davalı (2) ise Direktörü Kâmil Kunt'u tanık olarak dinletmiştir. Bu tanık 21.6.1991 tarihli bilançoyu Emare 2 olarak Mahkemeye sunmuştur. Şahadetin sunulmasını müteakip tarafların avukatları kendi görüş ve d-eğerlendirmelerini içeren argümanlarını Mahkemeye sunmuşlardır.
Alt Mahkeme sunulan şahadet ve argümanları inceledikten sonra Davacının sunduğu şahadete itibar ederek anılan borcun Davalı (2)'ye ait olduğunun kanıtlandığı bulgusuna vararak Davacı lehine -ve Davalı (2) aleyhine talep takriri doğrultusunda karar vermiştir.
İşbu istinaf Alt Mahkemenin 14.5.1992 tarihinde okuduğu karardan yapılmıştır. İstinaf ihbarnamesi 2 istinaf sebebini içemektedir. Bu istinaf sebepleri aynen şöyledir:
" (A) Muhterem Mah-kemenin işbu davada davalı 2 aleyhine 14.5.1992 tarihinde vermiş olduğu hüküm ve emir hatalıdır, çünkü;
Davacının talep takriri layhihasındaki 3'üncü paragrafta ödeme şekli ilk talep olarak iddia edilmesine rağmen davacı tanığının vermiş olduğu şahadet bu- iddiayı teyit etmediği gibi bu iddianın tam aksidir. Dolayısıyle Muhterem Mahkeme huzurundaki layiha ile şahadet açıkça çeliştiği halde davacı lehine ve davalı 2 aleyhine hüküm vermekle hata etti.
Muhterem Mahkeme huzurundaki davalı 2 tanığının şahadeti -ve keza sunulan Emare 1 ve 2'yi yanlış olarak değerlendirerek bunlarla ilgili yanlış bulgu yapmakla hata etti. Çünkü Emare 1 davalı 2 tanığının şahadetini desteklediği ve Emare 2 de ayni şekilde davalı 2 tanığının şahadetini desteklediği tekzip edilemdiği -halde işbu emarelere ve şahadete kıymet vermemekle hatalı davrandı.
(B) Muhterem Mahkeme işbu davada tarafların ispat külfetini yanlış değerlendirmekle hata etti. Çünkü, işbu davada davalı 2'den alacağı olduğunu ispat davacıya düştüğü halde, Muhterem Mah-keme bunu davalı 2'nin davacıya borcu olmadığını ispat külfetini davalı 2'ye yükleyerek, davalı 2'nin bunu ispata muvaffak olamadığı şeklinde bulgu yapmakla ve/veya değerlendirmekle hata etti."
İstinaf edenin avukatı istinafın duruşması esnasında sadece -1(a) istinaf sebebi üzerinde duracağını, diğer istinaf sebeplerine ilişkin herhangi bir ısrarı olmadığını belirtmiştir.
Davalı (2)'nin avukatı 1(a) istinaf sebebine ilişkin hitabesinde, sair şeyler yanında, Davacının iddialarını kanıtlamakla yükümlü oldu-ğunu, bu hususun ispat külfetine ilişkin ana kuralı oluşturduğunu, talep takririnin 3. paragrafına bakıldığında ilk talepte sözcüklerinin yer aldığını, bunun ise esasa ilişkin bir olgu olduğunu, eğer bir borç varsa muaccel olup olmadığı konusunun ortaya çı-ktığını, şahadette ise tam aksi bir durumun mevcudiyetinin açıklıkla görülebileceğini, lâyihalarla şahadetin tutarlı olması gerektiğini, bunun böyle olmaması halinde sunulan şahadete inanılmış olsa dahi Mahkemenin bu şahadeti değerlendiremeyeceğini, bunun -sonucu olarak da davacının iddialarının kanıtlanmamış olduğunun kabulü gerektiğini öne sürerek argümanlarını teyit için dava tutanaklarına ve sunulan emareler ile bazı içtihat kararalrına atıfta bulunmuştur.
Aleyhine istinaf edilen ne şahsen ne de bir av-ukat vasıtasıyle istinafın duruşmasında temsil edilmemiştir.
Özetlenen olgulardan da görülebileceği gibi istinaf eden Davalı 2 Alt Mahkemede müdafaasında sadece aleyhine bir dava sebebi bulunmadığına ilişkin bir sav ileri sürmekle yetinmiştir. Alt Mahkem-e ise yapılan duruşma sonunda vermiş olduğu kararında istinaf eden aleyhine Davacının talebine uygun olarak hüküm vermiştir. İstinaf eden Alt Mahkemede dosyalamış olduğu müdafaada bugün istinafta konu ettiği istinaf sebebi hususunda bir sav ileri sürmediği- gibi Alt Mahkeme önünde bu hususta herhangi bir tartışma da yapılmamıştır. Bu durumda bu hususun bu istinafta konu edilmesi olası değildir. Bu husus bir yana Alt Mahkeme hükmünde Davacı tarafından sunulan şahadete inanıp Davalı 2 tarafından sunulan şahade-te ise inanmamıştır. Alt Mahkemenin inandığı şahadete dayanarak varmış olduğu bulgularda da bir hata ettiği hususunda istinaf eden tarafından ikna edilmedik. Esasında bu hususta da istinaf edenin bir istinaf sebebi mevcut değildir.
Yukarıda söylenenlerden- anlaşılacağı gibi istinaf eden istinafında başarılı olmamıştır.
Sonuç olarak istinaf reddolunur. Masraflarla ilgili herhangi bir emir verilmez.
(Niyazi F. Korkut) (Celâl Karabacak) (Özkan Tunçağ)
Yargıç - Yargıç Yargıç
25 Mayıs 1993
Full & Egal Universal Law Academy