- Yargıtay/Hukuk 43/78
(Dava No. 80/75; Girne)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Ahmet İzzet, Salih S. Dayıoğlu. İstinaf eden: Mahmu-t Nafiz, Nurhan Mahmut'un en yakın dostu ve/veya
tabii vasısı sıffatıyle, Karaoğlanoğlu.
(Davacı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Mustafa Celâl, Ozanköy.
- (Davalı)
a r a s ı n d a .
İstinaf eden namına: Talât Kürşat.
Aleyhine istinaf edilen namına: Osman Dağlı tarafından A. M.
Berberoğlu.
Traf-ik Kazası - Trafik kazasında 14 yaşında bir kız olan Davacının
ağır yaralanması - Kazadan dolayı Davacının gözünü kaybetmesi ve
köprücük kemiğinin kırılması - İlk Mahkemenin kazada Davacının %40,
Davalının %60 oranında kusuru olduğu kanısına varma-sı ve Davacı
lehine K.L.3346.200 genel tezminata hükmetmesi İstinaf - Davacının
genel tazminatın düşük tespit edildiğini ileri sürerek istinaf
etmesi - Yargıtayın Rum tarafında ve İngiltere'de 1970 yılında göz
kaybında verilen hükümleri ve ster-linin değer kaybını dikkate
alarak tazminat miktarını artırması.
Tazminat - Genel tazminat - Trafik kazası sonucu 14 yaşında bir kız
olan Davacının gözünü kaybetmesi - Davacının köprücük kemiğinin de
kırılması - İlk Mahkemenin Davacıyı %40 Davalı-yı %60 kusurlu
bulması - İlk Mahkemenin K.L.5500.- tazminat verilmesi gerektiği
kanısına vararak kusur oranına göre K.L. 3346.200 genel tazminata
hükmetmesi - Genel tazminatın düşük olduğunu ileri süren Davacının
hükmü istinafı - Yargıtayın göz- kaybı için Rum tarafında ve
İngiltere'de verilen hükümleri ve sterlinin değer kaybını dikkate
alarak göz kaybı için K.L.6400.- verilmesi gerektiği kanısına
varması - Davacının köprücük kemiği kırığını, göz kaybı dolayısıyle
yüksek tahsil yapam-ama olasılığını, evlenme şansının azalmasını
dikkate alan Yargıtayın genel tazminat miktarını K.L.4246.200'e
yükseltmesi.
OLAY: Otobüsten inip yaya olarak yolun karşı tarafına geçmek isteyen
Davacı karşı istikametten otobüs sürerek gelen Davalını-n çarpması
sonucu ağır yaralandı. Bir gözünü kaybeden Davacının köprücük
kemiği de kırıldı.
Davacı kazaya Davalının dikkatsizliğinin neden olduğunu iddia
ederek Davalıdan tazminat talep etti.
İlk Mahkeme Davacının yaralanmasına Davalın-ın dikkatsizliğinin
neden olduğunu, ancak kazaya Davacının da katkıda bulunduğunu
belirtti ve Davalının %60, Davacının %40 oranında kusurlu olduğu
kanısına vardı. Davacının bir gözünü kaybettiği ve yaralarını
dikkate alan İlk Mahkeme Davacı leh-ine genel ve özel tazminata
hükmetti.
Davacı İlk Mahkemenin tazminat saptarken hata ettiğini öne sürdü
ve hüküm aleyhine istinaf ederek tazminatın artırılmasını talep
etti.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, 1970 yılında gerek Rum tarafında gerekse
-İngiltere'de bir göz kaybı için 3000 sterlin tazminata
hükmedildiğini, İlk Mahkemenin karar tarihinden sonra sterlinin %63
oranında değer kaybettiğini belirtti. Davacının 14 yaşında bir kız
olduğunu, köprücük kemiğinin de kırıldığını, göz kaybı ne-deniyle
ileride yüksek tahsile gitme olasılığının azaldığını, evlenme
şansının da olumsuz yönde etkilendiğini ve diğer faktörleri dikkate
alan Yüksek Mahkeme, istinafı kabul ederek tazminatı K.L.4246. 200
milse yükseltti.
- H Ü K Ü M
Ülfet Emin, Başkan: Davacı (istinaf eden) 14 Ocak 1975 tarihinde 14 yaşında olup, Karaoğlanoğlu'nda otobüsten inip yaya olarak yolun karşı tarafırıa geçmekte olduğu bir sırada karşı istikametten gelen ve davalının yönetiminde bulunan TTA 46-5 plâkalı otobüsün kendisine çarpması neticesinde ağır şekilde yaralanmıştır.
Davacı bu kazaya davalının dikkatsızlığının sebebiyet verdiğini iddia ederek davalıdan tazminat talep etmiştir.
Mahkeme tarafları ve tanıkları dinledikten sonra davac-ının yaralanmasının davalının dikkatsızlığından ileri geldiğini ancak kazanın vukuunda davacının da katkıda bulunduğu kanaatına vardı ve kazada davalının %60, davacının %40 ihmalkârlığı olduğu kararına vardı.
İlk Mahkeme davacının genel tazminat olar-ak 5500 K.L. tazminat olarak almağa hakkı olduğunu, özel tazminat olarak da 77 K.L. tazminat almağa hakkı olduğunu, bunun davalının kazaya katkısı olan %60'nın K.L.3346.200 mil olduğuna karar verdi ve davacı lehine davalı aleyhine bu miktar için hüküm verd-i. Davacı İlk Mahkemenin tazminat saptamasında hata ettiğini ve tazminatın artırılmasını talep ederek İlk Mahkeme hükmü aleyhine istinaf eyledi.
Davacının kazadan sonra sol gözünü kaybettiği Mahkeme hükmünde belirtilmektedir. Buna ilâveten davacının -köprücük kemiği de kırılmıştır. İlk Mahkeme tazminatı saptarken sadece göz için normal olarak 4250 K.L. tazminat verilmesi gerektiğini ancak davacının 14 yaşında kız olduğunu nazarı itibara alarak göz için tazminatın 4500 K.L.'na yükseltilmesi gerektiği ka-nısına vardı. Mahkeme davacının sol gözünün görmemesi yüzünden sağlam gözün dikiş ve okuma gibi ince işlerde erken yorulup yaşardığını ve bu halin devam edeceği, davacıya baş ağrısı verdiği, halen örta okul talebesi olan davacının yüksek tahsil yapmasını e-tkileyebileceği, bir ev hanımı olarak dikiş işlerinde zorluk çekeceği, televizyon seyretmekte erken yorulacağı, ileride şaşılık ve gözün dışa kayma ihtimalinin mevcut olduğu, hayatı boyunca evlenme şansının etkilenebileceğini, köprücük kemiğinin kırıldığın-ı ve sızı, ağrı ve azap çektiği için ayrıca 1000 KL. genel zarar ziyan eklemeyi, davanın tüm ahval ve şeraiti ışığında makul buldu.
İlk Mahkeme bu tazminatı saptarken tazminatın Kıbrıs lirası yerine Türk lirası olarak ödeneceğini, Türk lirasının ise -yakın geçmişte devalüasyona uğradığını ve bunun etkilerinin davacıya da yansıdığını nazarı itibara almışttr.
Bilinen bir gerçektir ki bugün Kıbrıs Türk Federe Devletinde para birimi olarak Türk parası kullanılmaktadır ve yine bilinen bir gerçektir ki- resmi kur olarak 1 Kıbrıs lirası 36 Türk lirası üzerinden işlem görmektedir. Yine bilinen bir gerçektir ki K.T.F. Devletinde diğer yabancı paralara karşı uygulanan kur sistemi mevcuttur. Bu sisteme göre halen 1 sterling'in değeri 51 Türk lirası civarında -olarak hesaplanmaktadır. Yine bilinen bir gerçektir ki Nisan 1978'de 1 sterling 46 Türk lirası esası üzerinden işlem görmekte idi. Nisan 197t tarihini kullanmaktayız çünkü İlk Mahkemede karar Nisan 1978' de verilmiştir. İlk Mahkeme 1970'lerde Rum tarafınd-a karara bağlanan bir davada bir göz kaybı için 3000K.L. tazmirıat verildiğini nazarı itibara almıştır. Yaptığımız araştırmalara göre İngiltere'de 1970'lerde bir göz kaybı için 3000 sterling civarında bir tazminat verilmekte idi. Bu göz kaybı için verilen -miktarlarda göz kaybı dolayısıyle çekilen sızı ve ızdırab da dahil edilmekte idi. 1970'lerden Nisan 1978'e kadar sterling'in değeri üzerinden %63 oranında bir düşüş olduğu bilinen bir gerçektir ve bu husus Mahkeme tarafından nazarı itibara alınabilir. Dola-yısıyle bundan da görülüyor ki 1970' lerde tazminat olarak 3000 sterling verilen vak'alarda 1978 Nisan ayında 5000 sterling civarında bir tazminat verilmesi gerekirdi. Daha önce belirttiğimiz gibi Nisan 1978'de sterling'in Türk parası karşılığı 46 Türk lir-ası idi. 5000 sterling 46 TL ile çarpıldığında 23O,OOOTL meydana çıkar. 230,000TL ise, Kıbrıs lirasının Türk lirasına karşı resmi kur olan 36'ya bölündüğünde elde 6388 K.L. ortaya çıkar. Değirmi hesap olarak bunu 6400 K.L. olarak kabul edeceğiz. Dâvacının -bir kız olduğunu, kaza anında 14 yaşında olduğunu, orta okula devam ettiğini, muayyen bir müddet için okula gidemediğini, sol gözünü kaybı nedeni ile ileride yüksek tahsile gitmeme olasılığı olduğunu, köprücük kemiğinin de kazada kırıldığını, kız olduğu iç-in göz kaybı nedeni ile evlenme şansını etkileyebileceğini nazarı dikkata alarak bu hususta da 600 lira genel bir tazminat verilmesi uygundu. 6400 ile 600' ün toplamı 7000 K.L. eder. Yukarıda belirttiklerimizden ötürü Kaza Mahkemesi tazminatı saptarken hat-a etmiştir ve bu nedenle Kaza Mahkemesinin saptadığı 5500 K.L. tazminat 7000 K.L.sına yükseltilir. Özel tazminat hakkında herhangi bir istinaf yoktur ve İlk Mahkemenin bulgusu olan 77 K.L. 7000 K.L.sına ilâve edildiğinde tam sorumluluk esası üzerinden dava-cıya verilmesi gereken tazminat miktarı 7077 K.L.dır. Bunun %60'ı K.L.4246.200 mildir.
Sonuç olarak istinaf kabul edilir ve İlk Mahkemenin hükmü olan K.L.3346.200 mil kaldırılır ve onun yerine K.L.4246.200 mil konur. Aleyhine istinaf edilenin istinaf- masraflarını da ödemesi emrolunur.
Bu miktardan küçük çocuk namına bir bankada açılacak hesaba K.L.4000.nın yatırılmasına, geri kalan K.L.246.200 milin de özel zarar ziyan olarak ve diğer masraflara karşılık babasına verilmesine ve K.L. 4000.sının b-ankaya yatırıldığına dair elde edilecek belgenin veya suretinin Mukayyide ibraz edilmesine emir verilir.
(Ülfet Emin) (Ahmet İzzet) (Salih S. Dayıoğlu)
Başkan Yargıç Yargıç
19 Şubat, 1979
Full & Egal Universal Law Academy