-D. 34/86 Yargıtay/Hukuk 43/85
(Dava No.131/84;Girne)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: N.Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
İstinaf eden: Mehmet Çelikten, Lefkoşa.
- (Davacı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: 1. Mustafa Sami Oltuğ, Gönyeli.
2. Girne Tapu Dairesi vasıtasıyle KKTC, Başsavcılık,
-Lefkoşa.
(Davalı)
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: -Cahit Yılmazoğlu.
Aleyhine istinaf edilen namına: Güneş Menteş.
H Ü K Ü M
N. Ergin Salâhi: Davacı Girne Kaza Mahkemesinde dosyalamış olduğu 131/84 sayılı davada, sair şeyler yanında, müteveffiye Ağırdağlı Fezile Ahmet İbrahim Çakır namı diğerle Fezile B-al Ahmet'in 1.8.1973 tarihli vasiyetnamesinde şehtar ve vasiyetnamenin tenfiz memuru odluğunu, vasiyet edenin babasının 45 yıl, kocasının ise 25 yıl kadar önce öldüğünü ve miras yolu ile kendisine intikal eden malalrın ölümleri tarihinde ve her halukarda 1-.8.1973'de sahibi bulunduğunu ve 12.12.1980'e kadar malik sıfatı ile kulalndığını ileri sürerek müteveffiye Fezile İbrahim Çakır'ın müteveffa babası Ağırdağlı Ahmet İ. Çakır namı diğerle Bal Ahmet'ten tevarüs ettiği taşınmaz malların mülkiyetinin kendisine- babasının ölüm tarihinde ve her halukarda 1.8.1973 tarihinde intikal ettiğine dair hüküm ile müteveffiye Fezile Ahmet İbrahim Çakır'ın eşi müteveffa Ağırdağlı Mustafa İbrahim Çakır'dan tevarüs ettiği taşınmaz malalrın mülkiyetinin kendisine müteveffa ölüm- tarihinde ve her halûkarda 1.8.1973 tarihinden önce intikal ettiğine dair bir (Declaratory Judgment) tesbit kararı verilmesi ile dava masraflarını talep etmiştir. Davalı ise dosyaladığı müdafaa tajkrriinde,s air şeyler yanında, davacının iddialarıonı gene-l olarak reddetmiş ve iptidai itiraz olarak bu davada talep edilen hussuların 44/80 sayılı Terke İstidaına karara bağlandığını bu konunun Kaziyei Muhkeme (res judicata) olduğunu ve bu davanın ileri götürülemeyeceği iddiasında bulunmuştur. Davanın duruşma s-afhasında davalı 2 aleyhindeki dava geri çekilip iptal edilmiştir.
Davayı dinleyen ilk mahkeme ilkin iptidai itirazı ele almış ve davacının taleplerinin daha önce aynı konuda açılan 44/80 sayılı Tereke İstidasınıda karara bağlandığından konunun kaziyei -muhkeme olduğu sonucuna varmıştır. Ancak yine ilk mahkeme meselenin istinaf edilme olasılığını da dikkate alarak davacının sair taleplerini inceleyerek karara bağlamak yönüne gitmiştir.
İstinaf bu kararlara karşı yapılmakta olup 5 istşnaf sebebi içermekt-edir. Bu istinaf sebepleri 2 başlık altında özetlenebilir.
1. İlk Mahkemenin bu davadaki tarafları ile talebin ve Tereke istidası no.44/80'deki taraflar arasında karar bağlanan konunun aynı olduğu yolundaki bulgusu ve meselenin kaziyei muhkeme olduğu kara-rı hatalıdır.
2. İlk Mahkeme huzrunda talep takririnin yuakrıda değinilen ve A.E. paragrafında yer alan talepleri destekleyici nitelikte ve mukabil şahadet ile sarsılammış ve çürütülmüş yeterli şahadet ve sair deliller varken davacı lehine hüküm vermemek- ve davayı iptal etmekle hataya düşmüştür.
1. istinaf sebebi ele alındığında Emare III olarak Mahkemeye ibraz edilen 44/80 sayılı Tereke dosyası incelendiğinde Girne Kaza Mahkemesinde açılan 131/84 sayılı işbu istinaf konusu davanın aynı olduğu ve bu nede-nle daha önce aynı konu karara bağlandığı cihetle kaziyei muhakeme olduğu görülmektedir. İlk Mahkeme kararında bu hususta şöyle denmektedir:
"Bu meselede (rej judicata) kaziyei muhkemeden bahsedebilmek için 3 şartın gerçekleşmiş olması grekir.
Davaya ko-nu teşkil eden ihtilâflı hususun daha önceki davada karara bağlanmış olması;
Daha önceki davadaki hükmünnihai olması;
İki davadaki tarafların aynı olamsı.
Bu prensibi huzurumdaki meseleye uyguladığımda 44/80 sayılı Tereke istidasında ve bu davada karara b-ağlanmak istenen konunun diğer bir deyişle taraflar arasındaki ihtilafın müteveffiye Fezile Ahmet İbrahim Çakır'ın namı diğerle fezile Bal Ahmet'in 1.8.1973 tarihinde yapmış olduğu vasşiyetnamesi lehtarına hangi gayri menkulerini vasiyet ettiğinin karara b-ağlanamsı idi ve bu konu 44/88 sayılı Tereke istidasında karara bağlanmış, vasiyetin yorumu yapılmıştır. Bidayet Mahkemesinin verdiği karar önce istinaf edilmişe de bilahare istinaf geri çekildiğinden karar kesinleşmiş oldu. 44/80 sayılı tereke istidasında-ki tarafları ile bu davadaki taraflar aynidir. Şöyle ki bu davadaki davalı 1 o istidada müstedi, bu davadaki davacı o istidada müstedaaleyhti. Her ne kadar da bu davada davalı 2 oalrak Girne Tapu Dairesi vasıtası ile KKTC Başsavcılığı davaya dahil edilmişe- de davalı 2'den talepleri başka şeyler idi ve davalı 2 aleyhindeki dava da daha sonra geri çekilmiştir.
Bu durumda yukarıda arzettiğim üç şart bu meselede mevcut olduğu cihetle kaziyei muhkeme (res judicata) mevcut olduğu kanaatindeyim ve bu hususta bulgu- yaparım."
-Yukarıda açıklıkla görülebileceği gibi ilk mhkeme kaziyei muhkeme (res judicata) prensiplerini doğru oalrak koymuş ve meselenin olgularına doğru olarak uygulamıştır.
-
İstinafta müstenif avukatı her iki davanın olguları arasında ayırım yaparak ve her iki davaya konu vasiyetnamenin yapıldığı tarih olan 1.8.1973 tarihinde fiilen üteveffiyenin üzerinde akyıtlı bulunmayan malalrın vasiyet yolu ile başkasına verilemeyeceği -üzerinde durulmuştur. Emare III'e göz atıldığında aynı hususlar 44/80 sayılı davada da ileri sürülmüştür. Bir an için ilk davada aynı iddiaların yapılmamış olduğunu farzederek dahi aynı taraflar arssında aynı mesele daha önce alt mahkeme önüne gelmiş olduğ-u ve karara bağlandığı cihetle ayni konu üzerinde yeniden farklı iddialar ileri sürülmesi meseleyi kaziyei mahkeme prensipleri dışına itmemektedir. Böyle iddialar ilk davada yapılmamış olsa dahi bu iddiaları yapmak iddiayı yapan tarafa açık olduğu cihetle -onun bu iddiaları ilk mahkemede yapmamış olması neticeyi değiştirmemektedir. Kanaatimizce konu gayet sarihtir ve ilk mahkemenin yukarıdaki bulgusunda yanıldığına ve yanlış karar verdiğine ikna olmadık. Bu nedenlerle 1. istinaf sebebinin reddedilmesi gereki-r.
İkinci istinaf sebebi müstenifin 1. istinaf sebebinde muvaffak olması halinde incelenebilecek husustu. Ön itiraz oalrak mesele ön itiraz safhasında kararas ağlandığı ve müstenifin 1. istinaf sebebince muvaffak olamdığı cihetle 2. istinaf sebebini kara-ra bağlamamız gerekmemektedir.
Netice olarak istinaf reddolunur. İstinaf masrafları istinaf eden tarafından aleyhine istinaf edilene ödeyecektir.
(N. Ergin Salâhi) (Niyazi F. Korkut) (Aziz Altay)
Yargıç - Yargıç Yargıç
23 Aralık 1986
-
-4-
-
Full & Egal Universal Law Academy