-D.33/80 Yargıtay/Hukuk 47/80
(Dava No: 448/80; Mağusa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Aziz Altay.
İstinaf eden: Mohammed Mahmoud A-l Abid, Mağusa.
(Davalı 1)
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Şenay Kânioğulları, Mağusa.
(Davacı)
A r a s ı n d a.-
İstinaf eden namına: Kıvanç M. Riza.
Aleyhine istinaf edilen namına: Osman Dağlı.
İsbat-ı vücut - İsbat-ı vücut varakasının zamanında dosyalanmaması nedeniyle tek taraflı bir istida ile hüküm talebi.
Muadil tebligat - Mahkemenin muadil tebligat için- emir vermesi Celpnamenin bir suretinin mahkeme ilan tahtasına asılması ve Kıbrıs'ta bir gazetede yayınlanarak tebliğin yapılması için emir verilmesi - Davalılara celpnamenin gazetede yayınlanması ve ilan tahtasına asılmasından itibaren 30 gün içinde isbat--ı vücut dosyalama hakkı tanıması - İsbat-ı vücut dosyalamak için tanınan süre dolmadan Davacının hüküm talep etmesi - Sürelerin hesaplanmasında tatil gününün dikkate alınması - Sürenin son gününün tatil gününe isabet etmesi halinde bir sonraki iş gününün -süreye dahil edilmesi - İlk Mahkemenin Davacı lehine hüküm vermesi Yargıtayın İlk Mahkeme hükmünü iptal etmesi.
OLAY: Davacı Davalılardan tazminat talep eden bir dava açtı. Davalılara muadil tebligat için Mahkemeden emir aldı. Mahkeme emrine göre Davalı-lara celpnamenin mahkeme ilan tahtasına asılmasından veya günlük gazetede yayınlanmasından itibaren 30 gün içinde isbat-ı vücut dosyalama hakkı tanındı.
Davacı tek taraflı bir istida dosyalayarak Davacıların isbat-ı vücut etmemelerinden dolayı talep uyarı-nca hüküm talep etti. Îlk Mahkeme Davacı lehine hüküm verdi.
Davalı l, 30 günlük isbat-ı vücut dosyalama süresi dolmadan hüküm verilemeyeceğini ileri sürerek istinaf etti.
SONUÇ: Yargıtay, Davacının hüküm almak için 30 günlük sürenin bitiminden sonra M-ahkemeye başvurabileceğini belirtti. Yargıtay celpnamenin gazetede 8.8.1980 tarihinde yayınlandığını, isbat-ı vücut dosyalaması için mahkemenin tanımış olduğu 30 günlük sürenin 7.9.1980 tarihinde dolduğunu ancak 7.9.1980 gününün Pazar gününe denk gelmesi n-edeniyle hesaba katılmaması gerektiğini belirtti. Bu durumda hüküm almak için Davacının en erken 9.9.1980 tarihinde mahkemeye müracaat edebileceğini dikkate alan Yargıtay, istinafı kabul ederek İlk Mahkeme hükmünü iptal etti.
H Ü K Ü M
Salih S. Dayıoğ-lu: Davacı davalılar aleyhine Mağusa Kaza Mahkemesinde açmış olduğu bir dava ile davalılardan müştereken veya münferiden tazminat talep etmiştir. Dava 11.7.1980 tarihinde mahkemeye dosyalanmıştır: Davalı l, 2 ve 3 için muadil tebligat için Mahkemeden emir -aldı. Bu hususta Mahkeme celbnamenin bir suretinin mahkeme ilân tahtasına asılması ve celpnamenin Kıbrıs'ta münteşir günlük bir gazetede bir defa yayınlanması için emir verdi. Davacı bu emri yerine getirdi ve verilen emre uygun olarak celbname Halkın Sesi -gazetesinde 8.8.1980 tarihinde neşredildi. Mahkeme emrine göre davalılara celbnamenin mahkeme ilân tahtasına asılmasından veya gazetede neşrinden sonra (hangisi daha geç ise) (30) gün zarfında isbat-ı vücut varakası dosyalama hakkı verildi.
Davacı 8.9.198-0 tarihinde Mahkemeye tek taraflı bir istida dosyaladı ve davalıların isbat-ı vücut etmemelerinden ötürü talep uyarınca hüküm talep etti. 8.8.1980 tarihinde dinlenen tek taraflı istida Mahkemece netîcelendi ve Mahkeme davalıların davacıya müştereken veya m-ünferiden 9582 Amerikan doları, sözü edilen miktarın tüm tediyesine kadar 11.7.1980 tarihinden itibaren %9 faiz ve dava masrafları için hüküm verdi ve ayrıca Talep Takririnin 12(c) paragrafına atıfta bulunarak "1200 Amerikan Dolarının tüm talep, masraflar -ve faizi ödendikten sonra mütebaki miktarın (eğer kalırsa) serbest bırakılmasına" da emir verdi.
Davalı 1 işbu hüküm ve emirden istinaf etti. İstinaf eden esas itibarıyle, üç nokta ileri sürdü, şöyle ki:
l. Aleyhine istinaf edilenin (davacının) 8.9.1980 -tarihinde hüküm almaya hakkı yoktu çünkü davalı 1 mahkemece tanınan 30 günlük isbat'ı vücut varakası dosyalama süresi dolmamıştı.
2.İlk mahkeme, hüküm için yapılan tek taraflı istidayı, bu istidanın adli tatilde yapıldığını ve normal tebliğ yerine başka- bir tebliğ usulü takib edildiği cihetle tek taraflı olarak yapılan istidanın ihbarlı olarak yapılmasını emretmemekle ve bu hususta takdir hakkını kullanmamakla hata etti.
3.İlk mahkeme, esas davada 12(c) altında talebin de dışına çıkarak o davada veremiy-eceği bir emri istidsda vermekle hata etti.
İlk önce birinci noktayı ele alalım.
Aleyhine istinaf edilen de istinafın duruşması esanasında sözü edilen 30 gün dolmadan İlk Mahkemenin hüküm verdiğini kabul ve teslim etmiştir, ancak böyle bir hükmün usulsüz- (irregular) olabileceğini ve E.64 hükümleri dikkate alındığında hükmün ortadan kaldırılmasını intaç ettiremiyeceğini ileri sürdü.
Aleyhine istinaf edilenin mahkemece emrolunan 30 günlük sürenin hüküm alındığında henüz dolmadığı hakikatını kabul ettikten -sonra İlk Mahkemenin böyle bir hüküm vermeğe yetkili olup olmadığı konusunun tezekkürü kalır.
Kanımızca, aleyhine istinaf edilenin hüküm almak için Mahkemeye başvurma hakkı ancak ve ancak 30 günlük sürenin bitiminden sonra doğabilir. 30 günlük süre dolmad-an bu gibi başvuru yapılamayacağı gibi yapılması halinde de 30 günlük süre dolmadan dinlenip herhangi bir hüküm verilemez. İşbu meselede celbname gazetede 8.8.1980 günü yayınlandığına göre isbatı vücut dosyalanması için Mahkemenin tanımış olduğu 30 günlük -süre 7.9.1980 günü dolmakla beraber Fasıl 1 madde 31 ışığında 7.9.1980 günü Pazara isabet ettininden hesaba katılmaması gerekirdi. Bu durumda 8.9.1980 tarihinde 30 günlük süre dolduğundan aleyhine istinaf edilenin hüküm almak için en erken müracaat edebile-ceği tarih ancak 9.9.1980 günü olabilirdi. Binaenaleyh isbatı vücut dosyalanması için mahkemece tanınan süre dolmadan verilen bir hüküm yasal bir hüküm değildir ve iptal edilmesi kaçınılmazdır.
Birinci noktayı ve dolayısıyle istinafı bir karara bağladıkta-n sonra geriye kalan noktaların tezekkür edilmesi gereği kalmamıştır.
Sonuç olarak istinaf kabul edilir. İlk Mahkemenin istinaf eden aleyhine vermiş olduğu hüküm ve emir iptal edilir. İstinaf masrafları aleyhine istinaf edilen tarafından ödenecektir.
(S-alih S. Dayıoğlu)(N. Ergin Salâhi)(Aziz Altay)
YargıçYargıçYargıç
20 Kasım 1980
Full & Egal Universal Law Academy