- Yargıtay/Hukuk48/78
(Dava No. 40/74; Lefkoşa)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Ahmet İzzet, Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi.
İstinaf eden: Kemal -İsmail, Lefkoşa
ile
Aleyhine istinaf edilen: Kemal Salih, Mağusa.
a r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Kıvanç M. Riza.
Aleyhine istinaf edilen namına: Fuat Veziroğlu.
Sözleşme - Tarafların ars-a alıp apartman inşa etmek için sözlü olarak
anlaşmaları - İnşaat malzemelerini Davacının kendi
ticarethanesinden maliyet fiyatına tedarik etmeği kabul etmesi -
Davalının ödeyeceği miktar konusunda tarafların ihtilâfa
düşmesi - İlk Mahk-emenin Davacının iddiasını kabul ederek buna
göre hüküm vermesi.
Şahadet - Yargıtayın şahitlerin tavır ve hareketlerini görüp gözetim
altında bulunduran İlk Mahkemelerin bulgularına müdahale etmemesi
Davacının şahadetini tercih eden İlk Mahkemen-in bulgusuna karşı istinaf - Dava tutanakları ile Davalının iddiaları dikate
alınınca İlk Mahkeme bulgusuna müdahale etmenin mümkün olmaması.
OLAY: Davacı ile Davalı sözlü bir anlaşma yaparak Mağusa'da müşterek
bir arsa satın aldılar ve bunun üzerin-e bir apartman inşa
ettiler. Anlaşmaya göre Davacı apartman inşası için gerekli tüm
inşaat malzemesini kendi ticarethanesinden maliyet fiyatına
tedarik edecekti.
Davacıya göre apartman inşaatı K.L.31,466,650.-ya maloldu.
Bu m-iktarın yarısını Davalının ödemesi gerektiği halde Davalı
sadece K.L.12,958,485.- ödedi. Davacı geriye kalan K.L.
2774.850.- ile kontrol, sekreter ücreti ve faiz talep eden bu
davayı açtı.
Davalı müdafaa ve mukabil talep takrirind-e Davacının tüm
apartmanın inşaatını K.L.21.000.-ye tamamlamayı deruhte ettiğini,
ödediği miktar dikkate alındığında K.L.1026.475.- fazla ödenmiş
olduğunun anlaşıldığını iddia etti ve mukabil davasında ödediği
fazlalığı geri talep etti.-
İlk Mahkeme inşaat konusunda Davacının iddiasını kabul
etmekle birlikte kontrol ve sekreterle ilgili iddiaları reddetti.
Davalının koçan işlemi için ödediği meblağın yarısını da
Davacının ödemesi gerektiğini dikkate alan İlk- Mahkeme Davacı
lehine K.L.1406.275.- ve masraflar için hüküm verdi.
Davalı Davacının şahadetini tercih etmekle ve talep
takririnde yer almayan bodrum için harcanan meblağı dikkate
almakla İlk Mahkemenin hata ettiğini ileri sürere-k istinaf etti.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, şahitleri görüp gözetimi altında bulunduran İlk
Mahkemenin şahitleri değerlendirme konusunda Yargıtaya nazaran
daha avantajlı durumda bulunduğunu ve İlk Mahkemenin bulgularına
kolaylıkla müdahale edilm-ediğini belirtti. Tutanaklar ve istinaf
edenin iddiaları ışığında İlk Mahkemenin şahitler hususunda
vardığı hükme müdahale etmenin olanaksız olduğunu belirten Yüksek
Mahkeme şahitlerin inanırlığına ilişkin istinaf sebebini
reddetti.
-
Talep takririnin 3. paragrafında Davacının talebinin bodrum
hariç diğer inşaat için yapılan masraf ve giderler için olduğunu
belirten Yüksek Mahkeme, İlk Mahkemenin bodrum masrafını da hesap
ederek hüküm vermekle hata ettiği kan-aatine vardı ve bodrum için
ödenen meblağı hükmedilen miktardan çıkardı.
H Ü K Ü M
Ahmet İZZET:
Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Salih S. Dayıoğlu verecektir.
Salih S. Dayıoğlu: Takriben Temmuz 1970'de t-araflar aralarında aktettikleri sözlü bir anlaşma ile Mağusa'da müştereken bir arsa satın aldılar ve bunun üzerine bir apartman inşa ettiler. Anlaşmaya göre davacı sözü edilen apartman inşası için (bodrum hariç) gerekli tüm inşaat malzemesini kendi ticaret-hanesinden maliyet fiyatına tedarik edecekti.
Davacıya göre apartman inşaatı K.L.31,466.650 milse baliğ oldu. Bu miktarın yarısı olan K.L.15,733.325 milsi davalının ödemesi icap
etmektedir. Halbuki davacıya göre davalı muhtelif tarihlerde sadece K.L.1-2,958.475 ödedi. Mütebaki K.L.2,774.850 milsi davalı el'an ödemedi. Davacı ayrıca davalıdan K.L.775.000 kontrolörlük, K.L.129.500 sekreter ücreti ve davalının ödemesi gereken fakat ödemediği meblağ için K.L.392.500 faiz, toplam K.L.3,932.850 milsin yarısın-ı talep etti.
Davalı ise dosyaladığı müdafaa ve mukabil talep takriri ile özetle tüm apartman inşaatını davacının K.L.21,000.-ya üstlendiğini, inşaatın devamı esnasında tarafların avukatı ile K.L.3514.-lık ekstra iş yapıldığını bu miktarların yarısınd-an mesul olduğunu, koçan muamelesi için kendi ve davacı hesabına Orhan Mevlûte K.L.150.- ödediğini, bunun yarısından davacının mesul olduğunu iddia ederek davacıya ödenmesi gerekli miktarın K.L.11,932.- olduğunu halbuki yanlışlıkla davacının da bizzat kabu-l ettiği gibi davacıya ödenen miktarın K.L.12,958. 475 olduğunu iddia ederek aradaki K.L.1026.475 milsi mukabil talep yoluyla davacıdan talep etti.
Davayı dinleyen tam kadrolu Lefkoşa Kaza Mahkemesi davalının apartman inşaatının davacı tarafından K.L.-21,000.-ya üstlendiği iddiasını reddetti ve inşaat malzemesinin davacı tarafından maliyetine tedarik edilmesi suretiyle inşaatın ortaklaşa yapılması hususunda anlaşmaya varıldığını iddia eden davacıya inandı.
Davanın duruşmasından önce tarafların da m-uvafakatı ile bodrum da dahil tüm inşaatın inşaat malzemesinin maliyet fiyatı esası üzerinden ilgili zamanlarda kaça mal olduğunu saptamak üzere, mesele, meslekten yüksek inşaat mühendisi olan Güngör Necati'yi bilirkişi olarak atadı. Bilirkişiye göre bodru-m da, dahil tüm inşaat K.L. 28879.505, bodrum hariç K.L.26537.375 milse mal oldu.
Alt Mahkeme inşaat hususunda davacının iddiasını kabul etmekle beraber davacının kontrollük ve sekretere ödediğirıi iddia ettiği meblağlar için öne sürdüğü iddiaları kab-ul etmedi. Öte yandan Alt Mahkeme inşaat hususunda davalının iddiasına itibar etmedi fakat davalının, koçan muamelesi için ödediği K.L.150.-nın yarısının davacı tarafından ödenmesi gerektiğine hükmederek netice itibarıyle davalının davacıya K.L.1406.275 mi-ls ve dava masraflarını ödemesini ve bilirkişiye taraflar müştereken K.L.400 ödemelerini emretti.
Davalı bu hükümden istinaf etti. Davalının istinaf ihbarnamesi dört istinaf sebebi içermekle beraber bunları iki başlık altında toplamak mümkündür. Şöyle- ki:
Alt Mahkeme davacının şahadetini davalıya tercih etmekle
hata etti.
Alt Mahkeme, talep takririnde yer almayan ve hatta spesifik
olarak takdir dışı bırakılan bodrum için harcanan meblağı
dikkata almakla hata etti.
Geçmişte birçok ka-rarlarımızda belirttiğimiz gibi şahitleri gören, onların tavır ve hareketlerini gözetimi altında bulunduran alt mahkemelerdir ve dolayısıyle bu gibi mahkemeler şahitler hususunda Yargıtaya oranla daha avantajlı bir durumdadırlar. Bu nedenlec3ir ki Yargıtay-, bir alt mahkemenin şahitlerle ilgili olarak vardığı bir kanaata kolaylıkla müdahala etmez meğer ki istinaf edenin alt mahkemenin yanıldığı hususunda kesin olarak Yargıtayı ikna etmiş olsun. Bu istinafta dava tutanaklarını ve istinaf eden tarafından ileri- sürülen iddiaları tetkik ettikten sonra Alt Mahkemenin şahitler hususunda vardığı hükme müdahale etmeyi olanaksız bulduk. Bu nedenle, birinci istinaf sebebi reddolunur.
Geriye ikinci istinaf sebebinin tezekkürü kalır. İstinaf edene göre bodrum inşaat-ı ile ilgili olarak davacı tarafından herhangi bir talepte bulunulmamıştır. Kanaatımızca bu iddia doğrudur. Bu safhada Talep Takririnin 3. paragrafını aynen iktibas etmekte fayda vardır.
"3. Taraflar takriben Temmuz 1970 tarihinde ve/veya o
- sıralarda aşağıda şartları belirtilen sözlü bir anlaşma yaptılar
ve/veya belirtilen hususlarda mutabakata vardılar ve/veya
anlaştılar.
Taraflar ortaklık esaslarına uygun olarak bir arsa satın
almalarına;
Satın alacakları ortak arsa üzeri-ne, yine ortaklık
esaslarına göre 4 katlı (bodrum hariç) ve 8 daire (bodrum
hariç) bir apartman inşa etmelerine;
Davacının gerekli inşaat malzemesini tedarik edip gereken
masrafı yapmasına ve davalının ise mezkûr maksat için
ihtiyaç du-yulacak meblâğı temini,
hususlarında mutabakata ve/veya sözlü anlaşmaya vardılar. Çünkü
Davalı ilgili zamanlarda Türk Bankasının Mağusa Şubesinin
Müdürü idi."
Yukarıda iktibası yapılan Talep Takririnin 3. paragrafından da görüle-ceği gibi davacı (aleyhine istinaf edilen) talebini "bodrum hariç" diğer inşaat için yapılan masraf ve giderlere münhasır kılmıştır. Diğer bir deyimle davacının istemi "bodrum" dışında kalan sarfiyatın yarısıdır. Durum bu merkezde olduğuna göre bilirkişi r-aporunda bodrum inşaatı ile ilgili giderlerin gösterilmesine bakılmaksızın bodrum için sarfedilen para hüküm bakımından dikkate alınamaz. Davacı sadece Talep Takririnde yer alan iddiaları ile bağlıdır ve talep etmediği hususlar için haklı bile olsa Talep T-akriri tadil edilmeden lehine herhangi bir hüküm alamaz.
Önümüzdeki meselede "bodrum" inşaatı için herhangi bir talep olmadığı bir yana cidden anlayamadığımız bir nedenle "bodrum" hariç tutulmuştur. Binaenaleyh Alt Mahkeme bodrum için yapılan masrafta-n Talep Takriri tadil edilmeden davacıya herhangi bir pay veremezdi. Bu durumda Alt Mahkemenin bulgusuna göre tüm inşaat (bodrum hariç) K.L.26537.375 milse çıktı. Bunun yarısını yani K.L.13268.687 milsi istinaf edenin ödemesi gerekir. Bu miktardan Alt Mahk-emenin bulgusuna göre davacının ödemesi gerekli K.L.75.-da düşürülünce geriye kalan K.L.13193.687 mil kalır. İstinaf eden muhtelif tarihlerde K.L.12958.475 mils de ödediğine göre istinaf edenin aleyhine istinaf edilene el'an K.L.235.212 mils ödemesi gerekl-idir.
Sonuç olarak istinaf kısmen kabul edilerek Alt Mahkemenin K.L. 1406.272 mils'lik hükmü iptal olunur ve onun yerine K.L.235.212 mils ve bunun üzerinden masraf ödemesi emrolunur.
İstinafın masrafları için herhangi bir emir verilmez.
Alt -Mahkemenin bilirkişi için verdiği ödeme emri aynen kalır.
(Ahmet İzzet) (Salih S. Dayıoğlu) (N. Ergin Salâhi)
Yargıç Yargıç Yargıç
6 Temmuz, 1979
- 333 -
Full & Egal Universal Law Academy