-D.49/88 Yargıtay/Hukuk 49/88
(Dava No: 283/83; Mağusa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, Niyazi F. Korkut, Celal Karabacak
İstinaf eden: Ali Salih, Akova.-
(Davacı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Davalı No.2 Nazım İbrahim, Akova.
3 Hasan Hüseyin Kelle, Akova.
-(Davalılar)
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Av. Mahmut Tekinay
Aleyhine istinaf edilen namına: Av. Meteş Aziz adına Av. İlker Sertbay.
H Ü K Ü M
Sali-h S. Dayıoğlu: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Niyazi F. Korkut verecektir.
Niyazi F. Korkut: Taraflar arasında ortak olan olgulara göre istinaf eden davacı aleyhine istinaf edilen davalı (2) (3) ve davada davalı I olan Şener Ömer ile birlikt-e 22.3.1971 tarihinde ortak bir biçer döver ve 16.6.1974 tarihinde de bir bailer satın aldılar. Barış Harekâtından sonra güneyden KTFD bölgesine geçip Akova'ya yerleşen taraflar satın aldıkları biçer döver ile bailer'i beraber getiremediler.
Davalılar ta-kriben 9.5.1975 tarihinde, davacıdan ayrı olarak, Tarımsal Donatım Dairesine müracaat ederek güneyde bıraktıkları biçer döver ile bailer yerine bir biçer döver ve bailer alarak adlarına tescil ettirdiler.
Davacı da 11.2.1983 tarihinde bir dava dosyalıyar-ak, sair şeyler yanında, özel ve genel zarar ziyan talep etti. Davacı dosyaladığı davada Tarımsal Donatım Dairesi, Devlet Emlâk ve Malzeme Dairesi ve Motorlu Araçlar Dairesini de davalı olarak göstermekle beraber, davanın duruşmasında bunlar aleyhindeki ta-lebinde ısrar etmedi. Davalı I olan Şener Ömer'e de gerekli tebliğ yapılmadığı nedeni ile onun aleyhindeki dava da iptal edildi.
Davalı 2 ve 3 adına dosyalanan müdafaada öncelikle bir iptidai itiraz ileri sürülerek davacının taleplerinin zamanaşımına uğr-adığı ve bu nedenle davalılar aleyhine herhangi bir talepte bulunulamıyacağı ileri sürüldü. Davalılar ilâveten davacının talep takririnde ileri sürdüğü savlarını da red ve inkâr ederek davacının özel ve genel zarar ziyan başlığı altındaki istemlerinin doğr-u olmadığını ve davacının herhangi bir zarar ziyana uğramadığını ve talep ettiklerine istihkakı olmadığını ileri sürdüler.
Yapılan duruşma sonunda Alt Mahkeme davalıların iptidai itirazını öncelikle inceleyip bu itirazın genel mahiyette olduğu ve bu husu-sta yeterli tafsilat ve şahadet sunulmadığı, bu nedenlerle iptidai itirazın kanıtlanamadığı hususunda bulgu yaptı.
Alt Mahkeme daha sonra davacının talebi ile verilen şahadetleri de değerlendirerek, sair şeyler yanında, davacının talebinin büyük ölçüde h-ileye dayandığı ve talep takririnde davacının sadece hileden bahsedip hileyi oluşturan olguları sıralamadığı gibi bu hususta da şahadet sunulmadığı ve davalılarla ortak olduğu biçer dövere karşılık verilen biçer döver için davacının bir müracaat ve talepte- bulunmadığı ve bu nedenlerle davacının davasını iptal etti.
Davacı bu karara karşı istinaf dosyaladı.
İstinaf eden, 12 istinaf sebebi içeren istinaf ihbarnamesinde özetle Alt Mahkemenin davalıların müdafaada ileri sürmedikleri hususlarda verdikleri şa-hadeti dikkate alarak doğru olarak kabul etmekle, talep takririnde hilenin tafsilatı olmadığına ilişkin bulgu yapmakla, emare olarak sundukları 31.3.1976 tarihli yazıyı tanıtma olarak kabul etmekle ve zarar ziyan ile ilgili bulgu yapmamakla hatalı hareket -ettiğini ileri sürdü.
Aleyhine istinaf edilenler de Emir 35 nizam 10 tahtında bir ihbar dosyalayarak:
Alt Mahkemenin, davacı talep takririnde davalıların biçer döveri 9.5.1975'de aldığını belirtip şahadette de ertesi gün gidip kendisinin de benzeri bir- istemde bulunduğunu belirtmesine karşın, zamanaşımı ile ilgili itirazı reddetmekle ve keza zaman aşımını Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası yerine Fasıl 15 (Davaların Tahdidi) Yasası altında incelemekle hata ettiğini ileri sürdü.
Bu istinafta aleyhine isti-naf edilenlerin dosyaladıkları ihbarı öncelikle ele almayı uygun gördük, çünkü davalıların bu ihbar uyarınca ileri sürdükleri hususlarda haklı olmaları halinde davacının istinafında başarılı olması olası değildir.
Tutanaklardan da görülebileceği gibi dav-acının davalılar aleyhine açtığı dava 11.2.1983 tarihinde dosyalanmıştır. Davacı talep takririnde davalıların kendisinden ayrı olarak bir müracaat yaparak 9.5.1975 tarihinde bir biçer döver aldıklarını ileri sürerek şahadeti sırasında da davalıların konu t-arihte Tarımsal Donatım Dairesinden güneyde bıraktıkları biçer döverin yerine bir biçer döver aldıklarını öğrenerek ertesi gün yani 10.5.1975 tarihinde kendisinin de benzeri bir müracaatta bulunduğunu belirtmiştir. Davacı böyle olmakla beraber davalılar al-eyhine ancak 11.2.1983 tarihinde bir dava açarak davalıların, sair şeyler yanında, hile yolu ile ve kendisinin de konu biçer döverde ortak olduğunu gizleyerek bir biçer döver aldıklarını ileri sürmüştür. Tutanakların tetkikinden gerek davacı gerekse davalı-lar tarafından çağrılan tanıklara göre davacının güneyde terkedilen biçer döverde ¼ oranında hisse sahibi olduğunun gizlenmediği sarihtir. Bilâkis tüm ilgililer bu gerçeğin bilinci içinde idiler. Bu husus bir yana davacının talep takririnde ileri sürdüğü s-av ve istemleri Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasasına dayanmaktadır.
39/83 sayılı yasa ile tadil edilen Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası'nın 68. maddesine göre bir haksız fiilden doğan bir hususta dava açma süresi 5 yıl ile kısıtlıdır.
Davalılar müdafaaları-nda zamanaşımı ileri sürüp talep takriri ile şahadetten de davacının davalılara biçer döverini 9.5.1975'de aldıklarını aynı günden öğrendiği halde ancak 11.2.1983'de dava açtığı sarih olduğuna göre davacının talebi zamanaşımına uğramış olup ileri gidemezdi-.
Bir an için zamanaşımının Fasıl 15 (Davaların Tahdidi) Yasası altında mütalâa edilmesi gerektiği varsayılacak olsa bile bu yasanın 5. maddesi altında öngörülen altı yıllık süre de 9.5.1975 tarihi itibarıyle dava açıldığı tarihten önce çoktan geçmişti. -Bu nedenlerle Alt Mahkeme bu nokta üzerinden davacının talebini reddetmemekle hatalı hareket etmiştir. Davalılar bu nokta üzerinden başarılı olduktan sonra davacının istinafı ileri gidemez ve reddedilmesi gerekir.
Sonuç olarak istinaf reddolunur.
Aleyh-ine istinaf edilenlerin istinaf masrafları istinaf eden tarafından ödenecektir.
(Salih S. Dayıoğlu) (Niyazi F. Korkut) (Celâl Karabacak)
Yargıç Yargıç - Yargıç
9 Kasım 1988
-
-4-
-
Full & Egal Universal Law Academy