- Yargıtay/Hukuk 57/78
(Dava No. 564/77; Lefkoşa)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Ahmet İzzet, N.Ergin Salâhi.
İstinaf eden: Necati- Mehmet Bafidi, Serdarlı.
(Davalı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Mesut Ahmet Paşa, Lefkoşa.
(Davacı)
- a r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Kıvanç M. Riza tarafından Önder Gazi.
Aleyhine istinaf edilen namına: Abdullah Alpay.
Sözleşme - Alım-satım sözleşmesi - Kredi usulü ile bakkaliye eşyası
alım-satımı - Davacının Davalıdan veresiye olarak ald-ığı ve
ödemediği eşyaların bedelini Davalıdan talep etmesi - Davalının
eşyaları mücahit kantini için aldığını ve şoför olarak bu
eşyaların alım-satımına aracılık yaptığını ileri sürmesi - İlk
Mahkemenin Davacının şahadetini Davalının şa-hadetine tercih
ederek Davacı lehine hüküm vermesi - Yargıtayın emare faturalarda
"Serdarlı Sancak kantini", "Çatoz kantini" gibi isimlerin yer
aldığını dikkate alarak İlk Mahkemenin emareleri değerlendirirken
hatalı hareket ettiği kanı-sına varması.
Şahadet - Emare faturaların değerlendirilmesi - Davalının eşyaları
"Çatoz kantini" adına aldığı ve kendisinin şoför olarak sadece
aracılık yaptığı müdafaası - İlk Mahkemenin Davacıya inanarak
Davacı lehine ve Davalı aleyhine h-üküm vermesi - Yargıtayın emare
faturalarda "Serdarlı Sancak kantini", "Çatoz kantini" gibi
isimler yazılı olmasının Davacının değil Davalının iddialarını
teyit ettiğine ve faturalardaki "satın veya teslim alan" yerinde
Davalının imzası-nın bulunmasının Davalının bu malları teslim
aldığına yorumlanabileceği nedeniyle Yargıtayın emareleri
Davacının değil Davalının şahadetini desteklediğini dikkate
alarak istinafı kabul etmesi.
OLAY: Davalı, Davacının Lefkoşa'daki bakkal dük-kânından kredi yoluyla
çeşitli eşyalar satın aldı. Eşyaların karşılığının ödenmemesi
üzerine Davacı Davalıdan eşyaların bedelini talep etti. Davalı
eşyaları aldığı tarihte Çatoz köyünde hem şoför hem de mücahitlik
yaptığını, eşyaları ke-ndisi için değil, Çatozdaki mücahit kantini
için aldığını, bu alış verişte kendisinin sadece aracılık
yaptığını iddia etti.
İlk Mahkeme, Davacının şahadetini Davalının şahadetine
tercih etti. Emare faturaların 9 tanesinin sekizind-e Davalının
imzasının bulunduğunu dikkate alan İlk Mahkeme Davacı lehine
Davalı aleyhine hüküm verdi.
Davalı İlk Mahkemenin bulgusunun hatalı olduğunu, sözkonusu
eşyaların Davacı tarafından Çatoz Sancak kantinine satıldığı
bu-lgusunu yapmamakla İlk Mahkemenin hata ettiğini öne sürerek
hükmü istinaf etti.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, tüm faturaların Serdarlı'daki Sancak Kantini
adına çıkarılması, veresiye defterinde ise "Çatoz Kooperatifi",
"Necati Bafidi şoför eli ile-" ibarelerinin yer alması üzerinde
durdu. İbraz edilen emarelerin Davacının değil de Davalının
iddialarını teyit ettiğini dikkate alan Yüksek Mahkeme İlk
Mahkemerıin emareleri yanlış değerlendirdiği kanısına vardı ve
istinafı kabul eder-ek hükmü iptal etti.
H Ü K Ü M
Ülfet Emin, Başkan: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Ahmet İzzet okuyacaktır.
Ahmet İZZET:
Aleyhine istinaf edilen (davacı), Lefkoşa'da 27 Uray Sokakta toptan ve perakente eşya sa-tan bir bakkaldır. İstinaf eden (davalı) ise Çatoz' lu olup dava ile ilgili zamanlarda Çatoz' da şoförlüğe ilâveten mücahitlik de yapmakta idi.
Davacı 18 Mayıs 1977 tarihinde Lefkoşa Kaza Mahkemesinde açtığı bir dava ile, davalıya teslim etmiş olduğu- eşyaların bedeli olan K.L.80.330 mil, ve bunun dava gününe kadar olan faizi olan K.L.47.talep etti. Davacının iddiasına göre, 1971 sonlarına doğru davalı, davacının dükkânına geldi ve Çatoz'da mücahitler için bir kantin başlatmak istediklerini ve davacıda-n kredi usulü ile eşya çekmek istediğini bildirdi. Bunun üzerine davacı, davalının mesuliyeti altında, dava konusu eşyaları muhtelif tarihlerde davalıya satıp teslim etti.
Davalının iddiasına göre ise, Çatoz Sancağının kantini için alınan bakkaliye e-şyası kendi otobüsü ile taşınırdı ve kendisi de faturayı teslim aldığına dair imzalardı. Davalı hiçbir zaman kendi mesuliyeti altında davacıdan eşya almadı, kendisi sadece şoför olarak aracılık yapardı.
Alt Mahkeme, kararlaştırılacak yegâne hususun, -davalının sözü geçen eşyaları davacının şahsi mesuliyeti altında alıp almadığı olduğunu belirttikten sonra, davalıya nazaran davacının kendisi üzerinde daha iyi bir intiba bıraktığını ve davacının şahadetini davalının şahadetine tercih ettiğini söyledi. Ma-hkeme, emare olarak ibraz olunan 9 adet faturadan sekizinin davalının imzasını taşıdığı nedeni ile, davacının tezinin emareler ile de bağdaştığı kanısına vardı. Sonuç olarak davacı lehine ve davalı aleyhine K.L.127.305 mil için hüküm verdi.
Davalı, A-lt Mahkemenin dava konusu bakkaliye eşyasının davacı tarafından davalıya satıldığı hakkında bulgu yapmakla ve sözü geçen eşyanın davacı tarafından Çatoz Sancak kantinine satıldığı hususunr3a bir bulgu yapmamakla hata ettiğirıi ve emare faturaları yanlış de-ğerlendirdiğini iddia ederek istinaf etti.
Mahkemeye ibraz edilen faturaların bazılarında Serdarlı Sancak kantirıi, Serdarlı Eğitim Bölük kantini, Çatoz Sancak kantini, Çatoz kantirıi ve Serdarlı kantini gibi isimler yazılı olmakla beraber, tüm fatur-aların Serdarlı (Çatoz)'daki Sancak Kantini adına çıkarıldığı görülmektedir. Emare III olarak ibraz olunan veresiye defterinde ise alıcının isminin "Çatoz Kooperatifi" olarak yazıldığı görülmektedir. Aynı emarede "Necati Ahmet Bafidi şoför eli ile" sözleri- yazılıdır. Bakkaliye eşyaları ile ilgili bütün faturalarda "satın veya teslim alan" sözcüklqrinin altında Necati Ahmet imzası vardır.
İbraz edilen bütün emareler kanımızca davacının değil de, davalının iddialarını teyit etmektedir.
Davacının i-ddia ettiği gibi eğer bakkaliye eşyası davalıya, sadece davalının mesuliyeti altında verilmiş olsaydı, bütün faturaların Çatoz Kantini adına çıkarılmasına hiçbir neden yoktu. Faturaların davalı tarafından imzalanması bizce bir şey ifade etmez, çünkü imza e-dilen yerde "satın veya teslim alan" denmektedir. Başka bir deyimle, faturalar davalı taraf ından, satın aldığı için değil de, davalının iddia ettiği gibi, teslim aldığı için imza edilmiş olabilir. Keza veresiye defterinde Emare III'de veresiye hesabının "-Çatoz Kantini" adına olmasına hiçbir neden yoktu. "Necati Mehmet Bafidi şoför eli ile" sözlerini de, davalının sadece teslim alan şahıs olduğunu göstermekten başka birşey ifade etmez.
İbraz olunan faturalar arasında 4151 sayılı faturanın, davalı tara-fından değil de, Çorba isminde birisi tarafından imzalandığı görülmektedir. Bu da bazı zaman kantinin gereksinmesi olan eşyaların davalıdan başka bir şahıs tarafından teslim alındiğını gösterir.
Mahkemeye dava konusu olmayan eşyalar ve davalı ile ilg-ili olmayan bir fatura daha ibraz edilmiştir. Bu faturanın İsmet Bonboz adına çıkarıldığı ve "satın veya teslim alan" sözcükleri altına "Salâhi eli ile" sözcüklerinin yazılı olduğu görülmektedir. Davacının takip ettiğini iddia ettiği usule göre Salâhi isim-li şahsın burada da mesul tutulması gerekirdi. Halbuki bunun böyle olmadığını, burada imzası bulunan şoförün faturanın parasından mesul tutulmadığını, sırf şoför olduğu için "Salâhi eli ile" yazıldığını davacı istintakında kabul etmiştir.
Davacı iddi-alarını teyit etmek amacı ile, Emare I fatura ile 2 Temmuz 1971 tarihinde alınan eşyaların davalı tarafından ödendiğini iddia etmiştir. Ancak bunun böyle oldiığu ne bu faturadan, ne de Emare III veresiye defterinden görülmektedir.
Bunlara ilâveten da-valı tarafından çağırılan Orhan Hasan Kasapoğlu Çatoz'da öğretmen olduğunu ve 15 Temmuz 1971 ile 3 Kasım 1971 tarihleri arasında Serdarlı Sancağında Dal II olarak görev ifa ettiğini söyledi. Bu şahit 1971 senesinde olup bitenlerden haberdar olmadığını söyl-emekle beraber, kantinin hesaplarını 1972'de kendisinin devraldığını, davalının Çatoz ve diğer köyün şoförü olduğunu ve umumiyetle kantinin ihtiyaçlarını onun getirdiğini, kantinin esas sorumlusunun Takım Komutanı olduğunu ve borçların ne zaman ödeneceğine- Takım Komutanının karar verdiğirıi ve Komutanın emri ile davacıya kendisinin 2-3 defa fatura ödediğini söyledi. Şahidin kendisinin de dediği gibi, söyledikleri 1971 yılı ile ilgili olmamakla beraber kantinin işleyiş tarzı hakkında verdiği bu şahadet, bir -dereceye kadar davalının verdiği şahadeti destekler mahiyettedir.
Bütün bu nedenlerden ötürü Alt Mahkemenin ibraz olunan emareleri yanlış değerlendirdiği kanısına vardık.
Sonuç olarak, istinaf kabul edilir. Alt Mahkemenin hükmü iptal edilir. Al-t Mahkeme ve istinaf masraflarının davacı tarafından ödenmesi emrolunur.
(Ülfet Emin) (Ahmet İzzet) (N. Ergin Salâhi)
Başkan Yargıç Yargıç
14 Mart,l979.
- 374 -
Full & Egal Universal Law Academy