-D.35/85 Yargıtay/Hukuk 57/85
(Genel İst. No. 23/84; Güzelyurt)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, Salih S. Dayıoğlu, Aziz Altay.
İstinaf eden: 1. -KKTC İskân Bakanlığı, Lefkoşa.
2. KKTC Başsavcısı, Lefkoşa.
(Müstedi)
-ile-
Aleyhine istinaf edilen: 1. Sabri Selden, Güzelyurt.
2. Türkân Selden, Güzelyurt.
- (Müstedaaleyh)
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Mehmet Ali Şefik.
Aleyhine istinaf edilenler namına: Osman Örek.
H- Ü K Ü M
Şakir Sıdkı İlkay, Başkan: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Aziz Altay verecektir.
Aziz Altay: İstinaf eden müstediler dosyaladıkları bir istida ile aleyhlerine istinaf edilen müstedaaleyhlerin Güzelyurt'ta İzmir Sokak No.K89'da bulu-nan işyeini tahliye edip müstedilere teslim etmelerini istediler. İstidaya dayanıklık eden yemin varakasında yabancıya ait olan ve İskân Bakanlığının zilyetliğinde bulunan konu işyerinin İnceleme ve Dağıtım Konisyonunun 261/76 sayılı ve 27.8.1976 tarihli k-ararı ile Binatlı göçmeni ve eşdeğer mal yönünden hak sahibi olan Öcal Kemal Uğurel'e tahsis edildiği ve halen bu şahsın adına tahsisli bulunduğu, ellerinde geçerli tahsis belgesi veya kira sözleşmesi olmadan müstedaaleyhlerin konu işyerini işgal ettikleri-, tahliye edip müstedilere veya tahsis sahibine teslim etmeleri için gönderilen ihbara uymayıp mütecaviz olarak işgal etmeye devam ettikleri iddia edildi.
Müstedaaleyhler bir itirazname dosyaladılar ve konu işyerini tahsis sahibi Öcal kemal Uğurel ile 2.- müstedaaleyh arasında yapılan ve 22.5.1979 tarihinden 22.5.1989 tarihine kadar devam edecek olan bir ortaklık sözleşmesi gereğince tasarruf ve kullanımlarına aldıklarını, athsis sah,binin ortaklık sözleşmesine aykırı olarak 1980 yılında konu işyerini terk-ederek oto boyacılığı ile iştigal etmeye başladığını iddia ettiler ve herhangi bir şekilde mütecaviz olduklarını kabul etmediler.
İlk Mahkeme, müstedaaleyhlerin tahsis sahibi ile yaptıkları bir ortaklık sözleşmesine dayanarak konu işyerine girdikleri, an-cak tahsis sahibinin işyerini başkasına devretmeğe hakkı olmadığı hususunda bulgu yaptı. Bununla beraber 32/75 sayılı Yasasya göre konu işyerinin tahliyesini sağlamak için tahsis sahibi ile müstedaaleyhlerin aleyhine dava açılması gerektiği halde müstedile-rin sadece müstedaaleyhlerin aleyhine dava açmakla yasa kurallarına aykırı hareket ettikleri kanaatına vardı ve istidayı reddetti.
Müstediler İlk Mahkemenin bu kararında hataya düştüğünü ileri sürerek istinaf ettiler. Müstediler namına şahaet veren Güzel-yurt İskân Şube Müdürlüğü Hukuk İşleri Sorumlusu Zehra Delibaş'ın şahadetinden konu işyerinin 27.8.1876 tarihinden beri Öcal Kemal Uğurel'in tahsisinde bulunduğu ve bu tahsiste değişiklik yapmayı düşünmedikleri anlaşılmaktadır. Yine bu şahidin açıkça belir-ttiğine göre herhangi bir tahsis belgesi veya kira sözleşmesi bulunmayan müstedaaleyhler konu işyerini mütecaviz olarak işgal etmektedirler ve tahliyeyi işyerinin tahsis sahibi olan Öcal Kemal Uğurel'e iade edilmesini sağlamak için istemektedirler.
Konu -işyerinin 1976'dan beri Öcal Kemal Uğurel'e tahsisli olduğu müstedilerce kabul edildiğine göre tasarruf hakkı da bu şahısta bulunmaktadır. Bu durumda tasarrufu veya tasarruf hakkı knedilerinde bulunmayan konu işyerini müstedaaleyhlerin mütecaviz olarak işg-al ettikleri gerekçesi ile müstedilerin dava açmaya hakkı olmadığı açıktır. Müstediler 1975 Yabancı Taşınmaz Malları (Kontrol ve Yönetim) Yasasının 6(2)(a) maddesine dayanarak bu istidayı dosyalamaya hakları olduğunu iddia ettiler. Bu maddenin (a) bendine -göre bir taşınmaz malı tahsis belgesi veya sözleşme olmaksızın işgal edenlerin mütecaviz sayıldığı ve ayni Yasanın (b) bendi altında bu gibi kişiler aleyhine ilgili bakanlığın dava aöabileceği doğrudur. Ancak bakanlığın bu yetkisis kontrol ve yönetimi baka-nlıktaolan taşınmaz mallar ile ilgilidir. Yasanın 6(2)(a) maddesi 3(2) maddesi ile birlikte okunduğunda başkasına tahsis edilip tasarrufu verilen bir taşınmaz mal için bakanlığın böyle bir dava açma yetkisi bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yasanın 9. maddesine- göre bir taşınmaz malı işgal eden bir kişi, başka bir deyişle tahsis sahibi, işgal etmekte olduğu malı veya tasarruf hakkını başkasına devredemez, kısmen veya taammen başkasının istifadesine veremez. tahsis sahibi malı başkasına devrettiği, kısmen veya ta-mamen başkasının istifadesine veremez. Tahsis sahibi malı başkasına devrettiği, kısmen veya tamamen başkasının istifadesine veremez. Tahsis sahibi malı başkasına devrettiği, kısmen veya tamamen başkasının istifadesine verdiği takdirde 9. madde kuralalrına -aykırı hareket ettiği gerekçesi ile tahsisinin iptale dilip malı devreden ile işgalinde bulunduran kişi aleyhine tahliye işlemi başlatma yetkisi vardır.
Önümüzdeki meselede tahsis sahibinin Yasanın 9. maddesi kurallarına aykırı hareket ettiği iddia edilm-emiştir. Aksine, tahliye ilmeinin konu malı tahsis sahibine vermek amacı ile başlattığı iddia edilmiştir. Kanımızca tahsis sahibinin adındaki tahsis iptal edilmediği sürece, konu taşınmaz malın tasarruf hakkı tahsis sahibindedir ve tasarrufu elde etmek içi-n dava açmaya ancak onun hakkı vardır. Müstedinin başkasının tahsisinde bulunan ve doalyısıyle kendisinin tasarruf hakkı bulunmayan bir taşınmaz mal için dava açmasına yasal olanak yoktur. Bu durumda İlk mahkeme istidayı reddetmekle hatalı hareket etmiş de-ğildir.
Sonuç olarak istinaf reddolunur.
Masraflar için herhangi bir emir verilmez.
(Şakir Sıdkı İlkay) (Salih S. Dayıoğlu) (Aziz Altay)
Başkan Yargıç - Yargıç
6 Aralık 1985
-
-3-
-
Full & Egal Universal Law Academy