-D.8/82 Yargıtay/Hukuk 58/81
- (Dava No: 432/80 Lefkoşa)
-
Yüksek Mahkeme Huzurunda
-Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, N. Ergin Salâhi, Aziz Altay.
-
İstinaf eden: Feridun Kadır, Lefkoşa.
(Davalı)
- ile -
Aleyhine istinaf edilem: Ali İrfan n/d Ali Şevki İrfan n/d Ali Candemir, Lefkoşa
- (Davacı)
A r a s ı n d a
İstinaf eden namına: Fuat Veziroğlu
-Aleyhine istinaf edilen namına: Ümit S. Onan.
-
Tahliye - Esasa müteallik tadilât ve müessir yeni inşaat yapılacağı gerekçesiyle tahliye talebi - Tadilâtın esasa müteallik olup olmadığı tartışması - 17/81 sayılı Yasanın 7(1)(ı) ve 18/73 sayılı Yasanın 7(1)(i) maddelerinde yer alan esasa müteallik d-eyiminin tanımı - 18/73 sayılı Yasa altında bir taşınmazın temelinde veya iç duvaralarında veya dış duvarlarında yapılan yıkımın esaslı olması halinde yapılan tadilât esasa müteallik tadilâttır - 17/81 sayılı Yasa altında bir taşınmaz malın iç kısmındaki e-saslı yıkım tahliye sebebi teşkil etmez.
Esasa müteallik tadiât - Bir tadilâtın esasa müteallik tadilât sayılabilmesi için hem taşınmaz malın temelinde veya dış duvarlarında veya şahadetindeki esaslı yıkıma dayalı olması ve hem de bu esaslı yıkım nedeniyl-e kiracının evi tahliye etmesi zornluluğu olması gerekir
OLAY: Davacı, kiracısı olan Davalıta iki ihbar göndererek konu konuta esasa müteallik tadilât ve müessir inşaat yapacağını bildirerek konutu tahliye etmesini istedi. Davacı evi tahliye etmeyen Dav-alı aleyhine tahliye davası açtı. Davalı ihbarları almadığını iddia etti. İlk Mahkeme Davacının ihbarname gönderdiği ve konu eve esasa müteallik tadilât yapacağı bulgusuna vardı ve evin tahliyesi için emir verdi.
Davalı yapılmak istenen tadilâtın esasa -müteallik olduğu ve Davacının eve ihtiyacı olduğu hususunda bulgu yapan İlk Mahkemenin hata ettiğini ileri sürerek istinaf etti.
SONUÇ: Yargıtay bir tadilâtın esasa müteallik tadilât sayılabilmesi için hem taşınmaz temelinde veya dış duvaralarında veya ça-tısındaki esaslı yıkıma dayalı olmasıve hem de esaslı yıkım nedeniyle kiracının evi tahliye etme zorunluluğu olması gerektiğini belirtti. 17/81 sayılı Yasa ile 18/73 sayılı Yasanın esasa müteallik tadilât deyimini farklı izah ettiğini vurgulayan Yargıtay D-avacının yıkacağı dış ve iç duvarlar ve yapacağı yeni duvarlar ile tüm sair bireysel değiiklikler dikkate alındığında yapılacak tadilâtın esasa müteallik olduğu anısına vardı ve İlk Mahkeme kararını onayladı.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
Birleşt-irilmiş A.M. 20,21,22,23,25,27/81 sayılı Anayasa Mahkemesi kararı.
-H Ü K Ü M
-
Şakir Sıdkı İlkay: Bu istinafta mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Aziz Altay verecektir.
Aziz Altay: Aleyhine istinaf edilen davacı Lefkoşa'da Abdullah Parla Sokak numara 11'de kâin üç katlı bir apartmanın sahibidir. İstnaf eden davalı ise konu apartmanın -zemin katındaki evin aydan aya kiracısıdır. davacı 23 Mayıs ve 30 Mayıs 1979 tarihlerinde davalıya gönderdiği iki ihbarla mevcut kiracılık münasebetini son verdi. 24.12.1979 tarihinde davacı davalıya üç aylık bir ihbar göndererek konu eve esasa müteallik t-adilat ve/veya müsessir yeni inşaat yapacağını bildirdi ve evin tahliyesini talep etti Davalı üç ay hitamında evi tahliye etmediğinden davacı Lefkoşa Kaza Mahkemesinde bir dava açarak evin tahliye edilmesi hususunda bir emir verilmesinitalep etti. Davalı d-osyaladığı müdafaa takririnde davacının gönderdiğini iddia ettiği ihbarların hiçbirisini almadığını, her halûkarda söz konusu ihbarların yasal geçerliliği bulunmadığını iddia etti ve konu evde sözleşmeli kiracı olarak oturduğunu ileri sürerek davacının idd-ialarını reddeti. İlk Mahkeme davacının davalıya kira sözleşmesini sona erdiren bir ihbarname ve konu eve esasa müteallik tadilat ve/veya müsessir yeni inşaat yapacağı nedeniyle yasanın öngördüğü üç aylık bir ihbarname gönderdiği hususunda bulgu yaptıktan -sonra yapılmak istenen tadilâtın esasa müteallik olduğu kanaatına vardı ve konu evin tahliyesi için bir emir verdi.
Davalı söz konusu ihbarların gönderildiği, yapılmak istenen tadilâtın esasa müteallik olduğu ve tadilatın yapılması için davacının eve iht-iyacı bulunduğu hususlarında bulgu yapıp hüküm vermekle İlk Mahkemenin hata ettiğini ileri sürerek istinaf etti. İstinafın dinlenmesi sırasında davalı 30 Mayıs 1979 tarihinde davacının göndermiş olduğu ve kira sözleşmesini sonra erdiren ihbarın alındığını -kabul etti. Bu durumda davacı ile davalı arasındaki kiracılık münasebetinin sona erdirildiği ve bu tarihten sonra davalının yasal kiracı olarak evde oturmaya devam ettiği açıktır. Davalı esasa müteallik tadilat yapılacağı cihetle binaya ihtiyacı olduğuna d-air davacının gönderdiği 24.12.1979 tarihli ihbarı almadığını iddia etmiştir. ne var ki davacı yemin tahtında verdiği şahadette 24.12.1979 tarihli ihbarnameyi davalıya gönderdiğini söyleyerek ihbarnameyi Mahkemeye emare oalrak ibraz ettiği halde bu konuda -hiç istintaka tabi tutulmadı. Davalı da şahadetinde söz konusu ihbarnameyi almadığını iddia etmemiş ve bu konuya hiç değinmemiştir. İlk Mahkeme, huzurundaki bu şahadet ışığında söz konusu ihbarnamenin gönderildiği ve davalı tarafından da alındığı kanaatına- varmakla herhangi bir hataya düşmüş değildir. Esasen mevcut şahadet ışığında başka bir bulguya varması da oalsı değildi.
Davalı yapılmak istenen tadilatın esasa müteallik olmadığını iddia etmiş ve 18/73 Kira Kontrol (Geçici Hükümler) Yasası ile onun yer-ini alan ve 22/81 sayılı yasa ile tadil edilen 17/81 sayılı Kira (Denetim) Yasası arasında bu konuda büyük bir fark bulunduğunu ileri sürmüştür. Davalıya göre 18/73 sayılı Yasada sadece binanın iç duvarlarında yapılacak esasa müteallik tadilat tahliye için- yeterli olmakla beraber 17/81 sayılı Yasada böyle bir tadilat tahliye sebebi teşkil etmemekte, yapılacak tadilatın binanın temelinde veya dış duvarlarında veya çatısındaki esaslı yıkıma dayalı olması gerekmektedir. Yine davalıya göre binanın temelinde vey-a dış duvarlarında veya çatısında yapılacak bir tadilatın esasa müteallik olup olmadığına karar verirken binanın içinde yapılacak tadilat, tüm iç duvarlar tamamen yıkılacak olsa dahi, hiç dikkate alınmamalıdır.
Belediye sorumlu mühendisi Özel Ölçmen'in ş-ahadetine göre dava konusu evin girişinin sağındaki 130-150 cm. derinlikteki kısmın yıkılıp binanın şimdiki girişinin dengine getirilmek suretiyle iki ayrı dükkân girişi şekline getirilecek ve 6 inç duvarın yıkılması ve evin arka duvarının yıkılıp ek bir d-uvar yapılması ile ev iki dükkân ve bir depoya dönüştürlecektir. davacı da şahadetinde yıkılacak duvarların %90'nının iç duvarlar olduğunu söylemiştir.
17/81 sayılı Yasa istinafa konu tahliye davası açıldıktan ve duruşması tamamlanıp karara kaldıktan son-ra yürürlüğe girmiştir. Anayasa Mahkemesi Birleştirilmiş A.M. 20, 21, 22, 23, 24, 25 ve 27/81 sayılı havalelerde söz konusu Yasa yürürlüğe girmezden önce açılan ve karara bağlanmayan davaların eski Yasa altında sürdürülüp karara bağlanmaları gerektiği husu-unda karar vermiş olmakla beraber Anayasa Mahkeemsinin bu kararı, yapılan havaleler üzerine verildiğinden, sadece havalelerin yapıldığı davalardaki tarafları bağlamaktadir. Huzurumuzdaki istinafta ise taraflar Anayasa Mahkeemsine benzer bir havalenin yapıl-masını istemedikleri cihetle davanın yürürlükteki kira yasası ışığında incelenip karara bağlanması gerekmektedir.
18/73 sayılı Kira Kontrol (Geçici Hükümler) Yasası ile 17/81 sayılı Kira (Denetim) yasalarının konuya ilişkin hükümlerini kıyaslamak ve 17/8-1 sayılı Yasanın yaptığı değişikliği veya getirdiği yeniliği incelemek gerekir. 18/73 sayılı Yasanın ilgili 7(1)(I) maddesi aynen şöyledir:
"(i) Mucirin gayri menkul mala esasa müteallik tadilat veya gayri menkul malı müessir yeni inşaat veya gayri menkul- malı yıkmak maksadıyle ihtiyacı bulunması ve mahkemenin tadilat, inşaat veya yıkım için gerekli ruhsatın mucir tarafından istihsal edildiği hususunda tatmin edilmesi ve müstecire gayri mmenkul malı tahliyesi için 3 aydan az olmamak üzere yazılı bir ihbar -vermesi halinde."
17/81 sayılı Yasanın 7(1)(I) maddesi ise şöyledir:
"(i) Mal sahibinin taşınmaz mala esasa müteallik tadilat veya taşınmaz mala müessir yeni inşaat veya taşınmz malı yıkmak amacıyla ihtiyacı bulunması ve mahkemenin tadilat, inşaat veya -yıkım için gerekli ruhsatın mal sahibi tarafından istihsal edildiği hususunda tatmin edilmesi ve kiracıya taşınmaz malı tahliyesi için üç aydan az olmamak üzere yazılı nir ihabr verilmesi halinde;
Bu bend amaçları bakımından "esasa müteallik tadilat" ile- "müessir yeni inşaat", taşınmaz malın temelinde veya dış duvarlarında veya çatısındaki esaslı yıkıma dayalı ve kiracının tahliye edilmesi zorunluluğunu içeren inşaat işleridir."
Görüleceği gibi 17/81 sayılı Yasanın 7(1)(I) maddesinde, 18/73 sayılı Yasanı-n 7(1)(I) maddesinden farklı olarak esasa mütellik tadilat deyiminin izahı yapılmaktadır. Buna göre bir tadilatın esasa müteallik tadilat sayılabilmesi için hem taşınmaz malın temelinde veya dış duvarlarında veya çatısındaki esaslı yıkım dayalı olması ve h-em de bu esaslı yıkım nedeniyle kiracının evi tahliye etmesi zorunlu olması gerekir. 18/73 sayılı Yasa altında yapılacak tadilat taşınmaz malın ister temelinde veya dış duvarlarda veya çatısındaki yıkıma, ister sadece iç kısmındaki yıkıma dayalı olsun esas-lı olması halinde tahliye için yeterli bir neden teşkil etmekte idi. Halbuki 17/81 sayılı Yasa altında taşınmaz malın sadece iç kısımlarındaki esaslı yıkımı öngören bir tadilat tahliye için yeterli bir neden değildir. Ancak hemen şunu da belirtmek gerekir- ki 17/81 sayılı Yasa altındaki bir tadilatın esasa müteallik olup olmadığına karar vermek için taşınmaz malın temelinde veya dış duvarlarında veya çatısında yapılacak yıkım yanında iç duvarlara yapılacak yıkımın ve sair bünyesel (stractural) değişiklikler-in de, özellikle kiracının taşınmaz malı tahliye edip etmeyeceği konusu incelenirken, dikkate alınması gerekir.
Bu meselede davacının yıkacağı dış ve iç duvarlar ve yapacağı yeni duvaralar ile tüm sair bünyesel değişiklikler dikkate alındığında yapılacak- tadilatın esasa mütealllik olduğuna kuşku yoktur. Bu nedenle İlk mahkemenin bu husustaki kararı hatalı değildir.
Davalı esasa müteallik tadilatı yapabilmesi için davacının konu eve ihtiyacı bulunmadığını ve bu talebinde samimi olmadığını iddia etti. İka-metgâhın tahliye edilmeden dış ve iç duvarların yıkılıp iki dükkân ve bir depoya dönüştürülmesine olanak bulunmadığı açıktır. Konu tadilatı gerçekleştirebilmesi için eve ihtiyacı olduğunu söyleyen dvacının bu iddiasında samimi olmadığı da söylenemez. Bu yü-zden İlk Mahkemenin bu konudaki bulgusu hatalı değildir. Yukarıda belirtilenler ışığında istinafın reddolunması gerekir.
Sonuç olarak istinaf reddolunur. Masraflarla ilgili herhangi bir emir verilmez.
(Şakir Sıdkı İlkay) (N. Ergin S-alâhi) (Aziz Altay)
Yargıç Yargıç Yargıç
2 Mart 1982
Full & Egal Universal Law Academy